Ponownie rusza ogólnopolska akcja edukacyjna pod hasłem Zdążyć przed grypą, realizowana w oparciu o program, którego treść zyskała rekomendację Polskiego Towarzystwa Higienicznego. Ideę programu wprowadza w życie międzynarodowa firma Avensis Pasteur, będąca czołowym producentem szczepionek na świecie, kontynuującym od ponad 100 lat tradycję Ludwika Pasteura. W szpitalu wojewódzkim w Łomży mieliśmy okazję wysłuchać prelekcji lekarza chorób wewnętrznych Marceliny Bacharz na temat zapobiegania, leczenia i skutków grypy.

Według danych PTH, który wraz z Wojewódzkimi Stacjami Sanitarno-Epidemiologicznymi monitoruje liczbę zachorowań na grypę, szczyt zachorowań przypada na okres zimowo-wiosenny od stycznia do marca. W okresie epidemicznym, w ciągu paru miesięcy może zachorować nawet do 3 mln osób. Przykładowo światowa epidemia grypy zwanej hiszpanką ( 1918 r.) spowodowała śmierć, według różnych szacunków, ok. 25-40 mln ludzi, czyli pochłonęła więcej ofiar niż I wojna światowa, a grypa "Hong-kong" w 1968 r. uśmierciła ok. 700 tys. ludzi. Od 1947 r. Światowa Organizacja Zdrowia prowadzi międzynarodowy program badań epidemiologicznych na temat grypy. W 110 państwach, w krajowych ośrodkach grypy identyfikuje się wirusy pobrane metodą posiewów wirusologicznych z gardła i nosa chorych osób. Dane z ośrodków krajowych przesyłane są do WHO i na ich podstawie opracowuje się wzorcowy skład szczepionki na dany sezon grypowy. Powyższy schemat nadzoru powtarzany jest corocznie, dzięki czemu skład szczepionki jest aktualizowany każdego roku, zgodnie z zaleceniami WHO. Wirus grypy zbudowany jest z dwóch warstw: zewnętrznej ( otoczki) i wewnętrznej, zawierającej materiał genetyczny wirusa - RNA. Organizm człowieka wytwarza przeciwciała przeciw składnikom obu warstw. Cechą szczególną wirusa grypy jest jego podatność na mutacje. Wirus grypy charakteryzuje się dużą zakaźnością. Przenoszony jest z człowieka chorego na zdrowego drogą kropelkową, tzn. w kropelkach wydzieliny z dróg oddechowych podczas kaszlu, kichania, rozmowy. Znany jest przypadek zarażenia grypą 72% pasażerów samolotu podczas jednego - 4,5-godzinnego lotu.

Na grypę najczęściej chorują osoby z obniżoną odpornością, a więc osoby stanowiące szczególną grupę ryzyka. Dla nich zachorowanie na grypę stwarza wysokie ryzyko dla zdrowia i życia. Najogólniej rzecz biorąc, są to osoby starsze, powyżej 65. roku życia, oraz dorośli i dzieci z chorobami przewlekłymi.

Okres wylęgania choroby, tj. okres od momentu zakażenia wirusem grypy do rozwoju choroby, wynosi od kilku do 48 godzin. Choroba zaczyna się nagle dreszczami i wysoką gorączką, następnie pojawia się ostry nieżyt nosa i gardła, kaszel oraz zapalenie spojówek. Gardło jest zaczerwienione, ale bez ropnej wydzieliny. Objawom tym towarzyszy uczucie osłabienia i ogólnego rozbicia, ból głowy oraz bóle kostno-stawowo-mięśniowe.

Przebieg choroby zależy od zjadliwości wirusa, od wieku chorego oraz od ogólnej kondycji organizmu. Infekcja grypowa często toruje drogę infekcjom bakteryjnym, dlatego utrzymywanie się objawów grypy ponad 5 dni może świadczyć o rozwoju powikłań.

Czy można grypie zapobiegać? To pytanie zadajemy często w okresie jesienno-zimowym. Szeroko reklamowane leki przeciwgrypowe nie są specyficzne dla grypy, czyli nie zwalczają wirusa grypy. Właściwie nie istnieje swoiste leczenie przyczynowe grypy, stosuje się więc leczenie objawowe: leżenie w łóżku, leki przeciwgorączkowe, wykrztuśne i witaminy. Jedyną skuteczność przeciwko grypie dają szczepionki. Odporność przed zachorowaniem daje zaszczepienie się co najmniej na 2 tygodnie przed szczytem zachorowań szczepionką przewidzianą na dany sezon grypowy, pod warunkiem, że dana osoba, która ma zostać zaszczepiona, jest zdrowa i w ciągu ostatnich paru dni nie miała kontaktu z chorym na grypę. Zbliża się zima, a jesiennna plucha coraz dotkliwiej daje znać o sobie przeziębieniami i infekcjami. Może więc warto zastanowić się nad zaszczepieniem przeciwko grypie?