Ostatnie półwiecze dziejów Rzeszowa zaowocowało powstaniem wielu wyższych uczelni, tak państwowych, jak i prywatnych. Wśród nich znalazła się również uczelnia kościelna, czyli Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Rzeszowskiej. Jego początków należy upatrywać już w chwili utworzenia diecezji. Zgodnie bowiem z postanowieniem bulli papieskiej Totus tuus Poloniae populus, reorganizującej podział administracyjny polskiego Kościoła, alumni pochodzący z terenu nowo utworzonej diecezji rzeszowskiej, a przygotowujący się do kapłaństwa w seminariach w Tarnowie i Przemyślu, mieli prawo sami zadecydować o swej przynależności kościelnej. Zdecydowana większość opowiedziała się za diecezją rzeszowską. W ten sposób wkrótce po swym powstaniu posiadała ona, choć jeszcze nie miała własnego seminarium, ponad 120 kleryków. Na mocy porozumienia zawartego wkrótce z biskupami z Przemyśla i Tarnowa mogli oni kontynuować studia w dotychczasowych placówkach.
Rozwiązanie to miało jednak charakter tymczasowy. Wkrótce więc podjęto starania o utworzenie własnego seminarium. Rozpoczęto je od przygotowania odpowiedniej bazy materialnej. Działania te, wsparte życzliwością lokalnego środowiska, zaowocowały pozyskaniem obiektu mieszkalnego, zlokalizowanego przy ul. Wetlińskiej 4. Na tej bazie, 8 kwietnia 1993 r., w Wielki Czwartek bp K. Górny erygował Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Rzeszowskiej. Pierwszymi jego mieszkańcami było 23 diakonów, którzy od 19 kwietnia do 29 maja 1993 r. tam właśnie odbyli ostatni etap przygotowań do przyjęcia sakramentu kapłaństwa. Ich opiekunami byli: ks. Stanisław Zych - odpowiedzialny za formację duchową, ks. Ireneusz Folcik - kierujący przygotowaniem pastoralnym oraz ks. Czesław Szewczyk - prorektor ds. administracyjnych, troszczący się o sprawy materialne.
Obiekt seminaryjny, będący dotychczas hotelem robotniczym, wymagał adaptacji do nowych zadań. Konieczne też było zakupienie jego drugiego skrzydła i budowa nowego segmentu, w którym mogłyby znaleźć się kaplica, aula, refektarz, kuchnia i jej zaplecze. Realizacją tych zadań zajął się ks. Cz. Szewczyk. W ciągu kilku miesięcy udało się doprowadzić obiekt seminaryjny do takiego stanu, że już we wrześniu 1993 r. cztery pierwsze roczniki alumnów rozpoczęły w nim swoją formację kapłańską. Dwa ostatnie natomiast, ze względu na zaawansowanie prac magisterskich, kontynuowały studia teologiczne i przygotowanie do kapłaństwa w seminariach w Przemyślu i Tarnowie. Począwszy od roku akademickiego 1994/95, w Rzeszowie studiowały już wszystkie roczniki studentów teologii. Nie udało się oczywiście dokończyć wszystkich zaplanowanych prac. Nie było m.in. odpowiedniej kaplicy domowej. Toteż w pierwszym roku funkcjonowania uczelni klerycy korzystali z kaplicy w sąsiedniej Zwięczycy oraz niewielkiego oratorium, znajdującego się w jednej z sal seminaryjnych. W tym czasie trwały dalsze prace przy rozbudowie obiektu seminaryjnego. Uwieńczeniem tych działań było poświęcenie kaplicy i konsekracja ołtarza dokonane 10 czerwca 1994 r. przez nuncjusza apostolskiego w Polsce - abp. Józefa Kowalczyka. Zakończyły one zasadniczy etap rozbudowy gmachu seminaryjnego. Wprawdzie w okresie późniejszym podejmowano jeszcze dodatkowe prace przy obiekcie seminaryjnym, ale miały one głównie charakter remontowo-adaptacyjny.
Niezależnie od troski o bazę materialną seminarium podejmowano też starania o skompletowanie kadry wychowawczej i profesorskiej. W roku 1993 pierwszymi przełożonymi alumnów zostali: ks. dr Wiesław Szurek - rektor, ks. dr Andrzej Garbarz - prefekt studiów, ks. mgr lic. Andrzej Cypryś - prefekt, ks. Władysław Jagustyn - ojciec duchowny, ks. Czesław Szewczyk - prorektor ds. administracyjnych, ks. mgr Bogusław Bogaczewicz - zastępca prorektora ds. administracyjnych. W miarę upływu czasu i stosownie do istniejących potrzeb dokonywano pewnych zmian w gronie wychowawców. W 1994 r. powiększono je o drugiego ojca duchownego, którym został ks. dr Stanisław Mazur, natomiast ks. Garbarzowi powierzono funkcję wicerektora seminarium. W tym samym roku odeszli obaj księża zajmujący się sprawami administracyjnymi i gospodarczymi, a na ich miejsce dyrektorem administracyjnym mianowano ks. mgr lic. Jana Wolaka. Kolejna zmiana dokonała się w 1996 r. Wówczas drugim prefektem został ks. dr Wacław Sopel. W 1997 r. ks. Garbarza zwolniono z obowiązków wicerektora i powierzono mu organizowanie Instytutu Teologiczno-Pastoralnego im. bł. J. S. Pelczara. Grono uzupełniono rok później, gdy trzecim prefektem został ks. dr Paweł Pietrusiak.

cdn.