Mało kto pamięta, a już na pewno nie wiedzą o tym mieszkańcy nowych, dużych osiedli, że w czasie II wojny światowej w dzisiejszej dzielnicy Sosnowca-Środuli było zlokalizowane getto żydowskie. Było to jedno z większych gett na terenie Zagłębia Dąbrowskiego. Przez kilka miesięcy istnienia, na przełomie 1942 i 1943 roku, przewieziono przez nie ok. 30 tys. osób.

Dziś w Środuli nic nie przypomina tragicznych wydarzeń, jakie miały tu miejsce blisko 60 lat temu. Jest to jedna z większych dzielnic Sosnowca, tętni w niej życie, powstają nowe osiedla, sklepy, w tym największe w województwie centrum handlowo-rekreacyjne. A w czasie wojny była to jeszcze dzielnica małych, przeważnie parterowych domków z ogródkami, niewielkich ulic, często piaszczystych. "Faszyści niemieccy utworzyli w tej dzielnicy ogromne getto - wspomina Jerzy Bielski, świadek naoczny wydarzeń z czasów wojny - do getta przybywały co jakiś czas transporty Żydów. Organizacyjnie odbywało się to tak, że Żydzi zajmowali domy wysiedlonych wcześniej Polaków. Getto - jak pamiętam - było starannie, ze wszystkich stron - ogrodzone siatką z drutu kolczastego. Nikt nie mógł wejść na jego teren. Likwidacja getta przebiegała etapowo. Pierwszy etap polegał na tym, że ludność pochodzenia żydowskiego zbierano do wagonów wprost z ulic, później z wybranych kamienic, a na końcu wywożono tych, którzy starali się ukryć. Niemcy zorganizowali również służbę porządkową, która segregowała dobra żydowskie, później oczywiście wywiezione przez nazistów" - wspomina pan Jerzy. Co kilka tygodni organizowany był transport do obozu koncentracyjnego. Getto istniało kilka miesięcy. W 1943 r. po krótkotrwałej walce samoobrony żydowskiej, podczas której zastrzelono kilkanaście osób, zlikwidowano je ostatecznie. Po jego likwidacji Polacy wrócili do swoich domów, ale nic już nie było takie jak przedtem.