„Nie od razu zdobywa się miłość, wewnętrzny pokój lub wiarę. Do prawdziwych wartości bowiem dochodzi się stopniowo, właściwie przez całe życie” - czytamy we wstępie do nowej książki ks. prof. Józefa Naumowicza, wybitnego znawcy pism Ojców Kościoła. Dwie są drogi - to publikacja, która zwraca uwagę na konieczność ciągłej pracy nad sobą, jaką proponują autorzy wczesnochrześcijańscy. Książka przybliża koncepcję wewnętrznego postępu, opartą na motywie wędrówki do Ziemi Obiecanej. Porównuje życie duchowe do drogi, jaką przeszli Izraelici wędrując do Kanaan.
Na tej drodze Biblia wymienia 42 postoje, stąd pisarze wczesnochrześcijańscy mówili o 42 etapach wewnętrznego rozwoju. Każde wydarzenie z wędrówki Izraelitów nabiera znaczenia duchowego: wyjście z Egiptu, zamieszkanie w namiotach, napotkanie gorzkich wód, woda ze skały, manna, itd. Nawet niewierności, szemrania i zbłądzenia ludu stają się momentami duchowego dojrzewania. Dzięki temu bezdroża pustyni mogą stać się najwspanialszą drogą do Boga.
Dla Ojców Kościoła - jak przypomina ks. Naumowicz - także inne teksty biblijne stanowiły metaforę duchowego postępu: wchodzenie Mojżesza na Górę Synaj, drabina, którą ujrzał w widzeniu Jakub (oparta była na ziemi, ale swym wierzchołkiem sięgała nieba) albo siedem pieśni biblijnych mówiących o trudach i triumfach ludu wybranego. Te liczne obrazy stanowią zachętę do duchowego wysiłku. „Lepiej jest bowiem wyruszyć i nawet umrzeć na pustyni, niż trwać w niewoli” - głosił Orygenes.
Ks. Naumowicz przedstawia również swoisty „Kodeks duchowej drogi”. Wylicza ogólne zasady wewnętrznego rozwoju. Przypomina, że duchowy postęp nie jest jednorazowym aktem, ale rozciąga się na całe życie człowieka. Wymaga systematycznych praktyk duchowych i nieustannej modlitwy. Nie jest także wolny od pokus i upadków. Natomiast im człowiek bliżej jest Boga, tym bardziej widzi swą grzeszność, potrzebę oczyszczenia i skruchy. Ale też więcej doświadcza miłości. Im bliżej jest Boga, tym bardziej pragnie z Nim być. Rozważanie zebranych w tej książce tekstów Ojców Kościoła: Orygenesa, Augustyna, Hieronima czy Ambrożego jest prawdziwą duchową przygodą. Pomaga wybrać tę jedyną drogę, która wiedzie do życia, szczęścia i zbawienia. Przypomina też, że samo chrześcijaństwo jest drogą, a więc ciągłą wędrówką do wyznaczonego celu.

Ks. Józef Naumowicz „Dwie są drogi. Przewodnik wczesnochrześcijański”, W drodze - Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów, Poznań 2005