W maju w kościołach, kaplicach, domach, przy krzyżach i kapliczkach rozbrzmiewa śpiew lub recytacja Litanii do Najświętszej Maryi Panny. Jest to znana, stara, piękna i głęboka modlitwa. Samo słowo „litania” pochodzi z języka greckiego i oznacza modlitwę błagalną i wstawienniczą.
W języku liturgicznym „litanie” oznaczały procesje, podczas których wyśpiewywano prośby. Modlitwy litanijne rozwinęły się szczególnie w średniowieczu. Dotyczyło to także litanii do Matki Bożej. Powstało ich wiele. Najstarsze pochodzą z XII w. Początkowo były to modlitwy krótkie. Z czasem dodawano kolejne metafory - wezwania odnoszące się do Najświętszej Maryi Panny.
Jedna z najstarszych litanii maryjnych zaczynała się tak:
„Ojcze niebieski, który wybrałeś Maryję Pannę, zmiłuj się nad nami!/ Panno Maryjo, wieczne miłosierdzie, módl się za nami!/ Panno Maryjo, radości aniołów i wesele wszystkich świętych, módl się za nami!”.
Od XV wieku w litaniach po wstępie (Kyrie) następuje szereg wezwań. Dla przykładu są to:
„Święta Matko Boża,
módl się za nami!
Matko żyjących,
módl się za nami!
Matko świętej nadziei,
módl się za nami!
Ozdobo raju, módl się za nami!
Drzewo żywota,
módl się za nami!
Przybytku mądrości,
módl się za nami!”.
Litanie maryjne z wczesnego średniowiecza ulegały wielu przekształceniom. Dopiero śpiewana i odmawiana od XV wieku litania z Loreto, słynnego sanktuarium maryjnego, uzyskała powszechne znaczenie. Litania Loretańska, bo od miejsca powstania wywodzi się jej nazwa, uzyskała aprobatę Urzędu Nauczycielskiego Kościoła. Śpiewając Litanię Loretańską oczy nasze wiary kierujemy ku Matce Bożej. Podziwiamy Jej piękno. Przez Jej wstawiennictwo zwracamy się do Boga z naszymi prośbami.
Nazwy przypisywane Bogarodzicy w tej Litanii mają zakotwiczenia w Piśmie Świętym, zarówno Starego jak i Nowego Testamentu. Litania pokazuje, że Maryja skupia w sobie całe i najpiękniejsze dziedzictwo wiary Narodu Wybranego, oczekującego Mesjasza. Jest Ona jednocześnie najwierniejszą uczennicą Zbawiciela - Jezusa Chrystusa.
W Litanii tej rozbrzmiewają tytuły Matki Bożej, które nadali Jej Ojcowie Kościoła, teologowie i Święci średniowiecza.
Niech więc Litania Loretańska będzie zawsze nam bliska, nie tylko w maju. Jest ona bowiem modlitwą myśli, serca i warg. Jest też kontemplowaniem piękna oblicza Matki Bożej, w bogactwie Jej tytułów. Niech ta modlitwa wprowadza nas na maryjne drogi wiary, nadziei i miłości.