„Waszą drogę zawierzam Maryi, »Sedes Sapientiae«”

Jubileusz Nauczycieli Akademickich, obchodzony we wrześniu 2000 r. pod hasłem „Uniwersytet w służbie nowego humanizmu”, zgromadził w Rzymie ponad 16 tys. osób reprezentujących środowiska akademickie całego świata. Kulminacyjnymi wydarzeniami tego jubileuszu było spotkanie z Ojcem Świętym Janem Pawłem II w Auli Pawła VI oraz Msza św. celebrowana na Placu św. Piotra 10 września 2000 r., podczas której Papież podarował środowiskom akademickim świata ikonę Matki Bożej Stolicy Mądrości. Wtedy Ojciec Święty powiedział: „Drodzy wykładowcy i studenci, oto jest wasze powołanie: macie czynić z uniwersytetu środowisko, w którym kultywuje się wiedzę, miejsce, w którym człowiek znajduje wizję przyszłości, mądrość, bodziec do kompetentnej służby społeczeństwu. Tę waszą drogę zawierzam Maryi, Sedes Sapientiae, której wizerunek przekazuję wam dzisiaj, abyście Ją przyjęli jako pielgrzymującą Nauczycielkę w miastach uniwersyteckich świata. Niech Ta, która swoją modlitwą wspierała Apostołów na początku ewangelizacji, pomaga także wam przenikać środowisko uniwersyteckie duchem chrześcijańskim”. Pielgrzymkę po ośrodkach akademickich „Sedes Sapientiae” rozpoczęła od Aten. Do tej pory odwiedziła Grecję, Rosję, Hiszpanię, Ukrainę, Peru, Chile, Ekwador, Słowację, Irlandię, Szkocję, Anglię, a obecnie peregrynuje po Polsce.

Maryja jako Stolica Mądrości

Stolica Mądrości to jeden z tytułów, których tradycja chrześcijańska używa mówiąc o Maryi.
Teksty starotestamentalne (Prz 8,22-31 i Syr 24,1.3-4.8-12.19.21), mówiące o uosobionej Mądrości, które tradycja Kościoła wykorzystuje podczas liturgii związanych z osobą Maryi, nie mówią o Maryi, gdy bierzemy pod uwagę ich sens dosłowny. Mądrość w powyższych fragmentach jest myślą, planem Boga, który jest obecny w Nim „od zawsze”. Mając na uwadze całość Bożego planu, Maryja, jako Ta, która została wybrana do szczególnej roli w dziejach zbawienia, posiadała swoje miejsce w pierwotnym planie Boga, dlatego wspomniane teksty Kościół odniósł do Maryi. W kobiecej postaci z Księgi Przysłów i Księgi Syracha modląca się wspólnota Kościoła widziała opis postaci i roli Maryi jako Tej, która „od początku” istniała w Bożej myśli jako Matka Jego Syna i Ta spośród ludzi, której przypadnie niepowtarzalna rola w historii zbawienia. Maryja jest nazwana „Stolicą Mądrości” w rozumieniu cielesno-biologicznym, ponieważ urodziła Syna Bożego, który jest wcieloną Mądrością oraz ponieważ zawsze przyjmowała słowo Boga i rozważała je, ukierunkowując według niego swoje życie.

Przesłanie Ikony

Według o. Aleksandra Jacyniaka SJ, pielgrzymująca przez ośrodki akademickie świata mozaika Matki Bożej Stolicy Mądrości nie jest ikoną w najbardziej klasycznym znaczeniu tego słowa, ale ponieważ w przeszłości powstawały otaczane szacunkiem ikony nie tylko jako malowidła sporządzane według precyzyjnych kanonów ikonopisania, można ten wizerunek określać mianem ikony w szerokim znaczeniu tego słowa. „Sedes Sapientiae” jest mozaiką umieszczoną na drewnie, wykonaną z elementów żółtego, czerwonego i białego marmuru, ze złota, metalu i porcelany. Przy jej tworzeniu Marko Rupnik SJ korzystał z odkryć artystów XX w. Mozaika włącza się w wysiłek magisterium Kościoła, idący w kierunku poszukiwania pogłębionego spotkania między europejskim Wschodem i Zachodem oraz między chrześcijaństwem wschodnim i zachodnim. Bezpośrednią inspiracją do kształtu postaci Maryi i Dzieciątka stała się mozaika „Matka Odkupiciela”, umieszczona na ścianie prezbiterium kaplicy „Redemptoris Mater”, znajdującej się w Pałacu Apostolskim w Watykanie. Idea przedstawiania Maryi z Dzieciątkiem jako Stolicy - Tronu Mądrości sięga I w. chrześcijaństwa i odwołuje się do Filona Aleksandryjskiego, który zrozumiał, że Chrystus jako Mądrość przychodzi od niewidzialnego Boga, ale jednocześnie przez Maryję przybywa jako człowiek i łączy to, co boskie, z tym, co ludzkie. Ta refleksja pozostawiła ślad w ikonografii. Nieożywiony tron, na którym w wielu wizerunkach zasiada Chrystus, przeobraża się w tej ikonie w tron żywy - Maryję. W ukazanych, tak jak w klasycznej ikonie na wprost, twarzach Dzieciątka i Maryi dominują oczy mówiące o prymacie spojrzenia, duchowego oglądania w doświadczeniu religijnym człowieka, które zdają się patrzeć na zewnątrz, w serce świata, i do wewnątrz, w głębię tajemnicy Boga.