Jan Paweł II w książce Pamięć i tożsamość nawiązuje do sympozjum naukowego, które odbyło się w Castel Gandolfo w 1994 r. pod hasłem - Identity in Change. Ojciec Święty nawiązuje do wypowiedzi Paula Ricoeur, który mówił o pamięci i zapominaniu, jako o dwóch przeciwstawnych siłach działających w historii człowieka i społeczeństw. Pamięć jest tą siłą, która tworzy tożsamość istnień ludzkich, zarówno na płaszczyźnie osobowej, jak i zbiorowej. Przez pamięć bowiem w psychice osoby tworzy się poniekąd i krystalizuje poczucie tożsamości - podkreśla Jan Paweł II. Jedna z kwestii owego sympozjum dotyczyła Chrystusa, który znał to prawo pamięci i w momencie kluczowym swego posłannictwa do niego się odwołał - stwierdza Jan Paweł II
- Chrystus kiedy ustanawiał Eucharystię podczas Ostatniej Wieczerzy, powiedział: „To czyńcie na Moją pamiątkę”. Pamiątka mówi o pamięci - podkreśla Papież. Tak więc Kościół jest poniekąd żywa „pamięcią” Chrystusa: Chrystusowym misterium, Jego męki, śmierci i zmartwychwstania, Jego Ciała i Krwi. Ta „pamięć” realizuje się poprzez Eucharystię. Wynika stąd, że chrześcijanie celebrując Eucharystię przywołują na „pamięć” swego Pana, nieustannie odkrywając swoją tożsamość. - konkluduje Ojciec Święty. Eucharystia jako żywa „pamięć” Pana, mówi o odkupieniu świata, o przebóstwieniu człowieka i nowego stworzenia w Chrystusie. Jest ona równocześnie źródłem wielu innych wymiarów pamięci człowieka i ludzkich wspólnot, w których kształtują się jego dzieje: rodziny i narodu. Pozwala też wnikać w dzieje języka i kultury, w dzieje wszystkiego, co jest prawdziwe, dobre i piękne.
W czasie Mszy św. wielokrotne zwracanie się kapłana do wiernych słowami: „Pan z wami” ma na celu podtrzymanie i ożywienie ich łączności z żyjącym Chrystusem, który jest Kapłanem i Ofiarnikiem tej jedynej Ofiary, która składana jest w sposób bezkrwawy na wszystkich ołtarzach świata. Jest to ta sama ofiara, którą złożył Chrystus w Wieczerniku. Wypełniona na krzyżu, jako zadośćuczynienie za grzechy ludzi, trwa nieustannie. Mocą Ducha Świętego ponawiana dla ludzi wszech czasów jest tą samą Chrystusową Ofiarą składaną w każdej Mszy św. Do tej jedynej Ofiary włączają siebie, wraz z wiernym ludem na całym świecie, sprawujący Mszę św. kapłani. Zostali oni specjalnie ustanowieni i wyświęceni przez Chrystusa jako Alter Christi do sprawowania tego Misterium. „Dzięki składajmy Panu Bogu naszemu” - mówimy w aklamacji przed prefacją i odpowiadamy, że: „godne to jest i sprawiedliwe”. Kapłan recytując prefacje zwraca się do Boga - „Zaprawdę, godne to i sprawiedliwe, słuszne i zbawienne, abyśmy Tobie, Boże Ojcze, składali dziękczynienie”. Kapłan występuje w imieniu ludu, ale to nie lud daje mandat kapłanowi do składania ofiary, ale sam Chrystus, który osobiście powołuje w tajemnicy wezwania „pójdź za Mną”. Godności tej nie może nikt sam sobie nadać ani samemu zasłużyć, ani nikt nie może żądać od Kościoła, aby mu ją dał, choćby według ludzi posiadał najlepsze kwalifikacje. Składanie ofiary Mszy św., to nie tylko umiejętność śpiewania i prowadzenia spektaklu liturgicznego dla zgromadzonych wiernych. Jest to wejście kapłana w tajemnice przymierza Boga z ludźmi przez wiarę. Kapłan jest z ludu wzięty i dla ludu posłany przez Chrystusa jako ten, który ma w Jego imieniu służyć. Każdy, kto chce w Kościele wypełniać jakąkolwiek funkcje, musi najpierw sam osobiście postawić sobie takie oto pytanie: czy Chrystus chce, abym ja Jemu służył i czy jestem gotów Jemu służyć tak, jak On tego chce? To Chrystus przyjmuje do służby w swojej Winnicy, którą jest Kościół. Właściwa funkcja kapłana w Kościele jest - jak stwierdza III Zwyczajny Synod Biskupów - przez słowa i sakramenty uobecniać miłość Bożą, która nam się objawia w Chrystusie, a równocześnie ożywiać zjednoczenie ludzi z Bogiem oraz między nimi samymi. Niezrozumiały jest zatem duch panowania i podkreślania swej władzy przez ludzi oddanych w służbie Chrystusowi. Sprzeciwia się on postawie służby, którą Chrystus mocno podkreślił umywając nogi uczniom w Wieczerniku. „Co Ja wam uczyniłem, wy również powinniście czynić”. Umywanie nóg jakże często pozostaje tylko pustym symbolem jeśli nie idzie za tym czyn w postaci miłości i codziennego oddania w służbie dla człowieka. Najpierw powinniśmy pytać o to na modlitwie, czego od nas pragnie Jezus, a następnie wszystko czynili dla Niego. On przez swojego Ducha do nam odpowiedź i pośle nas tam, gdzie On chce. To Jego wola ma się realizować, kiedy usłyszymy Jego głos i pójdziemy za Nim. Służba wspólnocie eucharystycznej, to ustawiczna troska, by z siebie więcej dawać, iść do biednych i nieszczęśliwych. W ten sposób uobecni się żywa pamięć Pana, który wychodzi przez uczestników Eucharystii do tych, którzy ich potrzebują.