Pozwól, o Panie życia, abyśmy umieli cieszyć się każdym etapem naszego życia
jako darem niosącym bogate obietnice na przyszłość.
Jan Paweł II

Rynek pracy

Najwięcej emocji wzbudza dyskryminacja na rynku pracy, gdzie także istnieją najbardziej rozpowszechnione stereotypy, m.in. że ludzi starsi są mniej wydajni od młodych, wolniej pracują i częściej chorują, nie znają nowych technologii i wolniej się uczą. Pracodawcy nie doceniają doświadczenia zawodowego dojrzałych pracowników, stąd wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 56-64 lat w Polsce należy do najniższych w Europie. Osoby po 50. czy nawet po 40. roku życia są niechętnie przyjmowane do pracy pomimo odpowiednich kwalifikacji, zatrudnione osoby powyżej 50. roku życia żyją w strachu przed zwolnieniem, natomiast osoby kwalifikujące się do wcześniejszych emerytur lub które osiągnęły wiek emerytalny, są zmuszane do odejścia. Bezrobotni, którym brakuje kilku lat do emerytury, ze względu na zakaz zwalniania pracowników, gdy wkroczą w 4-letni okres ochronny przed osiągnięciem wieku emerytalnego, nie znajdują zatrudnienia. Ponadto niechęć do kształcenia starszych pracowników sprawia, że nie mają oni szansy podnieść swych kwalifikacji i zapoznać z nowoczesnymi technologiami.

Ochrona zdrowia

Zaniedbania w opiece szpitalnej czy przykłady niewłaściwego traktowania seniorów w służbie zdrowia jak zaniedbywanie higieny, protekcjonalne traktowanie, zwracanie się do pacjenta per „babciu, dziadku” - to skandaliczne przykłady dyskryminacji. Seniorzy skarżą się na ograniczanie dostępu do badań i specjalistów oraz niedostateczną liczbę geriatrów. Nierzadko personel szpitalny zrzuca odpowiedzialność za opiekę na rodzinę, a dolegliwości seniorów bywają tłumaczone wiekiem. Zdarza się, że osoby w bardzo zaawansowanym wieku są niechętnie zabierane do szpitala przez zespół karetki sugerujący, że może są bardziej potrzebujący. Istnieją również spore trudności z wymianą dowodu, załatwieniem sprzętu rehabilitacyjnego czy obuwia ortopedycznego, gdyż urzędnik lub lekarz najczęściej „chce widzieć pacjenta”, a w przypadku osób unieruchomionych stawienie się osobiste w celu załatwienia sprawy jest niemożliwe.

Utrudnienia i bariery

Dyskryminacja ze względu na wiek objawia się również w niedostosowaniu budynków i przestrzeni miejskiej do potrzeb seniorów: brak wind i podjazdów, wysokie krawężniki, nierówne chodniki, zalegające na chodnikach liście czy śnieg, brak ławek w punktach usługowych czy urzędach. Można ją zauważyć także w niedostosowaniu transportu do potrzeb seniorów, ograniczonym dostępie do kredytów, pożyczek i zakupów na raty, czy wyższymi stawkami ubezpieczeń. Dyskryminacja objawia się również w urzędach i punktach usługowych, m.in. poprzez brak wyczerpujących, sformułowanych przystępnym językiem informacji, odsyłanie od urzędu do urzędu, zbyt mała czcionka druków oraz sugerowanie seniorom załatwianie spraw za pośrednictwem dzieci. Trudności pojawiają się także odnośnie do wykorzystania nowych technologii, gdzie osoby starsze nie otrzymują optymalnych informacji.

Pomoc

Temat dyskryminacji doczekał się regulacji prawnych. W Polsce pracodawca, który odmawia osobie starszej zatrudnienia tylko z powodu jej wieku, a nie np. kwalifikacji, narusza prawo (Kodeks Pracy, rozdz. II a: Równe traktowanie w zatrudnieniu). Osoby będące ofiarami dyskryminacji mogą skorzystać z pomocy Pełnomocnika Rządu ds. Równego Statusu Kobiet i Mężczyzn (tel.: 22-520-04-48; e-mail: sdzida@kprm.gov.pl; www.rownystatus.gov.pl).