Unikatowa impreza

XII Ogólnopolski Festiwal Kolęd i Pastorałek jest już historią. Po raz kolejny mieliśmy niepowtarzalną okazję uczestniczyć w wyjątkowym dziele kolędowania. Najpełniej mogli się o tym przekonać uczestnicy koncertu galowego, którzy po brzegi wypełnili potężną świątynię pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny w Będzinie Syberce w niedzielne popołudnie 8 stycznia.
historia festiwalu to historia sukcesu wszystkich, którzy są z nim związani, przykład i dowód na to, że małe środowisko może wykreować niepowtarzalną i unikatową imprezę artystyczną na mapie kulturowej naszego kraju. Zarówno pod względem zasięgu terytorialnego, jak i poziomu artystycznego należy ona do największych przedsięwzięć tego typu w Polsce.
Eliminacje do tegorocznego XII OFKiP odbyły się w 28 rejonach zarówno w Polsce, jak i na Ukrainie. Najlepsi zaprezentowali się w finale festiwalu w Będzinie od 5 do 8 stycznia. Decyzją jury przyznane zostały nagrody w kategoriach: solistów, zespołów wokalnych i wokalno-instrumentalnych oraz chórów.
Głównym organizatorem festiwalu jest Fundacja Ogólnopolski Festiwal Kolęd i Pastorałek i Urząd Miejski w Będzinie. Honorowy patronat nad tym przedsięwzięciem objęli: ordynariusz sosnowiecki bp Adam Śmigielski SDB, marszałek województwa śląskiego Michał Czarski, śląski kurator oświaty Jerzy Grad, prezydent miasta Będzina Radosław Baran oraz przewodniczący Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność” Janusz Śniadek.
Festiwal jest konkursem, w którym nie stawia się żadnych barier dotyczących wykonawców, stąd też ich pochodzenie jest bardzo zróżnicowane.
Będziński festiwal ma charakter młodzieżowy. W jego organizację zaangażowanych jest ok. 120 młodych ludzi, bez których nic nie można byłoby zrobić. Pracują jako wolontariusze. Już na długo przed festiwalem ciężko pracują. W tym względzie są niezastąpieni. Kwestie zakwaterowania, obsługi gości, rozsyłania zaproszeń itd. mają w jednym paluszku. Poza tym opiekują się wykonawcami. Mają szczegółowe rozpiski czasu i miejsc występu, prób, noclegów i posiłków. Wymaga to od nich pełnej dyspozycyjności i ogromnej punktualności. O zainteresowaniu Ogólnopolskim Festiwalem Kolęd i Pastorałek najlepiej świadczą dzwoniące z obłędną częstotliwością telefony, tzw. gorąca linia, która nie pozwala zasnąć przed północą i pospać chociaż do 7.00 rano. Trzeba świętej cierpliwości, aby wytrzymać gorączkę festiwalowych dni.

W kalendarium wydarzeń Polski

Korzenie festiwalu sięgają roku 1994. Wówczas impreza miała charakter regionalny. Kto wtedy mógł przypuszczać, że za kilka lat uczestniczyć w nim będą nawet zagraniczni wykonawcy? Sięgając do źródeł, należy docenioć pracę grupy młodych osób działających przy parafii pw. Świętej Trójcy w Będzinie, którzy pod wodzą ówczesnego wikariusza parafii ks. Piotra Pilśniaka zorganizowali imprezę kulturalną w formie konkursu. W tym celu powołano Biuro Organizacyjne, którym do dzisiaj kieruje pomysłodawca imprezy, dyrektor festiwalu, obecny wikariusz parafii pw. św. Andrzeja Ap. w Olkuszu ks. Piotr Pilśniak.
Pierwsza edycja rozpoczęła się w 1995 r. Wzięły w niej udział 102 zespoły zgłoszone w obrębie ówczesnego województwa katowickiego. Reprezentowały one ośrodki parafialne, szkoły podstawowe i średnie, a także domy kultury. Warto zaznaczyć, iż udział kilkunastu zespołów z innych części Polski wskazywał na słuszność podjętej inicjatywy.
Kolejne etapy przynosiły wiele zmian, które z kolei zaowocowały rozwinięciem się festiwalu na skalę ogólnopolską. Już w następnym roku festiwalem zainteresowało się 220 wykonawców, co wymusiło dwuetapowy jego przebieg. Zwiększył się także jego zasięg terytorialny. Wprowadzone zostały eliminacje, które rozegrano w 8 rejonach. Do finału zakwalifikowało się, podobnie jak w pierwszym etapie, ponad 120 wykonawców.
Trzecia edycja wzbudziła jeszcze większe zainteresowanie. Napłynęło 280 zgłoszeń od 7 tys. wykonawców. Poszerzyła się również „mapa festiwalowa” o ośrodki w Kielcach, Łodzi i Radomiu. Równolegle podczas III OFKIP ogłoszony został konkurs kompozytorski na nową kolędę lub pastorałkę.
IV Ogólnopolski Festiwal zgromadził aż 628 zgłoszeń, co było swoistą eksplozją zainteresowania tą imprezą muzyczną. Eliminacje odbyły się już w 19 miastach Polski. Spotkały się one z zainteresowaniem lokalnych społeczności i w wielu miejscach stały się samodzielnymi wydarzeniami kulturalnymi. Wydrukowano dwa zeszyty kolęd z utworami, które nagrodzono i wyróżniono w konkursie kompozytorskim. Publikowane kolędy i pastorałki to efekt I Ogólnopolskiego Konkursu Kompozytorskiego.
V edycja Festiwalu w roku 1999 potwierdziła jego rangę, poprzez zgłoszenie ponad 600 wykonawców. W Roku Wielkiego Jubileuszu Chrześcijaństwa bożonarodzeniowe pieśni śpiewało ponad 670 podmiotów wykonawczych.
W VII edycji pierwszy raz uczestnikami byli Polacy mieszkający na Ukrainie. Eliminacje odbywały się wówczas w 20 rejonach w Polsce. Wzięło w nich udział ponad 700 wykonawców.
Od VIII edycji festiwalu organizatorem został wydział Duszpasterstwa Dzieci i Młodzieży Kurii Diecezjalnej w Sosnowcu i Urząd Miejski w Będzinie. Do edycji w 2002 r. zgłosiło się 820 wykonawców, którzy rywalizowali w 23 rejonach eliminacyjnych na terenie naszego kraju i na Ukrainie.
Do IX edycji przystąpiło blisko 1100 wykonawców. Coraz większa liczba zgłoszeń i to nawet z odległych zakątków Polski i z Ukrainy świadczy o wzrastającej wciąż popularności festiwalu, który z imprezy lokalnej stał się szybko konkursem ogólnopolskim. W eliminacjach wystąpiło łącznie 15, 5 tys. osób.
Jubileuszowa, 10. edycja konkursu to uczestnictwo blisko 1200 podmiotów wykonawczych. Eliminacje przeprowadzono w 25 ośrodkach na terenie Polski oraz w Równem na Ukrainie. Z kolei we wspólnym kolędowaniu w ramach XI OFKiP uczestniczyło 17 tys. osób - zespołów, solistów, chórów. Eliminacje do tegorocznej edycji odbywały się już w 28 rejonach zarówno w naszym kraju, jak i na Ukrainie.
Przez wszystkie te lata festiwal organizowany w Będzinie wpisał się już na stałe w kalendarium wydarzeń kulturalno-religijnych całego kraju.
Ks. Piotr Pilśniak, pomysłodawca, organizator i dyrektor festiwalu, dziękując za udział w koncercie laureatów, zaprosił wszystkich uczestników na kolejną, XIII edycję. Publiczność mogła też finansowo wspomóc kolejny festiwal, gdyż jak co roku wolontariusze zbierali datki na konkretny cel.
Nie można zapomnieć o koncepcji członków jury, która spotkała się z wielkim aplauzem publiczności. Odtąd Ogólnopolski Festiwal Kolęd i Pastorałek w Będzinie będzie nosił imię ks. Kazimierza Szwarlika, ojca duchowego festiwalu, który w dniu, kiedy rozpoczęły się tegoroczne festiwalowe zmagania, odszedł do wieczności.