Na pustyni ciszy i modlitwy

Zostawiam za sobą hałas ul. św. Jadwigi - jednej z tras wylotowych miasta. Kiedy przekraczam próg częstochowskiego Karmelu otacza mnie cisza. Przede mną nieduży korytarzyk i kilkoro drzwi. Jedne z nich prowadzą do ogrodu, ale opatrzone są napisem: „Klauzura”. Tam zaczyna się dla mnie teren zabroniony - pustynia, na której mieszkanki Karmelu oddają się modlitwie. Jeszcze do jednych z drzwi przytwierdzona jest taka sama tabliczka. Na wprost drzwi wejściowych znajdują się te prowadzące do kaplicy - otwartej dla przybywających gości i pielgrzymów. Po swojej lewej ręce spostrzegam jeszcze jedne - z napisem: Rozmównica Królowej Polski. Tuż za moimi plecami zjawia się jedna z karmelitanek pełniąca funkcję siostry zewnętrznej, łączniczki domu klasztornego ze światem zewnętrznym. - Zaraz zejdzie s. Elżbieta - mówi i znika tak szybko i cicho, jak się pojawiła. Wchodzę do niedużego pomieszczenia przedzielonego kratą i zasłonką. Po mojej stronie kraty znajduje się stolik i kilka krzeseł, po tej drugiej stronie, jak przekonam się po chwili - krzesło, piękna figura Matki Bożej, a na jednej ze ścian rzeźba św. Eliasza, proroka i pustelnika, duchowego ojca zakonu. Po chwili szum rozsuwanych zasłon obwieszcza pojawienie się s. Elżbiety, jednej z 24 karmelitanek tworzących wspólnotę. Na powitanie uśmiecha się serdecznie przez kratę dzielącą nas i nasze dwa światy. Radość i ciepło bijące od jej postaci natychmiast niwelują ten dystans. S. Elżbieta cierpliwie odpowiada na moje pytania, a po prawie dwóch godzinach rozmowy, śmieje się, że przez blisko trzy lata pobytu w zakonie nie nagadała się tyle, co podczas tego jednego spotkania. Nic dziwnego, zważywszy, że karmelitanki zgodnie z regułą zgromadzenia, rozmawiają swobodnie jedynie podczas rekreacji, w czasie pracy ograniczając kontakty słowne do minimum.

Duchowe dziedzictwo św. Eliasza

Reklama

Początki Zakonu Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel sięgają historycznie okresu wojen krzyżowych w XII wieku. Wówczas to w grotach tej góry w Palestynie zamieszkali przyszli karmelici - pustelnicy, którzy za ojca duchowego obrali sobie św. Eliasza, proroka, który na górze prowadził pustelnicze, surowe życie poświęcone modlitwie. Wkrótce do pustelników dołączyli rycerze krzyżowcy, a gdy ich życie nabrało cech zorganizowanej wspólnoty zwrócili się z prośbą do patriarchy jerozolimskiego Alberta o nadanie im reguły. Zatwierdził ją w 1226 r. papież Honoriusz III. Zaledwie kilka lat później, w wyniku najazdu Ziemi Świętej przez Turków, eremici wyemigrowali do Europy, gdzie napotkali na barierę religijną i kulturową. Z prośbą o pomoc, w modlitwie do Matki Bożej zwrócił się ówczesny generał Karmelitów Szymon Stock. 16 lipca 1251 r. (jak mówi jedno ze źródeł) pobożnemu zakonnikowi ukazała się Matka Boża i wskazując na szkaplerz zwróciła się do niego ze słowami: „To będzie dla ciebie i dla wszystkich karmelitów przywilejem, kto w nim umrze, nie zazna ognia wiecznego”. Od tej chwili Maryja otoczyła zakon Swoją opieką, a na pamiątkę tego wydarzenia Kościół obchodzi 16 lipca wspomnienie Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel, a zakon karmelitański świętuje ten dzień w randze uroczystości.
Pierwszy żeński klasztor karmelitanek bosych powstał w wyniku reformy przeprowadzonej w XVI wieku przez św. Teresę od Jezusa i św. Jana od Krzyża. Miało to miejsce w Avila 24 sierpnia 1562 r. Do Polski karmelitanki bose przybyły w 1612 r. z Belgii, osiedlając się przy kościele św. Marcina w Krakowie. Dziś działa w Polsce 28 klasztorów. Powstało także wiele polskich fundacji poza granicami kraju: na Islandii, w Norwegii, na Ukrainie, Słowacji, w Kazachstanie i na Syberii.

Modlitwa, samotność i siostrzana miłość

Mniszki Bose Zakonu Najświętszej Maryi Panny z Góry Karmel - tak bowiem brzmi pełna nazwa tego zgromadzenia - są zakonem kontemplacyjnym, habitowym. Głównymi elementami duchowości zakonu są: eklezjalny charakter życia, całkowite ukierunkowanie na modlitwę i kontemplację rzeczy Bożych w celu zjednoczenia z Bogiem przez wiarę, nadzieję i miłość, klimat miłości, pokory, prostoty, radości, charyzmatyczny charakter klauzury, surowe ubóstwo, radykalne wyrzeczenie i wielkoduszne praktykowanie pokuty. Charyzmatem zakonu jest służba Kościołowi i sprawie zbawienia dusz nieustanną modlitwą oraz życiem prowadzonym w samotności, milczeniu i ewangelicznym wyrzeczeniu, a zarazem we wspólnocie siostrzanej miłości. Ich powołanie wpisane jest w tradycję Góry Karmel, zakon jest zaś na wskroś maryjny, czego symbolem jest rozpowszechniony w Kościele szkaplerz karmelitański. Działalnością karmelitanek bosych jest apostolstwo wyłącznie kontemplacyjne; karmelitanki nie prowadzą żadnych form apostolatu czynnego. Klasztor mogą opuścić tylko w sytuacjach wyjątkowych, np. konieczności podjęcia leczenia szpitalnego lub wyjazdu na nową fundację. Klasztory karmelitańskie natomiast użyczają miejsca i pomocy w modlitwie tym, którzy je o to poproszą. Swymi ofiarami i modlitwą obejmują cały Kościół, a zwłaszcza kapłanów i teologów.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Na znak siostry pulsatorki

Reklama

Rytm dnia karmelitanek wyznaczają modlitwa i cicha praca. W częstochowskim Karmelu dzień rozpoczyna się o 5.20, tylko dziesięć minut później siostry wstają w niedziele i dni świąteczne. O 5.45 spotykają się w kaplicy na Jutrzni, zwoływane przez siostrę zwaną pulsatorką uderzeniem gongu. Po Jutrzni oddają się modlitwie myślnej. O 7.30 uczestniczą we Mszy św. sprawowanej przez jednego z kapelanów, którymi są księża pallotyni. Następnie po modlitwie dziękczynnej i wspólnie odmawianej Tercji siostry spożywają śniadanie, po którym do godz. 12.00 jest czas pracy. Na dziesięć minut przed 12.00 siostra pulsatorka daje znać małym dzwoneczkiem, że czas zakończyć pracę i przygotować się do modlitwy. Znów we wspólnocie w kaplicy karmelitanki odmawiają Anioł Pański, południową Godzinkę, Litanię do św. Józefa i czynią rachunek sumienia. Pół godziny później procesyjnie udają się do refektarza na obiad, podczas którego słuchają fragmentów Konstytucji zakonu, lektury duchowe,j a w dni świąteczne stosownej muzyki. Od 13.10 do 14.00 siostry mają czas na rekreację we wspólnocie, podczas której mogą swobodnie rozmawiać. Po niej oddają się indywidualnemu czytaniu duchowemu (lectio divina), po którym - o 14.45 spotykają się w kaplicy na Godzince popołudniowej, kończącej się o 15.00 Koronką do Bożego Miłosierdzia, podczas której do modlitwy włączane są wszystkie intencje polecane siostrom. Następnie mniszki podejmują pracę do godz. 17.00. Kolejnymi punktami porządku dnia jest godzinna modlitwa myślna, a po niej Nieszpory do Najświętszej Maryi Panny z wezwaniami do świętych Karmelu. Po kolacji, w okresie letnim jest jeszcze czas na rekreację połączoną np. z pracą w ogrodzie. O 20.30 siostry gromadzą się w chórze zakonnym na Godzinę Czytań i Kompletę. Zakończeniem Komplety są antyfony maryjne i Apel Jasnogórski. Podkreśleniem maryjności zakonu są śpiewane w soboty wotywa o Najświętszej Maryi Pannie z Góry Karmel i Oficjum brewiarzowe o Matce Bożej. Codziennie też każda z sióstr odmawia jedną część Różańca. Karmelitanka łącznie modli się ok. osiem godzin, resztę czasu poświęcając na pracę. Siostry wykonują przepięknie haftowane stuły, ornaty, sztandary i baldachimy. Zajmują się także niezwykle żmudną pracą renowacji zabytkowych szat liturgicznych. Wielu osobom znane są także wykonywane przez siostry drewniane różańce i figurki Dzieciątka Jezus, będące piękną pamiątką z Karmelu, którymi siostry obdarzają swych darczyńców i przyjaciół. Karmel częstochowski tak, jak wszystkie inne na świecie, utrzymuje się z ofiar.

Pod znakiem uroczystości

Każdego 16. dnia miesiąca odprawiana jest w Karmelu częstochowskim Msza św. ku czci Matki Bożej z Góry Karmel, podczas której istnieje możliwość nałożenia szkaplerza. Natomiast dzień 16 lipca przeżywany jest jako uroczystość zakonu i poprzedza go Nowenna ku czci Matki Bożej z Góry Karmel. W dniu uroczystości kaplica zakonna i przedsionki wypełniają się czcicielami Matki Bożej z Góry Karmel z Częstochowy i spoza niej. Tegorocznej Mszy św. 16 lipca, o godz. 18.00, przewodniczyć będzie bp Antoni Długosz. Wiernych przybywających na tę Mszę św. przywita zainstalowana na frontonie domu, tuż przed wizytą Benedykta XVI, jasna płaskorzeźba Matki Bożej Szkaplerznej - dzieło br. Kazimierza - poświęcona niedawno przez abp. Stanisława Nowaka.
Już wkrótce częstochowska wspólnota karmelitanek rozpocznie przygotowania do dziękczynienia za 50 lat istnienia Karmelu u stóp Jasnej Góry, które planowane jest na 28 kwietnia 2007 r. - dokładnie w 50. rocznicę przybycia karmelitanek bosych na to szczególne maryjne miejsce.

Siostry Karmelitanki Bose zapraszają na Msze św.: w niedziele godz. 8.00, dni powszednie 7.30 oraz 16. dnia każdego miesiąca godz. 18.00 z możliwością przyjęcia szkaplerza św.