Marian Miszalski: - Czy, zdaniem Księdza Doktora, przywrócenie nauczania filozofii w liceach jest pożądane? Czy filozofia nie okaże się zbyt trudna, zbyt abstrakcyjna dla współczesnej młodzieży, wychowanej w kulturze obrazkowej? Czy przeciwnie - należy „wyrywać” młodzież z tej kultury obrazu?

Ks. Roman Piwowarczyk: - Wydaje mi się, że przywrócenie filozofii w szkołach jest pożądane. Po pierwsze, filozofia w Polsce w ogóle jest bardzo mało znana. Szczególnie trudna historia naszego narodu ciągle nam to uniemożliwiła. Wystarczy spojrzeć choćby na naszą historię powojenną, okres, w którym filozofia była nauczana jedynie na studiach wyższych, i to filozofia o odcieniu materialistycznym. Tymczasem, mówiąc o filozofii, należałoby mieć na uwadze ten rodzaj poszukiwań, który nie redukuje rzeczywistości do pewnego tylko jej aspektu i nie lęka się żadnych trudnych pytań. Filozofią, która może sprostać takim wymaganiom, jest z pewnością filozofia klasyczna, oparta na dorobku największych filozofów greckich i średniowiecznych.
To prawda, że poznawanie czy nauczanie filozofii nie jest łatwe, szczególnie w przypadku młodych nastolatków, których duch i pragnienia mogą rozmijać się z poziomem wielkich, często abstrakcyjnych pytań. Jednakże, jeśli w danej klasie znalazłoby się chociaż pięć procent uczniów, którzy zainteresowaliby się filozofią, to nauczanie warto byłoby podjąć. To prawda, że współczesna kultura obrazowa wydaje się wszechobecna, jednak tak naprawdę to tylko „chmurka”, która nie jest w stanie całkowicie przesłonić podstawowych ludzkich dążeń czy ostatecznych pytań. Wśród nastolatków łatwo można odnaleźć wielu ambitnych uczniów, którzy dzięki swej młodzieńczej gorliwości i świeżości spojrzenia mogą pójść w swych przemyśleniach bardzo daleko. Wystarczy wspomnieć o bardzo pozytywnych postawach uczestników ubiegłorocznego konkursu filozoficznego, organizowanego w Łodzi dla szkół średnich.

- Jakie warunki powinny być spełnione, by nauczanie filozofii nie przekształciło się w indoktrynację? Czy sam program może być taką gwarancją?

- Słownikowa definicja indoktrynacji to: szerzenie, wpajanie jakichś przekonań. Otóż, gdy chodzi o nauczanie filozofii, sprawa nie jest prosta. Wiemy bowiem, że wielu znamienitych filozofów było przekonanych, że ich myśl jest najlepsza. Jednakże ich punkty dojścia były bardzo różne. Jaka więc filozofia jest dobra, według jakich kryteriów i czy dla wszystkich? Myślę, że dobry filozof to ten, który poznał i jest w stanie nauczać wielu koncepcji filozofii, naszkicować możliwie najszerszą panoramę ludzkich poszukiwań, potrafi wskazać argumenty za słusznością wyboru swojej własnej filozofii oraz nie zniewala swoją preferowaną filozofią, lecz rozbudza danego człowieka do dokonywania jak najgłębszych osobistych wyborów. Trudno byłoby nazwać filozofem kogoś, kto ma pamięć wypełnioną różnymi informacjami, a nie potrafi myśleć, wybierać tego, co lepsze i innym pomagać w wyborze dobrej drogi. Jest też rzeczą znamienną, że dzisiejszy człowiek boi się zaufać drugiemu, chce wszystko robić sam, zbyt egoistycznie. Gdy tymczasem filozofia z natury otwiera nas na siebie, uczy pokory, pokazuje wspólne cechy, wspólną drogę dla wszystkich. Sam program nauczania, którego obiektywizm również nie jest rzeczą prostą, może być w pewnym stopniu gwarancją dobrego nauczania filozofii.

- Jak ocenia Ksiądz Doktor stan kadry nauczycielskiej, zdolnej dziś podjąć takie nauczanie?

- Uważam, że nie ma w Polsce wielu nauczycieli o dobrym przygotowaniu do nauczania tego przedmiotu. Brakuje nam pewnej ogólnej kultury filozofowania na co dzień, w mass mediach itp. Jakże często współczesny człowiek karmiony jest płytkimi oskarżeniami czy sądami, bez przedstawienia głębszej ich analizy czy ukazania różnych punktów widzenia danego problemu.
Poza tym, nawet sami filozofowie są często mało zorganizowani, aby się regularnie wspólnie spotykać, dyskutować, konfrontować swoje poglądy, zachęcić innych.
Gdy chodzi o kwestię powiększenia kadry nauczycielskiej z filozofii, mamy w Łodzi projekt otwarcia już od przyszłego roku akademickiego 2007/08 Podyplomowych Studiów Filozoficzno-Etycznych, dających uprawnienie do nauczania filozofii i etyki w szkole średniej.