- Wędrówka po śladach Papieża Polaka to dla mnie wędrówka stacjami polskiej historii. Ojciec Święty cenił nie tylko Tatry i Zakopane. Miał zawsze ciepłe słowo także dla Torunia, Gdańska, czy Drohiczyna. Mówił przecież „Od Bałtyku aż po Tatry - Sursum corda”- dodaje.
Fundacja Szlaki Papieskie została powołana jeszcze za życia Ojca Świętego, a jej celem jest wypełnianie prośby Jana Pawła II, wypowiedzianej w Nowym Targu w 1979 r. - „Pilnujcie mi tych szlaków”. Działa pod honorowym patronatem kard. Stanisława Dziwisza, a zajmuje się dokumentowaniem tras przemierzanych przez ks. Karola Wojtyłę oraz propagowaniem idei wędrowania połączonego z duszpasterstwem turystycznym.

Początki

Nie było łatwo - trzeba było przekonać gospodarzy terenu i różne organizacje, że Szlaki Papieskie nie mają nazw związanych z nazwami województw, bo ks. Wojtyła chodził po górach, które stoją niezmiennie od milionów lat, a granice administracyjne są sprawą umowną. Nie ma na Szlakach Papieskich podziału na warianty, ścieżki itp. Wszystkie są tak samo ważne, bo był na nich Jan Paweł II. Urszula Własiuk zwraca uwagę, że Szlaki Papieskie nie mogą też być typowym produktem promocyjnym, jak inne komercyjne przedsięwzięcia.

Zapis drogi

U. Własiuk jest autorem przewodnika „Ja tam u was byłem... Pilnujcie mi tych szlaków”. To właściwie pierwsza książka, która tak szeroko opisuje szlaki papieskie. Autorka przygotowując książkę korzystała z różnych źródeł. Bezcennych informacji, którędy w młodości wędrował K. Wojtyła dostarczyła praca zbiorowa Środowiska „Zapis drogi”. To wspomnienia ludzi związanych z ks. K. Wojtyłą, którzy chodzili z nim w góry i pływali na kajakach. Pobyt przyszłego Papieża w danym miejscu potwierdzają również wpisy w dokumentach parafialnych, w księgach schronisk. Odtwarzanie tras, które przemierzył to mrówcza praca dokumentalisty.

Pierwszy taki szlak

Było to ogromne dzieło, które swoim zasięgiem objęło dwa pasma górskie - Beskid Wyspowy i Gorce. Powstało bardzo szybko - wspomina U. Własiuk - Ludzie bardzo garnęli się do tej pracy, bo była dla Ojca Świętego. Stanęły więc w terenie pierwsze niebieskie tablice ze schematyczną mapką, a na drzewach znalazło się oznakowanie: żółty krzyżyk wsparty na trójkąciku, symbolizującym górę - Mons Sanctorum. Papieski Szlak w Beskidzie Wyspowym otwieraliśmy w 50. rocznicę dwudniowej wycieczki ks. K. Wojtyły z młodzieżą 24-25 czerwca 1953 r. z Rabki Zdroju przez Luboń - Lubogoszcz - Śnieżnicę na Cwilin.
Realizacja była możliwa dzięki zawiązanemu wówczas z inspiracji U. Własiuk z Krakowa Społecznego Komitetu Organizacyjnego Szlaków Papieskich, którego działalność od początku była całkowicie bezinteresowna. W jego skład weszli ludzie dobrej woli: kilka osób szczególnie zaangażowanych, pochodzących z różnych miejscowości, oraz społeczności lokalne i duszpasterze parafii na trasie szlaku, władze i samorządy gminne i powiatowe z Rabki Zdroju, Limanowej, Kamienicy, Mszany Dolnej, Nowego Targu, Krościenka n. Dunajcem, Słopnic, Raby Wyżnej, Lubnia, Ochotnicy Dolnej, Dobrej, Łukowicy, Tymbarku i, które wsparły ideę życzliwością, ale także finansowo.
Wytyczone szlaki były darem dla Jana Pawła II z okazji 25 roku pontyfikatu. Ojciec Święty powiadomiony o tej inicjatywie przysłał swoje błogosławieństwo. Jeszcze w tym samym roku, w Gorcach na Hali Turbacz stanął Szałasowy Ołtarz, w miejscu Eucharystii sprawowanej przed laty przez ks. K. Wojtyłę. W 50. rocznicę została tam odprawiona pierwsza Msza św., która odtąd odbywa się co roku w 3. niedzielę września o godz. 12 na zakończenie sezonu turystycznego na Szlakach Papieskich.
Od tamtej pory Szlaki Papieskie, opisane i udokumentowane przez Fundację, zaistniały we wszystkich polskich górach - od Bieszczadów po Sudety.

Fundacja Szlaki Papieskie

- Od początku mieliśmy plan, aby Szlaki Papieskie oznaczone były na tej samej zasadzie we wszystkich polskich górach przez ludzi mieszkających na danym terenie, ponieważ czuli się oni odpowiedzialni za swe dzieło i można było mieć pewność, że będą o nie dbali. Jednak tak szerokie plany pokrycia siatką Szlaków Papieskich wszystkich polskich gór wymagało usankcjonowania prawnego. Doszło do zarejestrowania Fundacji Szlaki Papieskie i zgłoszenie naszej działalności w krakowskiej Kurii na ręce kard. F. Macharskiego - mówi U. Własiuk.
Fundacja Szlaki Papieskie została umocniona autorytetem kard. S. Dziwisza, który po powrocie z Watykanu otoczył ją swoim patronatem.
W opisach, na mapkach uwzględniane są też krótkie odcinki szlaków, które powstały wcześniej z inicjatywy samych ludzi, z zachowaniem przyjętej przez nich nazwy i autorów pomysłu, tak jak pierwszy w Polsce Szlak Papieski z 1983 r. po pobycie Jana Pawła II w Tatrach, w Dolinie Jarząbczej, gdy turyści oznaczyli trasę przejścia Papieża szyszkami i krzyżykami z gałązek, czy „Sursum Corda” z Ludźmierza do Zakopanego (1997). Oznaczony był też szlak „Powtórka z geografii”, Stary Sącz - Krościenko (1999 r.), Skawica - Krowiarki „Ostatnia wycieczka” (2000 r.) i „Ścieżki spacerowe nad Rabą Wyżną” (2002 r.).

To szlaki duchowe

Od początku wytyczanie Szlaków Papieskich związane było z ideą. - mówi U. Własiuk - Nie chodziło tylko o to, aby postawić tablice. Możliwości fizyczne ks. Wojtyły, przemierzającego z ciężkim plecakiem dziesiątki kilometrów górskich tras, budzą, oczywiście, podziw. Jednak takie podejście w sposób zasadniczy zafałszowałoby rzeczywisty obraz. Dużo ważniejsza była strona duchowa jego wędrówek, wykazanie, że nie starał się bić żadnych rekordów, a w góry chodził, bo czuł się na łonie przyrody bliżej Boga, którego widział w każdej żywej istocie i w każdym zjawisku przyrodniczym. Wypoczywał aktywnie od licznych obowiązków, ale z Bogiem, i do takiego odpoczynku zachęcał studentów i młodą inteligencję. W wędrówkach nieodłączne były poważne dyskusje, poruszające wiele zagadnień z różnych dziedzin życia. Podróżników nie opuszczała pogoda ducha - były więc piosenki przy ognisku, żarty, gra w piłkę - to, co jest nieodłącznym atrybutem młodości. Jednak codziennie była Msza św., Anioł Pański. Tak wyglądały początki duszpasterstwa turystycznego, które ks. Wojtyła zainicjował i takiego przedstawienia sprawy nie mogło zabraknąć przy opisie Szlaków Papieskich.

Epilog

- Ponad tysiąc lat temu po Polsce wędrował św. Wojciech. I mimo że minęło tyleset lat, nadal pamiętamy, że był np. w Staniątkach czy Mucharzu. Tym bardziej trzeba utrzymać tradycję wędrowania po trasach przemierzanych kiedyś przez ks. K. Wojtyłę - mówi U. Własiuk.
Przyznaje też, że praca nad odtwarzaniem tras papieskich wędrówek to wspaniała przygoda życia, pełna zadziwiających sytuacji. W oczekiwaniu na kanonizację Jana Pawła II Szlaki Papieskie dają też możliwość modlitwy w jego intencji w ukochanych górach, na łonie ojczystej przyrody, w miejscach, gdzie sam modlił się i wypoczywał przed laty.
- O początkach jej realizacji - mówi U. Własiuk - przypominamy, aby - powtarzając za Ewangelią św. Mateusza - dać świadectwo prymatu miłości bezinteresownej i wiernej, nad wartościami materialnymi, które promuje dzisiejszy świat. Tak uczył nas Jan Paweł II.