Na Polach Bitewnych Racławic stoi krzyż, wykonany na wzór tego, który umieścił Styka na Panoramie Racławickiej. Co roku w kwietniu przed pomnikiem Bartosza Głowackiego - chłopskiego bohatera i żołnierza armii dowodzonej przez Tadeusza Kościuszkę - organizowane są uroczystości patriotyczne. Świeżą tradycją jest kwietniowe Święto Bartoszów i Wojciechów, w które odbywa się wybór „chłopa roku”. Podczas Mszy św. parafianie modlą się w intencji wszystkich chłopów. Odwiedzający Racławice mogą też zobaczyć piękny park i XIX wieczny dworek oraz willę Walezego Sławka - premiera II RP. W maju swoją uroczystość, połączoną z Mszą św. polową za ojczyznę, mają kombatanci walczący w II wojnie światowej. Obchody organizuje sztab wojskowy z Krakowa.

Kościół stanął u źródeł

Pierwsze wzmianki o parafii pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła pochodzą z 1326 r. Na próżno szukalibyśmy jednak kościoła w samym centrum. Świątynię wzniesiono na terenach podmokłych, na obrzeżach miejscowości, gdzie biją źródła. Tu także dawniej stały dwa pierwsze drewniane kościoły. Obecny, późnobarokowy, wybudowano w 1778 r. Świątynię konsekrował bp Tomasz Kuliński w 1887 r. Wody gruntowe do tej pory niszczą mury kościoła.
Obecnie parafia liczy niecałe 2500 wiernych. Proboszcz ks. Krzysztof Gałecki 24 czerwca 2007 r. obchodził dziesięciolecie pracy w Racławicach. Parafianie podczas Mszy św. modlili się w intencji swojego Proboszcza i wyrażali mu wdzięczność za lata pracy. A w czasie tych 10 lat udało się wspólnie wiele.
Uporządkowano i ogrodzono cmentarz parafialny, wykonano chór i schody na chór, wymieniono okna i drzwi w kościele. Adaptowano pomieszczenie pod nową zakrystię, zagospodarowano teren wokół świątyni, wytyczono parking i skwer, na którym stanął pomnik Jana Pawła II.
Proboszcz wspomina także zasługi swoich poprzedników, którzy przez wiele lat troszczyli się o parafię i kościół. W życzliwej pamięci parafian pozostają zwłaszcza słynący ze zdolności ziołoleczniczych śp. ks. Tomasz Głowacki, który leczył miejscową ludność, oraz śp. ks. Grzegorz Adamiec, który wyremontował będący w ruinie dach kościoła.
Z uwagi na niewielką liczbę praktykujących, w wiejskiej parafii nie jest łatwo prowadzić kosztowne inwestycje. Mimo to prace powoli są kontynuowane. Obecnie trwa gruntowny remont kościoła, plebanii i budowa domu parafialnego, w którym mają znajdować się dwie sale na spotkania duszpasterskie zarówno dla dzieci, młodzieży, jak i dorosłych. Będą tu także odbywały się zbiórki ministranckie. Grupą 30 ministrantów opiekuje się prefekt ks. Czesław Parkita, uczący wraz z Księdzem Proboszczem religii w Szkole Podstawowej i Gimnazjum im. Tadeusza Kościuszki.

Turystyczne pasje

Czy wiejskie dzieci muszą spędzać ferie i wakacje w domu? Wcale nie, na pewno nie tu, w Racławicach. Proboszcz zaprawiony włóczęga - jak sam o sobie mówi - piechur, turysta kochający przyrodę, zachęca młode pokolenie do wspólnych wypraw. Od lat zabiera młodzież i dorosłych z parafii na wypoczynek. Z takich wyjazdów skorzystało już setki uczestników. Niektórym na pewno niełatwo byłoby wyjechać latem gdziekolwiek, gdyby nie inicjatywa Księdza Proboszcza. Zimą i latem jeżdżą w góry, m.in. na obozy narciarskie, latem wyjeżdżają nad morze. Ksiądz Proboszcz zabiera dzieciaki na basen i na wycieczki. Ponadto można wypożyczyć rowery i narty. Nieopodal kościoła są bogate w ryby stawy, które też powstały z inicjatywy Księdza Proboszcza.
Z turystyką związany jest też kolejny pomysł gospodarza parafii, co do zorganizowania kilku gościnnych pokoików. Niektórzy odwiedzający Racławice zatrzymują się tutaj. - Myślę, że trzeba wykorzystywać walory Racławic i atrakcyjne położenie gminy. Chciałbym, aby powstało coś w rodzaju parafialnego gospodarstwa agroturystycznego. Będą tu mogli przyjeżdżać różni ludzie na wczasorekolekcje. Pionierski pomysł Księdza Proboszcza może przyczyni się rozwoju tego typu działalności w Racławicach.
Jest kilka wydarzeń, którymi wspólnota żyje cały rok. Od wielu już lat 20 sierpnia gości w parafii Tarnowska Piesza Pielgrzymka idąca na Jasną Górę.
- Na ok. 4000 tys. pielgrzymów po Mszy św. za ojczyznę czeka zawsze w Racławicach grochówka, bo parafianie potrafią być gościnni - przyznaje Proboszcz. Mieszkańcy pamiętają o Papieżu. W rocznicę śmierci gromadzą się pod Pomnikiem Ojca Świętego na modlitwie i czuwaniu. Co ciekawe, prawie przez cały rok pali się przed pomnikiem symboliczny znicz pamięci ofiarowany przez parafian.

Perspektywy

Wspólnota parafialna „kurczy się”. Statystyki parafialne wskazują na większą o połowę liczbę zgonów nad urodzinami. Masowa emigracja - zwłaszcza młodych i wykształconych ludzi - też nie napawa optymizmem. Jak będzie przyszłość parafii? Wiele zależy od tego, jak będzie rozwijała się typowo rolnicza gmina Racławice. Rolnicy dopiero zaczynają korzystać z dotacji unijnych i dopiero za parę lat będzie można mówić o rentowności większych gospodarstw. Jednak ziemia tak przesiąknięta historią może być przestrzenią bardzo atrakcyjną turystycznie. Przyszłość pokaże, czy ta szansa zostanie wykorzystana.

Czy wiesz, że...

W kronice parafialnej zapisano, że w roku 1681 przybył do Zielenic ciężko chory Franciszek Szembek, wówczas starosta biecki, z czasem kasztelan sanocki i kamieniecki. Szembek, przedstawiciel jednej z najzamożniejszych rodzin w ówczesnej Rzeczypospolitej, za przyczyną Matki Bożej odzyskał tu zdrowie. W dowód wdzięczności ufundował obecny kościół wznoszony w latach 1685-1691.