Reklama

Skarby diecezji sandomierskiej

Po śladach Żeromskiego

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Miłośnikom twórczości autora „Przedwiośnia” podsandomierskie Chobrzany są dobrze znane. Raz po raz przewijają się one na kartach „Dzienników”. Młody Stefan Żeromski był tutaj częstym gościem u swojej chrzestnej - Tekli z Katerlów Trepkowej, rodzonej siostry jego matki - Józefy. Ciotka Tekla i jej mąż Adolf Nekanda Trepka osiedli w Chobrzanach w roku 1872. Dobra te nabyli od poprzednich właścicieli - rodziny Jabłońskich. Dziś nie ma już nawet śladu po dworku, w którym Trepkowie podejmowali krewnego, mającego w przyszłości stać się jedną z najświetniejszych postaci polskiej literatury. Imię pisarza nosi znajdujący się we wsi Zespół Placówek Oświatowych. W 1964 r. szkołę odwiedziła córka Żeromskiego - Monika. Był tu również Daniel Olbrychski, który w adaptacji „Popiołów” wcielił się w postać Rafała Olbromskiego. Chobrzany sportretowane zostały w głośnej powieści jako Tarniny. Jedną z turystycznych atrakcji okolicy jest teraz wąwóz lessowy nazywany Wąwozem Rafała.
Trepkowie sprzedali dobra chobrzańskie na początku ubiegłego wieku i przeprowadzili się do Sandomierza. Ciotka pisarza zmarła w 1907 r., jej mąż cztery lata później. Obydwoje spoczywają na cmentarzu przy kościele św. Pawła. W Chobrzanach pochowana jest natomiast siostra dziadka Żeromskiego - Maria Katerla. Wyjeżdżając z wioski, gdzie spędził blisko 30 lat, Adolf Trepka pozostawił pamiątkę w postaci figury Chrystusa Frasobliwego. Kazał ją wybudować przy drodze, prowadzącej do Chobrzan od strony Samborca.
Najważniejszym zabytkiem Chobrzan jest kościół pw. św. Jana Ewangelisty. Parafię miejscową założył i pierwszą świątynie zbudował tu biskup krakowski Jan Grot ok. roku 1333. Ks. Jan Wiśniewski podaje w swoich „Dekanatach”, że kościelny dostojnik uczynił to na prośbę swoich braci Goworka i Zbigniewa. Chobrzany były rodzinną wsią potężnej familii Grotów. Biskup Jan słynął jako gorący obrońca niezależności kościoła od władzy świeckiej. Toczył m.in. wieloletni spór z królem Kazimierzem Wielkim. Momentami przybierał on bardzo ostre formy. Monarcha obłożony został nawet ekskomuniką. W późniejszych latach oponenci pojednali się. Traf chciał, że tuż przed śmiercią ostatni Piast zawitał do Chobrzan. Tędy wieziono go rannego po upadku w czasie polowania pod Przedborzem. Cierpiący król (cytuję za księdzem Wiśniewskim) „jechał w kolasie. W drodze tak osłabł, że ledwie żywy przybył do Chobrzan, gdzie w domu Grota, kasztelana lubelskiego odpoczął, po czym wzmocniwszy się na siłach został przeniesiony w lektyce do klasztoru w Koprzywnicy, gdzie ośm dni spoczywał”.
Kościół ufundowany przez biskupa Jana przetrwał do roku 1644, kiedy to w nieznanych bliżej okolicznościach uległ zniszczeniu. Zanim to nastąpiło, przechodził różne koleje losu. Przez pewien okres pełnił nawet funkcję zboru. Katolikom przywrócili go bracia Hieronim i Paweł Gniewoszowie. Drugą, również drewnianą świątynię w Chobrzanach, powstałą w miejscu poprzedniej wystawiła Zuzanna Pękosławska. Gmach już pod koniec XVIII wieku był w stanie ruiny. Poważnie zaczęto rozważać budowę kolejnego, trzeciego już kościoła. Ówczesny właściciel Chobrzan nazwiskiem Rej przeznaczył na ten cel pokaźną kwotę 50 tys. zł. Po jego śmierci rodzina wytoczyła jednak proces i obaliła ten zapis. Powzięty zamysł realizowano wówczas innymi środkami. Proboszcz chobrzański zakupił ruiny zamku w Gorzyczanach, skąd zwieziono kamień na plac budowy. Świątynia była gotowa w 1816 r. Niespełna pół wieku później strawił ją ogień, który na kościelną strzechę przeniósł się z płonących zabudowań dworskich. Z pożogi udało się wyratować jedynie puszkę z Najświętszym Sakramentem.
Po tym wydarzeniu, decyzją ówczesnego biskupa sandomierskiego ks. Józefa Michała Juszyńskiego, parafia Chobrzany została zlikwidowana. Taki stan trwał do roku 1873. Po kilku latach przerwy do wsi przybył nowo mianowany proboszcz - ks. Walenty Gacki, z inicjatywy którego rozpoczęto budowę nowego kościoła. Jego nawa ma kształt prostokąta przedzielonego łukiem dla utworzenia prezbiterium. W 1890 r. świątynię poświęcił uroczyście bp Antoni Sotkiewicz. Najcenniejszym zabytkiem zdobiącym wnętrze kościoła jest wiszący w bocznym ołtarzu gotycki, piętnastowieczny obraz „Santa Conversazione” (Święta rozmowa), z postaciami Matki Boskiej z Dzieciątkiem, św. Jana Ewangelisty i św. Marty.
Od 1997 r. proboszczem parafii Chobrzany jest ks. prał. Czesław Przewłocki.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2008-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Jakie książki czyta abp Galbas? Lektura jako propozycja na wakacje

2026-08-07 08:44
Abp Adrian Galbas

BP KEP

Abp Adrian Galbas

Żałuję, że mam mało czasu na czytanie, aczkolwiek każdą wolną chwilę na to wykorzystuję i bardzo zachęcam do tego, żebyśmy czytali dużo literatury pięknej – wskazał w rozmowie z Polskifr.fr metropolita warszawski abp Adrian Galbas. Czytanie wartościowych książek to dobra propozycja na wakacje.

Więcej ...

Prymas Polski: pielgrzymka to wzmocnienie wiary i nadziei na codzienność

2026-08-06 20:41
Prymas Polski

BPJG

Prymas Polski

- W pielgrzymowaniu nie o piękne i wzruszające wspomnienia chodzi, ale o wzmocnienie wiary i nadziei, którymi będziemy żyć na co dzień – powiedział na Jasnej Górze Prymas Polski. Abp Wojciech Polak przewodniczył Mszy św. wieńczącej 44. Pieszą Pielgrzymkę Arch. Gnieźnieńskiej.

Więcej ...

Konar drzewa spadł na pielgrzymów podczas burzy. Dwie osoby trafiły do szpitala

2026-08-07 09:37

Karol Porwich/Niedziela

Na trasie 45. Kieleckiej Pieszej Pielgrzymki w miejscowości Szaniec doszło do niebezpiecznego zdarzenia. W czasie gwałtownej burzy silny wiatr złamał konar drzewa, który spadł na grupę pielgrzymów. Dwie osoby zostały przewiezione do szpitala.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Konar drzewa spadł na pielgrzymów podczas burzy. Dwie...

Wiadomości

Konar drzewa spadł na pielgrzymów podczas burzy. Dwie...

Nowenna przed wspomnieniem św. Maksymiliana Marii Kolbego

Wiara

Nowenna przed wspomnieniem św. Maksymiliana Marii Kolbego

Portugalia: najstarszy proboszcz świata obchodzi 100....

Kościół

Portugalia: najstarszy proboszcz świata obchodzi 100....

Nowenna za wstawiennictwem św. Teresy Benedykty od Krzyża

Wiara

Nowenna za wstawiennictwem św. Teresy Benedykty od Krzyża

Medjugorie: Zatrzymany Polak przyznał się do winy i...

Wiadomości

Medjugorie: Zatrzymany Polak przyznał się do winy i...

Na Madagaskarze masowo znikają dzieci

Wiadomości

Na Madagaskarze masowo znikają dzieci

Wizerunek świętego Jana Pawła II sprofanowany podczas...

Wiadomości

Wizerunek świętego Jana Pawła II sprofanowany podczas...

Filip Gurłacz: Każdy niesie swój krzyż; nie da się go...

Wiara

Filip Gurłacz: Każdy niesie swój krzyż; nie da się go...

Odpust Porcjunkuli: łaska szczególna, na życzenie św....

Kościół

Odpust Porcjunkuli: łaska szczególna, na życzenie św....