Reklama

Bohaterowie są wśród nas

Niedziela zamojsko-lubaczowska 2/2008

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Michał Berdak urodził się 6 czerwca 1914 r. w Deszkowicach Pierwszych, gmina Sułów. Służbę wojskową rozpoczął 1 listopada 1937 r. w 27. Pułku Piechoty we Włodzimierzu Wołyńskim. Po 8 miesiącach przeniesiony został do strażnicy Korpusu Ochrony Pogranicza w miejscowości Worochta w Karpatach (obecnie Ukraina), gdzie służył do wybuchu II wojny światowej.
1 września 1939 r. wyruszył na front w rejonie Nowego Sącza w składzie Armii „Karpaty” dowodzonej przez gen. dyw. Kazimierza Fabrycego. Po przegranej kampanii wrześniowej dostał się do niewoli niemieckiej w Żółkwi k. Lwowa. Obóz jeniecki usytuowany był w kościele. Na mocy układu Ribbentrop-Mołotow Żółkiew przeszła pod okupację Rosjan, a Niemcy z jeńcami wojennymi wycofali się na zachód. W przeddzień ewakuacji obozu Michał Berdak schował się na ambonie kościoła, dzięki czemu odzyskał wolność i postanowił wrócić do domu rodzinnego. Dzięki życzliwości zamieszkałych w Żółkwi Polaków został potajemnie przeprowadzony przez tymczasową granicę między ZSSR a Niemcami, i udał się w kierunku Zamościa. Niestety, w Tomaszowie Lubelskim ponownie dostał się do niewoli niemieckiej. W jenieckiej kolumnie marszowej doszedł do Szczebrzeszyna (jeńcy prowadzeni byli w kierunku Biłgoraja), gdzie korzystając z odbywającego się tam jarmarku uciekł Niemcom do domu rodzinnego odległego o 7 km.
Pod koniec zimy 1942 r. jako jedyny mieszkaniec Deszkowic został aresztowany przez niemiecką ekspedycję karną za odmowę oddania okupantom kontyngentu zbożowego. Na miejscu został poturbowany, obrabowany z ukrytego worka mąki i osadzony w zamojskiej Rotundzie, podległej w tym czasie gestapo. Następnie przez okres kilku miesięcy do procesu karnego przebywał w zamojskim więzieniu. W intencji męża żona Marianna zamówiła trzy Msze św., które na krótko przed procesem sądowym, zostały odprawione jednego dnia w trzech świątyniach, tzn. w kościele parafialnym św. Mikołaja w Szczebrzeszynie, w kościele pw. św. Antoniego w Radecznicy i w kościele pw. św. Katarzyny w Zamościu. Przed procesem Michał Berdak otrzymał nielegalnie zdjęcie swego pierworodnego 8-miesięcznego syna Józefa, z dedykacją napisaną przez żonę Mariannę. W czasie rozprawy sądowej, ku zdumieniu obrońcy - sąd pozwolił wziąć ojcu dziecko na ręce.
Niemiecki sąd wojskowy z Chełma na wyjeździe w Zamościu, uniewinnił więźnia Michała, co było sporym zaskoczeniem, gdyż z reguły więźniowie otrzymywali karę śmierci. Wkrótce gospodarstwo Michała Berdaka przejęli niemieccy koloniści tzw. czarni, a właściciel został parobkiem. Kolonista o nazwisku Huber usiłował zastrzelić właściciela. Zagrożony śmiercią wyrwał koloniście karabin, uciekł, a karabin porzucił.
10 lipca 1943 r. cała wieś Deszkowice została wysiedlona przez Niemców. Michał Berdak wraz z rodziną przebywał wówczas w Latyczynie i Chłopkowie, od kwietnia 1943 r. należał do partyzantki Batalionów Chłopskich miał pseudonim „Sroka” (do lipca 1944 r.).
93-letni dzisiaj Michał Berdak jest ojcem 9 dzieci. Od prawie 15 lat jest wdowcem, od kilku lat inwalidą (amputacja obu nóg powyżej kolan). Jako kombatant posiada stopień porucznika WP. 6 października br. brał udział w odsłonięciu Pomnika Żołnierzy Batalionów Chłopskich w Zamościu.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2008-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Powstanie Międzynarodowy Szlak Jana Pawła II

2026-08-20 21:11

Biały Kruk/Adam Bujak, Arturo Mari

Powstanie Międzynarodowy Szlak Jana Pawła II, łączący miejsca związane z życiem, działalnością i podróżami św. Jana Pawła II w krajach Europy Środkowej. Poinformowała o tym słowacka sekretarz stanu w Ministerstwie Turystyki i Sportu Jana Štilichová po ubiegłotygodniowym spotkaniu ze swym polskim odpowiednikiem Ireneuszem Rasiem.

Więcej ...

Meeting w Rimini. Leon XIV śladami Jana Pawła II

2026-08-20 19:22

@Vatican Media

Od ponad 45 lat gromadzi ludzi różnych kultur, religii i środowisk, stając się przestrzenią dialogu oraz poszukiwania tego, co łączy. Meeting Przyjaźni między Narodami w Rimini wyrósł z chrześcijańskiego doświadczenia i pragnienia odkrywania prawdy, dobra i piękna. 22 sierpnia weźmie w nim udział Leon XIV. Będzie drugim, po św. Janie Pawle II, papieżem, który osobiście odwiedzi Meeting.

Więcej ...

Szwecja: kilka osób rannych po ataku napastnika z mieczem w szkole

2026-08-21 15:54

ChiccoDodiFC/pl.fotolia.com

Kilka osób zostało rannych w wyniku ataku osoby uzbrojonej w miecz w szkole średniej Brinellskolan w piątek – podały władze gminy Fagersta w środkowej Szwecji, gdzie znajduje się placówka.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Nowenna za wstawiennictwem św. Moniki o nawrócenie dzieci

Wiara

Nowenna za wstawiennictwem św. Moniki o nawrócenie dzieci

Portal wpolityce.pl: Msza Święta wyrzucona z gdańskich...

Wiadomości

Portal wpolityce.pl: Msza Święta wyrzucona z gdańskich...

Parafia wprowadziła płatność za parking w formie......

Kościół

Parafia wprowadziła płatność za parking w formie......

Portugalia: 32 francuskich pielgrzymów w szpitalach z...

Wiadomości

Portugalia: 32 francuskich pielgrzymów w szpitalach z...

Tragiczny wypadek polskiego autokaru na Węgrzech....

Wiadomości

Tragiczny wypadek polskiego autokaru na Węgrzech....

Nowenna do Matki Bożej Częstochowskiej 2026

Jasna Góra

Nowenna do Matki Bożej Częstochowskiej 2026

Wojewoda podkarpacka: wszystkie ofiary wypadku na Węgrzech...

Wiadomości

Wojewoda podkarpacka: wszystkie ofiary wypadku na Węgrzech...

W pożarze zabytkowego kościoła w Sanoku spłonęło...

Kościół

W pożarze zabytkowego kościoła w Sanoku spłonęło...

Czy 15 sierpnia katolików obowiązuje udział we Mszy św.?

Kościół

Czy 15 sierpnia katolików obowiązuje udział we Mszy św.?