Reklama

Bohaterowie są wśród nas

Niedziela zamojsko-lubaczowska 2/2008

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Michał Berdak urodził się 6 czerwca 1914 r. w Deszkowicach Pierwszych, gmina Sułów. Służbę wojskową rozpoczął 1 listopada 1937 r. w 27. Pułku Piechoty we Włodzimierzu Wołyńskim. Po 8 miesiącach przeniesiony został do strażnicy Korpusu Ochrony Pogranicza w miejscowości Worochta w Karpatach (obecnie Ukraina), gdzie służył do wybuchu II wojny światowej.
1 września 1939 r. wyruszył na front w rejonie Nowego Sącza w składzie Armii „Karpaty” dowodzonej przez gen. dyw. Kazimierza Fabrycego. Po przegranej kampanii wrześniowej dostał się do niewoli niemieckiej w Żółkwi k. Lwowa. Obóz jeniecki usytuowany był w kościele. Na mocy układu Ribbentrop-Mołotow Żółkiew przeszła pod okupację Rosjan, a Niemcy z jeńcami wojennymi wycofali się na zachód. W przeddzień ewakuacji obozu Michał Berdak schował się na ambonie kościoła, dzięki czemu odzyskał wolność i postanowił wrócić do domu rodzinnego. Dzięki życzliwości zamieszkałych w Żółkwi Polaków został potajemnie przeprowadzony przez tymczasową granicę między ZSSR a Niemcami, i udał się w kierunku Zamościa. Niestety, w Tomaszowie Lubelskim ponownie dostał się do niewoli niemieckiej. W jenieckiej kolumnie marszowej doszedł do Szczebrzeszyna (jeńcy prowadzeni byli w kierunku Biłgoraja), gdzie korzystając z odbywającego się tam jarmarku uciekł Niemcom do domu rodzinnego odległego o 7 km.
Pod koniec zimy 1942 r. jako jedyny mieszkaniec Deszkowic został aresztowany przez niemiecką ekspedycję karną za odmowę oddania okupantom kontyngentu zbożowego. Na miejscu został poturbowany, obrabowany z ukrytego worka mąki i osadzony w zamojskiej Rotundzie, podległej w tym czasie gestapo. Następnie przez okres kilku miesięcy do procesu karnego przebywał w zamojskim więzieniu. W intencji męża żona Marianna zamówiła trzy Msze św., które na krótko przed procesem sądowym, zostały odprawione jednego dnia w trzech świątyniach, tzn. w kościele parafialnym św. Mikołaja w Szczebrzeszynie, w kościele pw. św. Antoniego w Radecznicy i w kościele pw. św. Katarzyny w Zamościu. Przed procesem Michał Berdak otrzymał nielegalnie zdjęcie swego pierworodnego 8-miesięcznego syna Józefa, z dedykacją napisaną przez żonę Mariannę. W czasie rozprawy sądowej, ku zdumieniu obrońcy - sąd pozwolił wziąć ojcu dziecko na ręce.
Niemiecki sąd wojskowy z Chełma na wyjeździe w Zamościu, uniewinnił więźnia Michała, co było sporym zaskoczeniem, gdyż z reguły więźniowie otrzymywali karę śmierci. Wkrótce gospodarstwo Michała Berdaka przejęli niemieccy koloniści tzw. czarni, a właściciel został parobkiem. Kolonista o nazwisku Huber usiłował zastrzelić właściciela. Zagrożony śmiercią wyrwał koloniście karabin, uciekł, a karabin porzucił.
10 lipca 1943 r. cała wieś Deszkowice została wysiedlona przez Niemców. Michał Berdak wraz z rodziną przebywał wówczas w Latyczynie i Chłopkowie, od kwietnia 1943 r. należał do partyzantki Batalionów Chłopskich miał pseudonim „Sroka” (do lipca 1944 r.).
93-letni dzisiaj Michał Berdak jest ojcem 9 dzieci. Od prawie 15 lat jest wdowcem, od kilku lat inwalidą (amputacja obu nóg powyżej kolan). Jako kombatant posiada stopień porucznika WP. 6 października br. brał udział w odsłonięciu Pomnika Żołnierzy Batalionów Chłopskich w Zamościu.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2008-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Jeśli jesteś w podróży, to post piątkowy cię nie obowiązuje? Prawda czy mit?

2026-03-12 21:04

Adobe Stock

"Jeśli jesteś w podróży, to post piątkowy cię nie obowiązuje" – czy słyszałeś kiedyś podobne zdanie? Zapewne tak. Problem w tym, że to nieprawda.

Więcej ...

Nowenna do św. Józefa

Kaliski wizerunek św. Józefa

Bożena Sztajner/Niedziela

Kaliski wizerunek św. Józefa

Wielkimi krokami zbliża się uroczystość św. Józefa, przypadająca na 19 marca. Z tej okazji warto pomyśleć o dołączeniu się do modlitwy nowenną do wyżej wspomnianego świętego, która rozpoczyna się w sobotę 10 marca.

Więcej ...

Pielgrzymka maturzystów archidiecezji wrocławskiej na Jasną Górę

2026-03-13 16:52

BPJG

Ponad 700 maturzystów i uczniów szkół średnich z archidiecezji wrocławskiej pielgrzymowało 13 marca na Jasną Górę, aby zawierzyć Bogu - przez wstawiennictwo Maryi - nadchodzące egzaminy dojrzałości oraz swoją przyszłość. Centralnym punktem pielgrzymki była Eucharystia w Kaplicy Cudownego Obrazu pod przewodnictwem bp. Jacka Kicińskiego CMF.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Kard. Krajewski: Leon XIV zapytał mnie, czy nie pragnę...

Kościół

Kard. Krajewski: Leon XIV zapytał mnie, czy nie pragnę...

40 pytań Jezusa: „Tak, jednej godziny nie mogliście...

Wiara

40 pytań Jezusa: „Tak, jednej godziny nie mogliście...

Jeśli jesteś w podróży, to post piątkowy cię nie...

Wiara

Jeśli jesteś w podróży, to post piątkowy cię nie...

„Rzeczpospolita

Wiadomości

„Rzeczpospolita": kardynał Karol Wojtyła nie tuszował...

Nowy Zarząd Zakonu Paulinów

Jasna Góra

Nowy Zarząd Zakonu Paulinów

Papieskie gratulacje dla najstarszego księdza na świecie

Kościół

Papieskie gratulacje dla najstarszego księdza na świecie

Suspendowany kapłan chce organizować

Kościół

Suspendowany kapłan chce organizować "spotkanie...

Warszawa: Budynek liceum w centrum miasta ostrzelany

Wiadomości

Warszawa: Budynek liceum w centrum miasta ostrzelany

40 pytań Jezusa: „Czy Syn Człowieczy znajdzie wiarę na...

Wiara

40 pytań Jezusa: „Czy Syn Człowieczy znajdzie wiarę na...