Jaka jest szkoła?

Współczesna szkoła jest bardzo pluralistyczna. Uczęszczają do niej różni uczniowie; głęboko wierzący, dla których Jezus Chrystus jest punktem odniesienia w ich życiu, ale też wielu chwiejnych - dla nich chrześcijaństwo, choć w nich jakoś trwa, nie stanowi reguły życia. Coraz więcej jest też uczniów, podobnie jak ich rodzice, niewierzących. Według szacunków wrocławskich katechetów tylko ok. 1/3 dzieci uczęszczających na religię w szkole ma wystarczające pojęcie o wierze. W wielu przypadkach - diagnozują katecheci - znajomość i zaangażowanie w wiarę, które dzieci przynoszą na katechezę, są powierzchowne i wybiórcze, a nierzadko też mocno zniekształcone. - „Wszystko zależy, z jakich są domów - mówi pani Ania, katechetka z wrocławskiej szkoły podstawowej - Są dzieci, po których widać, że pochodzą z religijnych wspólnot. One bez trudu rozumieją, o czym im mówię. Są i takie, które tematy religijne znają wyłącznie z katechezy, a przychodzą, bo tak trzeba”. Podobnie uważa Ewa Lisowska, nauczycielka religii z jednej z miejscowości Dolnego Śląska - „Wiara stała się dla wielu bardzo powszednia i mało atrakcyjna w stosunku do proponowanych przez media czy świat modelów życia. Wielu też rodziców jest z dala od Kościoła i te wartości przekazują swoim dzieciom”. Jednak obraz współczesnej młodzieży byłby niepełny - zaznaczają obie katechetki - gdybyśmy nie zauważyli, że dzisiejsza młodzież zaczyna poszukiwać. Nowe pokolenie dostrzega, że człowiek staje się często przedmiotem manipulacji, nieuczciwych zabiegów i dlatego zaczyna poszukiwać autentycznych autorytetów - prawdziwej wiary i Boga.

„Posłuchamy cię innym razem!”

Dzieci chętnie słuchają o Bogu. Ale są wymagające - „Dziś młody człowiek poszukuje żywej, autentycznej wiary - zaznacza pani Ela. - Nie zadawala go powierzchowność. Chce poznać wiarę opartą na świadectwie, przekazywaną z charyzmą, a nie sztywne omawianie prawd teologicznych”. Wymogi są zależne od wieku. Dla młodszych potrzeba odpowiednich ilustracji, konkretu a przede wszystkim zaangażowania nauczyciela, który jest bardzo ważny na tym etapie kształcenia - „Wydarzenia związane z Wielkim Tygodniem dzieci odbierają bardziej jako opowieść - tłumaczy pani Ania - Próbowałam wielokrotnie na katechezie przybliżać im treści Wielkiego Czwartku, Wielkiego Piątku, Soboty i Zmartwychwstania Pańskiego. I mówiły potem, że te fakty są im znane. Ale przeżywanie ich było dla nich trudne”. Za to dla starszych istotna jest rozmowa i przełożenie orędzia chrześcijańskiego na ich problemy egzystencjalne i moralne wybory, a także pomoc w rozwiązywaniu ich wątpliwości religijnych. - „Trzeba naprawdę znaleźć atrakcyjną formę przekazu, aby młodzi ludzie chcieli słuchać. Oni chcą zrozumieć, np. dlaczego Kościół na coś nie pozwala, jak pogodzić wiarę z …? Dużo trudnej zaś rozmawia się z nimi na tematy czysto dogmatyczne”.
Co znaczy dla współczesnej młodzieży, że Chrystus umarł za nich na krzyżu, że z martwych powstał i że w konsekwencji zgładził także ich grzech? Niestety, dla wielu jest to nic nie znaczący banał powtarzany od lat. - „Może wydarzenie Krzyża i Zmartwychwstania nie jest dla młodzieży całkowitą fikcją, ale czymś tak odległym, że nie wiadomo, czy całkiem prawdziwym” - uważa pani Ela. Katechetki podkreślają jednak, że dla części młodych te prawdy ciągle są żywe i stanowią podstawę ich życia i podejmowania decyzji.
Nauczycielki są zgodne, że sam przekaz prawd wiary to zdecydowanie za mało - „Za biskupem Antonim Długoszem trzeba powtórzyć, że orędzie przekazywania kerygmatu musi być aktualne i dotykać współczesności - Chrystus na nowo, teraz również, ofiarowuje się za ciebie, z wielkiej miłości, aby otworzyć ci bramy nieba. Zmartwychwstając pokonuje również twoje i moje grzechy. On nie jest odległy! Jest tu i teraz, i tu i teraz działa i zbawia! Uczeń musi odczuć obecność i działanie Boga w swoim życiu, a nie poznać fakt istnienia Jezusa, jako postaci historycznej, żyjącej w odległych czasach”. Przecież każdy młody człowiek chce usłyszeć, że Jezus dokonał dzieła zbawienia właśnie dla niego, że uczynił to z miłości prawdziwej a nie jakiejś namiastki i w dodatku nie oczekuje niczego w zamian. Jest to miłość czysta, bezinteresowna, prawdziwa. Jezus tego dokonał, bo chce twojego prawdziwego szczęścia!

Wiara bez świadectwa i laptopa jest martwa

„Oprócz nauczania z mocą potrzebne jest świadectwo żywej wiary katechety - konkluduje pani Ela. - Jeśli mój proces edukacji religijnej oparłabym tylko na katechezie szkolnej, na pewno nie byłabym katechetką i nie wiem jak wyglądałoby moje życie religijne. Formacja musi opierać się i pogłębiać również na spotkaniach formacyjnych w kościele, przy parafii, w grupach modlitewnych, na pielgrzymkach, oazach”. Ponieważ materiały dydaktyczne, którymi dysponują, są różnej jakości, dlatego katecheci podążają za liturgią. A Wielki Tydzień ma sporo do zaproponowania. - „Warto poprzez czuwania, adoracje, śpiewy, przygotowanie Drogi Krzyżowej, liturgii Wielkiego Tygodnia włączyć młodzież do zaangażowania się w ich przygotowanie. Po latach będą to pamiętać i przyprowadzą swoje pociechy, chcąc dać im odczuć to, co sami wtedy czuli”.
Ponieważ młodzi wysoko cenią przykłady z życia, obok świadectwa wiary samego katechety, na zajęcia zapraszani są też coraz częściej świadkowie wiary. Dla wielu uczniów to wielkie wydarzenie móc porozmawiać z kimś, kto osobiście spotkał Chrystusa. Podczas takich spotkań padają setki pytań, a młodzi zdobywają potrzebne doświadczenie.
W przekazie wiary katecheci często wykorzystują dziś multimedia. Prawdy o Zmartwychwstaniu muszą być podane językiem współczesnej młodzieży. Rzutnik i laptop to na lekcji religii w wielu wrocławskich szkołach codzienność. Dobrze przygotowana prezentacja to wspaniała forma ewangelizacji - „To jest pokolenie obrazków - twierdzi wrocławska katechetka - Co osiągnę w sytuacji, w której zrobię im wykład z prawd wiary związanych ze Zmartwychwstaniem? Nic. Ale kiedy te prawdy umieszczę we współczesnym kontekście i zobrazuję je odpowiednio, jest dużo lepiej”.

Ks. Jerzy Babiak SDB
Dyrektor Liceum Salezjańskiego we Wrocławiu

W pierwszych dniach po zmartwychwstaniu wyznawcy Jezusa z ogromnym entuzjazmem i radością przekazywali wiadomość o tym, że Jezus żyje. To lawinowe rozprzestrzenianie się fundamentalnej prawdy naszej wiary w sposób zadziwiający pomnażało liczbę chrześcijan jak i zbudowało mocne fundamenty Kościoła. A jak jest dzisiaj? Czy ludzie młodzi - „nadzieja Kościoła” żyją tą prawdą? Czy fakt Chrystusowego Zmartwychwstania jest siłą ich wiary?
Kiedy obserwujemy dzisiejszą polską młodzież i kiedy patrzymy na przyszłość Kościoła, rodzą się w nas mieszane uczucia. Z jednej strony bardzo niepokojąca, zdecydowanie większa grupa młodzieży obojętnej, leniwej i wygodnej, dalekiej w swoim życiu od prawd Ewangelii. A z drugiej strony młodzież całym sercem zaangażowana i oddana Jezusowi.
Ci pierwsi, mimo że ochrzczeni, unikający katechezy w szkole średniej nie tylko ze względu na często niski jej poziom, lecz z powodu na panującą w gronie rówieśników modę niechodzenia na religię, bądź rzeczywiście i trwale zarażeni „złym duchem” praktycznego materializmu i hedonizmu, gdzie wartość wiary staje się bliska zeru. W grupie tych osób sprawa wiary jest postawą indywidualną, gdzie człowiek sam zaczyna decydować o tym jak i kiedy wierzyć. Drudzy, choć w mniejszości - umacniający wiarę, obecni na katechezie, żyjący sakramentami, uczestniczący w życiu małych przyparafialnych wspólnot, czy też duszpasterstw akademickich, zdecydowani w realizacji woli Boga i żyjący mocą Zmartwychwstałego. To do nich należy przyszłość Kościoła. Lecz nie zapominajmy - młodzi obojętni ciągle oczekują na mądrych, autentycznych i autorytatywnych świadków Jezusa, którzy w dzisiejszych, jakże wymagających czasach, mimo wszystko „zapłoną blaskiem i radością Zmartwychwstałego.

Wysłuchał KK