Marcin Konik-Korn: - Czy dziecko może zgrzeszyć?

Ks. Ireneusz Okarmus: - Gdyby dziecko nie mogło zgrzeszyć, to praktyka spowiedzi byłaby bezsensowna. Aby zgrzeszyć, trzeba mieć rozeznanie tego, co jest dobre, a co jest złe. Psychologia rozwojowa potwierdza, że dzieci już w wieku ok. 7 lat potrafią doskonale rozróżniać dobro i zło, mieć poczucie winy, więc stają się wtedy świadome swoich czynów. Dlatego jest jak najbardziej uzasadnione przystępowanie dzieci do pierwszej spowiedzi w wieku 8 lat. Spowiedź daje im nie tylko rozgrzeszenie, ale też potrzebne łaski, by stawały się coraz lepsze, oraz pomaga im pracować nad sobą.

- Często dzieci bardzo stresują się przed spowiedzią...

- Dzieci stresują się przed spowiedzią tylko wtedy, gdy zostaną do niej źle nastawione. Niestety, do tego przyczyniają się czasami sami rodzice. Zdarza się, że w swej bezsilności, gdy braknie im argumentów wychowawczych, mówią do dziecka: „Jak nie będziesz grzeczny, to przyjdzie dzień, kiedy będziesz musiał się z tego wyspowiadać, wtedy zobaczysz, jaką ksiądz zada ci pokutę”. To poważny błąd rodziców. Drugi błąd to straszenie Panem Bogiem w stylu: „Rób tak dalej, to Pan Bóg ci nie daruje!” lub „Bozia cię za to ukarze!”. To nie są metody, które mogłyby pomóc dziecku odkryć tajemnicę sakramentu pokuty, w którym najpełniej okazuje się Boże miłosierdzie. Dziecko musi mieć obraz Pana Boga, który jest kochającym Ojcem, gotowym przebaczać, jeśli prosimy Go o to i szczerze żałujemy. Jeżeli dziecko ma prawidłowy obraz Boga, nie stresuje go wyznanie grzechów.

- Niekiedy katecheci lub rodzice namawiają dzieci do spisywania grzechów na karteczkach przed spowiedzią. Czy to dobra praktyka?

- Ściągawka z listą grzechów jest dobra, jeśli dziecko samo ją przygotuje i we własnym sercu rozezna, na podstawie rachunku sumienia zamieszczonego w książeczce, co uczyniło dobrze, a co źle. Nie do przyjęcia natomiast byłaby sytuacja, gdyby rodzice napisali dziecku listę grzechów, z których ma się wyspowiadać, lub podczas rachunku sumienia przypominali mu konkretne złe zachowania, zwłaszcza w odniesieniu do nich. To zbyt daleko idąca ingerencja w sumienie dziecka.

- Po Pierwszej Komunii św. dzieci w wielu parafiach otrzymują obrazki z datami pierwszych piątków miesiąca. Dzieci, przystępując do spowiedzi i Komunii św., zbierają podpisy kapłana. Często seria dziewięciu pierwszych piątków po Pierwszej Komunii św. jest jedyną taką praktyką w życiu człowieka. Czy te obrazki z podpisami pomagają w praktykowaniu pierwszych piątków miesiąca?

- Nie do podważenia jest prawda, że praktyka pierwszych piątków miesiąca daje wiele łask. I do niej trzeba zachęcać zarówno dzieci, jak i dorosłych. Natomiast jeśli chodzi o obrazki z datami spowiedzi pierwszopiątkowej i podpisami spowiednika, to mają one jedynie mobilizować dzieci do spowiedzi. Nie mogą być czymś najważniejszym, celem samym w sobie. Proszę wyobrazić sobie niezrozumienie i ból dziecka, gdyby np. z powodu choroby zamiast w piątek przyszło do spowiedzi za dwa dni, w niedzielę, a ksiądz nie chciałby podpisać, bo to już nie jest pierwszy piątek. Dziecko musi znać właściwą intencję w czynieniu dobrych rzeczy.

- Czy można jakoś pomóc dzieciom w przeżywaniu przez nie sakramentu pojednania?

- Najważniejszy jest przykład rodziców. Nie wystarczy zawieźć czy zaprowadzić dziecko do konfesjonału przed Pierwszą Komunią św. i później przychodzić z nim w dziewięć pierwszych piątków miesiąca. Rodzic powinien w tym samym czasie także przystąpić do spowiedzi. Oczywiście, jeśli nie ma przeszkód, przewidzianych prawem kanonicznym. Najgorzej jest, gdy rodzice wymagają czegoś w wierze od dzieci, ale sami są daleko od tego

Katechizm Kościoła Katolickiego (1457):

Zgodnie z przykazaniem kościelnym: „Każdy wierny, po osiągnięciu wieku rozeznania, obowiązany jest przynajmniej raz w roku wyznać wiernie wszystkie swoje grzechy ciężkie”. Ten, kto ma świadomość popełnienia grzechu śmiertelnego, nie powinien przyjmować Komunii świętej, nawet jeśli przeżywa wielką skruchę, bez uzyskania wcześniej rozgrzeszenia sakramentalnego, chyba że ma ważny motyw przyjęcia Komunii, a nie ma możliwości przystąpienia do spowiedzi. Dzieci powinny przystąpić do sakramentu pokuty przed przyjęciem po raz pierwszy Komunii świętej.