Pod takim hasłem w Kościele katolickim przeżywany był V Dzień Judaizmu. Jego centralne obchody w dniu 17 stycznia br. miały miejsce w Lublinie, który jest szczególnym miastem dla Żydów ze względu na to, że mieściła się tu słynna Jesziwa i działał Widzący z Lublina.

Symboliczna obecność

Lubelski Dzień Judaizmu rozpoczął się na terenie obozu na Majdanku. Po wejściu do baraku, gdzie odbywały się modlitwy, uwagę zwracała instalacja artystyczna autorstwa Tadeusza Mysłowskiego, zatytułowana " Shrine" czyli "Świątynia". Stworzono ją w hołdzie bezimiennym ofiarom. Był to układ kulistych lamp - kokonów z drutu kolczastego oraz rozsypanych na długim podeście kamyków w dwóch kolorach: czarnym i białym. Według zamierzenia owe białe kamyki oraz słabe światło lamp miały symbolizować tlące się życie, a czarne kamyki wraz ze zgaszonymi lampami śmierć i kres egzystencji. Z kolei w tym miejscu baraku, gdzie odmówiono wspólne modlitwy, widać było rysunki w formie ciemnych plam na białym, czerpanym papierze. To oznaczało symbol przejścia w inny, spirytualny wymiar. W całym baraku panował mrok. Atmosferę tworzyła muzyka oraz nagrane słowa modlitwy w różnych językach. W tak stworzonej atmosferze rozpoczęto lubelski Dzień Judaizmu.

Modlitwom ze strony katolickiej przewodniczył bp Stanisław Gądecki, przewodniczący Komitetu Episkopatu Polski ds. Dialogu z Judaizmem. Ze strony żydowskiej brali udział m.in. naczelny rabin Hajfy Shear Iashuv Cohen, ambasador Izraela w Polsce Szewach Weiss oraz rabin Michael Schudrich i rabin Josef Kanowski. Był również abp Józef Życiński, bp Mieczysław Cisło i przedstawiciele Komisji ds. Dialogu z Judaizmem, a także alumni z seminarium duchownego. Był obecny również prezydent miasta Lublina Andrzej Pruszkowski i przewodnicząca Rady Miasta Helena Pietraszkiewicz, a także niektórzy lubelscy parlamentarzyści. W czasie spotkania odmówiono modlitwy za bezimienne ofiary, za dusze zamordowanych męczenników. Bp Gądecki modlił się słowami modlitwy Ojca Świętego Jana Pawła II, prosząc o pokój i kończąc prośbą do Najwyższego "aby ludzkość pojęła, że Twój zbawczy zamiar rozciąga się na całą ludzkość i że Ty Boże jesteś dla wszystkich narodów początkiem i ostatecznym celem".

Abp Życiński podziękował wszystkim za przybycie, a szczególnie rabinowi Cohenowi i ambasadorowi Weissowi za "symboliczną obecność, gdzie jednoczymy się szukając wartości, które łączą tych, którzy swoją kulturę budują dziś w Hajfie i tych, którzy weszli w historię Lublina, odnajdując tutaj swoją drugą ojczyznę". Przywołanie postaci Ojca Świętego powinno przypomnieć, że nie można zrozumieć Jezusa bez zrozumienia judaizmu. "Cieszę się - dodał Metropolita - że dziś możemy współtworzyć świadomość otwarcia na te wielkie i piękne wartości w historii judaizmu, w większości gromadząc się ze środowisk chrześcijańskich" . Prosił też o modlitwę "aby pamięć o tamtych dniach była dla nas lekcją humanizmu, gdzie człowiek nigdzie nie może być traktowany instrumentalnie, gdzie powinniśmy budować wielką, duchową jedność szukając tego co jednoczy, kształtując postawę wzajemnego szacunku i otwarcia na godność drugiego człowieka".

Dobrowolna ofiara

Następna część uroczystości odbywała się w auli Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Lublinie i obejmowała dyskusję panelową oraz nabożeństwo biblijne. Wybór Seminarium nie był przypadkowy, gdyż w nim mieści się Centrum Dialogu Katolicko-Żydowskiego.

Zebranych w auli MSD powitał abp J. Życiński. Po nim przemówił ambasador S. Weiss. Następnie odbyła się dyskusja panelowa "Teologiczny sens ofiary z Izaaka". Jako pierwszy wystąpił rabin I. Cohen. Wskazał, że "opowieść o ofierze Izaaka kładzie się cieniem na całej, naznaczonej cierpieniem, historii narodu żydowskiego. Każde pokolenie miało swoje ofiary". Jako potomkowie Abrahama i Izaaka "nie oczekujemy przyjemnego życia na tym świecie" - mówił Rabin. W końcowej części wystąpienia stwierdził: "Straszliwa tragedia zagłady Żydów europejskich dokonana przez hitlerowców (...), wszystko to było przewidziane z góry, jako ofiara". Kolejnym prelegentem był ks. prof. Michał Czajkowski, biblista. Podkreślił, że przesłaniem tego tekstu jest potwierdzenie heroicznej wiary Abrahama. W tekście widać porównanie losu Izaaka z losem Izraela oraz wielką nadzieję. Nasze zgorszenie tym fragmentem wynika z powierzchownej lektury.

Następnie ks. prof. Henryk Witczyk, biblista z KUL, zaznaczył, że ten tekst zamyka cykl opowieści o Abrahamie, w których widać posłuszeństwo słowu Boga. W tej scenie Izaak rodzi się na nowo dla Abrahama, zostaje mu dany jako syn obietnicy. Posłuszeństwo Bogu nie jest ślepe, wyrasta z wiary, której szczyt widać w omawianym fragmencie. Bóg poznał wielkość zaufania Abrahama. "Wiara Abrahama to zgoda na logikę Boga" - mówił ks. H. Witczyk. Ostatnim prelegentem był ks. prof. Ryszard Rubinkiewicz, biblista z KUL. W swoim wystąpieniu nawiązał do tradycji rabinicznych. Podkreślił, że Izaak miał świadomość, że będzie złożony w ofierze i podjął ją dobrowolnie. Wystąpienia podsumowywał abp. J. Życiński, prowadzący dyskusję. Następnie zebrani na auli zadawali pytania i dzielili się swoimi refleksjami.

Modlitwa za nieopłakanych

Dalszą część obchodów Dnia Judaizmu stanowiło nabożeństwo odbywające się w wypełnionej auli MSD. Rozpoczął je śpiew Szema Isarael (Słuchaj Izraelu), prowadzony przez wspólnoty neokatechumenalne. Po nim przemówił Metropolita Lubelski, nawiązując do prowadzonych na Lubelszczyźnie modlitw za "nieopłakanych". Następnie dr Sławomir Żurek przedstawił znaczenie Dnia Judaizmu, który przypomina nam nasze korzenie. Potem Psalm 98 przeczytali Rabin Hajfy (po hebrajsku) i bp S. Gądecki. Po odczytaniu fragmentów Księgi Wyjścia komentarz judaistyczny przedstawił rabin M. Schudrich, a chrześcijański prof. Jan Grosfeld.

Na zakończenie słowo skierował bp S. Gądecki. Podziękował on abp. Życińskiemu za przygotowanie obchodów Dnia Judaizmu. Biskup mówił, że chociaż dzielą nas prawdy wiary, to jednak łączy nas świadomość, że jesteśmy cenni w oczach Bożych. Hasło tegorocznego Dnia Judaizmu wzywa nas do przejścia od miłości własnej do miłości bliźniego. " Warunkiem otwarcia się na drugich jest pokora. Bóg cieszy się z tego, że Jego dzieci się szanują". Obchody V Dnia Judaizmu zakończyło odczytanie przez Arcybiskupa błogosławieństwa z Księgi Liczb.