Reklama

Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika (1)

Powoli będziemy kończyć naszą już półroczną wędrówkę po wszystkich męskich zgromadzeniach zakonnych i instytutach życia konsekrowanego, które pełnią swoją posługę na terenie naszej archidiecezji. Nie zakończy to jednak naszego cyklu, gdyż wkroczymy później na bogaty grunt żeńskich zgromadzeń zakonnych. Dotychczas poznaliśmy zakony, które od wielu lat wpisały się w krajobraz ziemi nad Odrą i Bałtykiem. Ale może nie do końca wiemy, że od jakiegoś czasu swoją posługę duszpasterską podjęły u nas także dwa niezwykle znane zakony: Paulini i Cystersi. Zacznijmy więc od stróżów Jasnej Góry, którzy pracują w nadmorskim Łukęcinie. O poprowadzenie nas historycznymi i obecnymi ścieżkami swego zgromadzenia poprosiliśmy o. Piotra Urbanka OSPPE pełniącego urząd proboszcza miejscowej parafii.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Zacznijmy od samych korzeni, czyli od historii Paulinów - rozpoczyna o. Piotr. - Pełna nazwa Zakonu Paulinów w języku łacińskim brzmi: „Ordo Sancti Pauli Primi Eremitae” - Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika (OSPPE). Została ona wzięta od imienia św. Pawła, pustelnika z Teb, który żył w południowym Egipcie w latach 228-341, a którego Kościół uroczyście uznał za pierwszego pustelnika podczas kanonizacji, mającej miejsce w 491 r. w Rzymie, za pontyfikatu papieża Gelazego I.
Sam Zakon Pauliński natomiast powstał na ziemi węgierskiej. Pierwszą paulińską wspólnotę zgromadził z rozproszonych po lasach i grotach skalnych pustelników Bartłomiej, biskup Pecs. Dla niej w roku 1225 wybudował konwent i kościół pw. św. Jakuba na górze Patacs i nadał pierwszą regułę ustalającą styl życia klasztornego. Jednak za głównego ojca i założyciela zakonu uważa się bł. Euzebiusza z Ostrzyhomia, który pod wpływem objawienia przedstawiającego wiele małych płomieni, łączących się w jeden wielki płomień, razem z pierwszymi swymi uczniami - Stefanem i Benedyktem założyli na górze Pilis klasztor Świętego Krzyża, gdzie od poczatku zaczęli żyć według wzoru św. Pawła Pierwszego Pustelnika, kultywując szczególnie nabożeństwo do Matki Bożej. W 1250 r. oba klasztory połączyły się pod przewodnictwem bł. Euzebiusza. Nowo utworzona społeczność zakonna od 1263 r. przyjęła nazwę „Braci Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika”. W roku 1308 kardynał Gentilis, legat papieża Klemensa V, nadał zakonowi w imieniu Stolicy Apostolskiej regułę św. Augustyna i oficjalnie zatwierdził Zakon Świętego Pawła Pierwszego Pustelnika. Rok później zostają zatwierdzone pierwsze konstytucje zakonne.
Z Węgier Zakon Paulinów rozprzestrzenił się na obszar Chorwacji, gdzie powstało około 50 klasztorów, zaś w Remete zbudowano pierwsze sanktuarium maryjne zakonu. W Chorwacji wprowadzono po raz pierwszy pauliński brewiarz i mszał. Paulini prowadzili wówczas własne szkoły, a także uniwersytet. Istotnym wydarzeniem było, oczywiście, przybycie na ziemie polskie - kontynuuje o. Piotr. - Do Polski z Węgier, z klasztoru Marianosztra (Nasza Maria) sprowadził Paulinów książę Władysław Opolczyk. Paulini przybyli w 1382 r. do Częstochowy, otrzymując wzgórze jasnogórskie wraz z niewielkim kościołem pw. Matki Bożej. W nim wkrótce umieścili od wieków otaczany wielką czcią Cudowny Wizerunek Matki Najświętszej, przywieziony przez fundatora z Bełza. W toku historii Jasna Góra stała się duchową stolicą Polaków, symbolem wierności i religijności narodu, a także, jako pierwszy klasztor pauliński w Polsce, matką innych domów zakonnych, o czym z pewnością nie trzeba przypominać czytelnikom „Niedzieli”.
Szczyt swego rozwoju Zakon Paulinów osiągnął w XVI wieku, kiedy to w krajach Europy, a nawet w Palestynie i Egipcie w 8 prowincjach istniało 300 klasztorów. Klęska wojska węgierskiego pod Mohaczem w 1526 r. przyniosła wielkie spustoszenie Zakonu. Turcy zburzyli dziesiątki klasztorów, spłonęły archiwa i biblioteki, zakonnicy ponieśli męczeńską śmierć. Reszty dopełniła reformacja. Po klęskach na Węgrzech centrum życia zakonnego zaczęło powoli przesuwać się w stronę Jasnej Góry. Fundacja jasnogórskiego klasztoru dała początek nowym placówkom w Polsce. Powstały klasztory w Głogowie (1388), Wieluniu (1394), Wieruszowie (1401), Beszowej (1421), Brdowie (1436), Pińczowie (1484), Oporowie (1453), Krakowie (1472), Wielgomłynach (1476), Konopnicy (1632), Łęczeszycach (1639), św. Barbara w Częstochowie (1646), Topolnie (1658) Warszawie (1661), Włodawie (1698), Leśniowie (1706), Leśnej Podlaskiej (1727), Starejwsi (1728), Niźniowie (1740).
Od XVII wieku zakon przeżywał swój rozkwit na ziemi polskiej. Paulini weszli w bardzo żywy i prężny okres działalności apostolskiej, nauczania ludu przez misje. Oddawali się pracom naukowym, niejednokrotnie stawali na czele narodowych zrywów jako obrońcy wartości kościelnych i narodowych. U schyłku XVIII wieku polska prowincja liczyła już ponad 80 klasztorów, rezydencji, parafii i administratur paulińskich. Zakonnicy poszerzali nadal swą działalność duszpasterską, otaczając opieką chorych i cierpiących.
Rozbiory Polski i okres narodowej niewoli stał się czasem dla zakonu bardzo niekorzystnym. Trwający w pełni rozkwitu duszpasterskiego i intelektualnego (studia uniwersyteckie na Jasnej Górze i w Krakowie) zakon, dotknęły skutki kasaty zakonów. Ze wszystkich istniejących klasztorów na terenie dawnej Rzeczypospolitej, dekrety kasacyjne zaborców zlikwidowały klasztory w Wieluniu, Beszowej, Brdowie, Pińczowie, Oporowie, Warszawie, Wieruszowie, Starej Częstochowie, Konopnicy, Włodawie, Leśniowie, Leśnej Podlaskiej i innych miejscowościach. Z tej dziejowej zawieruchy ocalały tylko dwa klasztory - Jasna Góra i Kraków, stając się niezależnymi od siebie domami.
Po odzyskaniu niepodległości rozpoczęło się powolne odradzanie zakonu. W 1920 r. połączyły się klasztory jasnogórski i krakowski. W tym okresie organizacja zakonu obejmowała trzy domy: Jasną Górę, Kraków i Leśną Podlaską (od 1919). Natomiast po II wojnie światowej paulini powrócili także do innych dawnych placówek, odzyskując m.in. Warszawę (1950), Brdów (1952), Wieruszów (1983) i inne.
Obecnie Zakon Paulinów ciągle się rozwija - powoli kończy swą pierwszą gawędę o. Piotr Urbanek OSPPE. - Aktualnie w Polsce, poza Jasną Górą, gdzie mieści się Dom Generalny, paulińskie klasztory i domy zakonne znajdują się na Bachledówce k. Zakopanego, w Miechowie, Błotnicy k. Radomia, Brdowie, Częstochowie - św. Barbara (dom nowicjacki dla braci), w Krakowie Na Skałce (klasztor i Wyższe Seminarium Duchowne), Leśnej Podlaskiej, Leśniowie - Żarkach (dom nowicjacki), Łęczeszycach, Oporowie k. Kutna, Łukęcinie, Paulinach-Mochowie, Toruniu, Warszawie, Wielgomłynach, Wieruszowie, we Włodawie, Wrocławiu i Żarkach-Letnisko. Paulini mają także klasztory w wielu krajach Europy (m.in. na Węgrzech, Słowacji, w Chorwacji, Niemczech i Włoszech), są obecni w Stanach Zjednoczonych i Australii, a także na misjach w RPA i Kamerunie. Zakon liczy obecnie ok. 490 członków.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2008-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Proroctwo św. Andrzeja Boboli. Czy wypełniły się słowa Patrona Polski?

Episkoapt News

Święty Andrzej Bobola nie pozwolił o sobie zapomnieć – sam zaczął upominać się o swój kult. Po śmierci ukazał się w Pińsku, Wilnie aż wreszcie w Strachocinie.

Więcej ...

Moc Ducha w Kościele

2024-05-16 11:59

Adobe Stock

Duch Święty oświeca i podnosi, uświęca oraz ożywia człowieka. Budzi w ludziach wszelkiego rodzaju dobre pragnienia i szlachetne tęsknoty, a jedną z nich jest pragnienie nieba. Przywraca też człowiekowi nadzieję.

Więcej ...

Matko Boża Piaskowa, módl się za nami...

2024-05-16 20:50
Matka Boża Piaskowa

pl. wikipedia.org

Matka Boża Piaskowa

Jan Paweł II zatwierdził z kolei tytuł Matki Bożej Kodeńskiej jako Matki Jedności. Burzliwe losy obrazu Matki Bożej Kodeńskiej ilustrują, jak kręte i skomplikowane drogi prowadzić mogą do pojednania ludzi z Bogiem i pomiędzy sobą.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Św. Andrzej Bobola, prezbiter i męczennik

Wiara

Św. Andrzej Bobola, prezbiter i męczennik

Świadectwo: św. Andrzej Bobola przemienia serca

Kościół

Świadectwo: św. Andrzej Bobola przemienia serca

Proroctwo św. Andrzeja Boboli. Czy wypełniły...

Kościół

Proroctwo św. Andrzeja Boboli. Czy wypełniły...

Dopóki żyjemy to wiara i Ewangelia mają być głoszone w...

Wiara

Dopóki żyjemy to wiara i Ewangelia mają być głoszone w...

Anioł z Auschwitz

Wiara

Anioł z Auschwitz

Świadectwo Raymonda Nadera: naznaczony przez św. Szarbela

Wiara

Świadectwo Raymonda Nadera: naznaczony przez św. Szarbela

10 mało znanych faktów o objawieniach w Fatimie

Wiara

10 mało znanych faktów o objawieniach w Fatimie

Nowenna do św. Andrzeja Boboli

Wiara

Nowenna do św. Andrzeja Boboli

#NiezbędnikMaryjny: Litania Loretańska - wezwania

Wiara

#NiezbędnikMaryjny: Litania Loretańska - wezwania