Rok 2001 przeżywał Kościół w Polsce jako Rok Stefana Kardynała Wyszyńskiego. W tym bowiem roku, 3 sierpnia, minęła 100. rocznica urodzin Prymasa Tysiąclecia, a 28 maja ­

20. rocznica jego śmierci. Już 8 grudnia 2000 r. Prymas Polski kard. Józef Glemp powołał Komitet Honorowy Obchodów Roku Prymasa Stefana Wyszyńskiego. W jego skład weszli biskupi tych diecezji, z którymi był związany Prymas Tysiąclecia na różnych etapach swojego życia, a wśród nich biskup diecezji zamojsko-lubaczowskiej Jan Śrutwa ( zob. Zamojski Informator Diecezjalny, 2001, nr 1, s. 34-35).

Prymas kard. Józef Glemp w liście z 1 stycznia 2001 r., na rozpoczęcie Roku Kardynała Wyszyńskiego, pisał: "Zachęceni przez Ojca Świętego Jana Pawła II, pragniemy podjąć wielkie dziedzictwo wiary Prymasa Tysiąclecia. Chcemy kroczyć drogą, którą sługa Boży Stefan Kardynał Wyszyński wyznaczył swoim życiem i nauczaniem. Jest to droga całkowitego zaufania Bogu. W najtrudniejszych sytuacjach wierzył w Bożą Opatrzność. Zawierzał własny los i sprawy Ojczyzny Maryi Bogurodzicy. Szukał Jej pomocy w zmaganiu o wolność Kościoła i narodu..." (Serwis KAI, 2 lutego 2001 r.).

Rok 2001 był więc okazją wyjątkową, aby przypomnieć szlachetną postać Prymasa Tysiąclecia, jego życie i działalność oraz zasługi dla Kościoła i Ojczyzny. Dał on też szczególną sposobność do przeżycia wielu pięknych okolicznościowych wydarzeń oraz do modlitwy o beatyfikację tego Sługi Bożego.

***

Rok Kardynała Wyszyńskiego obchodzono uroczyście także w diecezji zamojsko-lubaczowskiej. Kościół na tej ziemi łączyły bowiem w przeszłości szczególne więzy z Prymasem Tysiąclecia, zwłaszcza wtedy, gdy był on pasterzem diecezji lubelskiej (1946-48). Ten wielki Biskup, a potem Prymas Polski, pozostawił na ziemi zamojsko-lubaczowskiej liczne i wyraźne ślady, które lud Boży z pietyzmem chroni i pielęgnuje, aby je zachować dla przyszłych pokoleń.

22 stycznia 2001 r. ks. bp Jan Śrutwa powołał Diecezjalny Komitet Obchodów Roku Stefana Kardynała Wyszyńskiego, Prymasa Tysiąclecia w następującym składzie: przewodniczący-ks. bp Mariusz Leszczyński, sekretarz-ks. Jan Ciżmiński, członkowie:ks. Franciszek Greniuk, ks. Zygmunt Zuchowski, ks. Jacek Żórawski, ks. Adam Firosz, ks. Czesław Grzyb, ks. Leszek Oberda, ks. Roman Marszalec, ks. Jan Krawczyk, ks. Hermenegild Frąkała, ks. Franciszek Nucia, ks. Janusz Romańczuk, ks. Marek Żur, o. Stanisław Kiełbasa CSsR, s. Walentyna Sokołowska, p. Zofia Kowalczyk, p. Marek Grzelaczyk, p. Adam Kułaj i p. Alicja Trefler. Z Diecezjalnym Komitetem współdziałał Społeczny Komitet Obchodów Roku Prymasowskiego, który uformował się przy kościele rektoralnym św. Katarzyny w Zamościu. Do współpracy z tymi Komitetami czynnie włączało się duchowieństwo, organizacje, stowarzyszenia i ruchy kościelne w parafiach oraz władze samorządowe, szkoły i różne instytucje kulturalno-oświatowe.

Ważną rolę w propagowaniu idei tego Roku odgrywały: Niedziela Zamojsko-Lubaczowska i Katolickie Radio Zamość. Już pod koniec stycznia 2001 r. Niedziela i Katolickie Radio ogłosiły konkurs pt. Prymas Tysiąclecia na Zamojszczyźnie, dla uczczenia 100. rocznicy jego urodzin. Uczestnicy konkursu zostali zaproszeni do zaprezentowania najciekawszych fotografii archiwalnych oraz wspomnień związanych z Księdzem Prymasem. Na łamach Niedzieli (od nr 6/2001) był publikowany cykl artykułów pióra Marzeny Krajewskiej, pt. Prymas Tysiąclecia na Zamojszczyźnie, poświęcony jego życiu i działalności oraz związkom z Kościołem na Zamojszczyźnie. Natomiast w dziale tego pisma Z redakcyjnej poczty ukazywały się ciekawe wspomnienia czytelników o kard. Wyszyńskim.

2 lutego, podczas Diecezjalnego Zjazdu Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży w Trzęsinach wygłoszono referat pt. Prymas Tysiąclecia Kardynał Stefan Wyszyński. Natomiast 6 lutego wyruszyła pielgrzymka wiernych z Zamościa do Choszczówki i do grobu Księdza Prymasa w Warszawie, w związku z zakończeniem jego procesu beatyfikacyjnego w archidiecezji warszawskiej. Pielgrzymkę zorganizował ks. kan. Jan Ciżmiński, rektor kościoła św. Katarzyny, a przewodniczył jej ks. Marek Żur. 17 lutego odbyła się w Zamościu konferencja z inicjatywy Stowarzyszenia "Civitas Christiana", poświęcona Prymasowi Tysiąclecia, podczas której referaty wygłosili: ks. dr Krzysztof Guzowski pt. Myśl humanistyczna Prymasa Tysiąclecia i ks. prof. Franciszek Mazurek, nt. Aktualności katolickiej nauki społecznej w eksplikacji Stefana Kardynała Wyszyńskiego na przełomie stuleci.

W I Niedzielę Wielkiego Postu, 4 marca, czytany był w kościołach i kaplicach List pasterski biskupa diecezjalnego Jana Śrutwy, w którym mówił on także o rozpoczętym Roku Prymasa Tysiąclecia: "Już od 2 miesięcy przeżywamy w Polsce Rok Stefana Kardynała Wyszyńskiego. Wraz z całym Narodem od nowa poznajemy dorobek i dziedzictwo Prymasa Tysiąclecia. Jeśli Polska, jak długa i szeroka, ma słuszne powody, by się pochylać z miłością nad tym dorobkiem i dziedzictwem, to również nasza diecezja ma takich powodów bardzo wiele(...)". (Zam. Inform. Diec., 2001, nr 1, s. 40-42). W dalszej części listu Ksiądz Biskup wspomniał o związkach, jakie łączyły Prymasa Wyszyńskiego z Kościołem na ziemi zamojsko-lubaczowskiej i o śladach, które tu pozostawił już w okresie II wojny światowej, kiedy to ukrywał się w tych stronach przed okupantem. Mówił również o jego pasterskiej posłudze na stolicy biskupiej w Lublinie, a także o udziale w obchodach 1000-lecia Chrztu Polski w 1966 r. w Lubaczowie oraz w uroczystościach peregrynacji symboli maryjnych w Lubaczowie, Bełżcu i Tomaszowie Lubelskim w 1971 r. Pasterz zachęcał swych diecezjan, aby z wdzięcznością ku Bogu przeżywali obchody Roku Kardynała Wyszyńskiego i pozostawili ich trwałe ślady, gdyż "głębia duchowa i bogactwo wewnętrzne Prymasa Tysiąclecia stanowią ciągle źródło szlachetnych inspiracji dla naszego Kościoła i Narodu" (tamże).

W marcu i w miesiącach następnych w Domu Rekolekcyjnym w Łabuniach odbywały się konferencje dla rolników, poświęcone życiu, działalności i nauce społecznej Prymasa Tysiąclecia, które prowadzili m. in. senator Jerzy Chróścikowski i ks. Jan Ciżmiński.

W kwietniu urządzono nabożeństwo Drogi Krzyżowej z kościoła Świętego Krzyża na Rotundę zamojską oraz ogłoszono w gimnazjach zamojskich I Konkurs Recytatorski Twórczości Religijnej. Program obchodów Roku Prymasa Tysiąclecia w diecezji oraz jego nauczanie o rodzinie były jednym z tematów wielkanocnego kursu duszpasterskiego dla duchowieństwa, który się odbył 17 i 18 kwietnia w Zamościu. 18 kwietnia Stowarzyszenie " Civitas Christiana" w Zamościu zorganizowało spotkanie z abp. prof. Bolesławem Pylakiem z Lublina, który wygłosił prelekcję nt. Biskup Lubelski Stefan Wyszyński jako duszpasterz i zaprezentował swoją książkę pt. Stefan Wyszyński Biskup Lubelski 1946-1949 (Lublin 2000) . Imprezie towarzyszyła okolicznościowa wystawa o Księdzu Prymasie. W dniach 21 i 22 kwietnia trwała pielgrzymka wiernych z Zamościa do Komańczy-miejsca uwięzienia Prymasa Tysiąclecia, której przewodniczył ks. J. Ciżmiński i ks. M. Żur. 26 kwietnia w Centrum Pastoralnym przy parafii św. Michała w Zamościu odbył się finał I Zamojskiego Konkursu Recytatorskiego Twórczości Religijnej dla gimnazjalistów Zamościa pod hasłem: Moja wiara, moja miłość. Natomiast 29 kwietnia miał miejsce w Domu Kultury w Hrubieszowie koncert ku pamięci Prymasa, pod patronatem dziekana ks. Andrzeja Puzona.

Wiele ważnych wydarzeń duszpasterskich oraz imprez kulturalnych odbyło się w maju. Podniośle przeżywano uroczystość Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski i rocznicę Konstytucji 3 Maja w Zamościu. W tym dniu miały miejsce różne imprezy religijno-patriotyczne i ceremonie wojskowe. O godz. 11.00 Mszę św. na Rynku Wielkim celebrował bp Mariusz Leszczyński, który też wygłosił homilię, poświęcając w niej wiele miejsca nauczaniu Prymasa Wyszyńskiego o Ojczyźnie. 15 maja ogłoszono w szkołach konkurs wiedzy o osobie i dziedzictwie Prymasa Tysiąclecia pt. Na grani Tysiącleci. 23 maja przeprowadzono w Podhorcach konkurs pt. Śladami Prymasa Tysiąclecia. Konkursy plastyczne poświęcone życiu i nauczaniu kard. Wyszyńskiego urządzono także dla uczniów Gimnazjum nr 1 w Hrubieszowie, a patronat nad nimi sprawowali: dziekan ks. Kazimierz Gawlik, burmistrz Jarosław Woźniak i dyrektor Hrubieszowskiego Domu Kultury Alfred Przybysz. Także w Szkole Podstawowej w Kunkach, na terenie parafii Łosiniec, trwały od 10 kwietnia do 22 maja regionalne konkursy literackie, plastyczne i wiedzy o Prymasie, pod hasłem: Prymas Tysiąclecia, kardynał Stefan Wyszyński, wielki Nauczyciel i Wychowawca Polaków. Do tych konkursów zaproszono także uczniów szkół podstawowych w Suścu, Majdanie Sopockim, Hucie Różanieckiej i Krasnobrodzie. Konkursom towarzyszyła wystawa prac plastycznych, m. in. w szkole w Kunkach. Trzeba tu podkreślić, że różnego rodzaju konkursy plastyczne, recytatorskie i literackie o Księdzu Prymasie, które organizowano na terenie parafii i szkół, często przy współpracy z różnymi instytucjami kulturalnymi i władzami samorządowymi, cieszyły się ogromną popularnością wśród dzieci i młodzieży. Do udziału w tych konkursach zachęcała dzieci i młodzież na łamach Niedzieli Zamojsko-Lubaczowskiej, m. in. Maria Gmyz w imieniu Katolickiego Stowarzyszenia Inteligencji w Zamościu.

16 maja odbył się w kościele św. Michała w Zamościu koncert z okazji 100. rocznicy urodzin i 20. rocznicy śmierci Prymasa Tysiąclecia. W koncercie tym wystąpił chór "Rezonans" z Zamościa oraz Jerzy Zelnik-aktor scen warszawskich, który czytał wyjątki z pism kard. Wyszyńskiego. Natomiast 17 maja w Muzeum Zamojskim została otwarta wystawa z okazji 20-lecia Solidarności Rolników Indywidualnych, na której znalazły się też akcenty nawiązujące do dziedzictwa Prymasa Tysiąclecia.

Podniosłe uroczystości religijne i patriotyczne oraz imprezy artystyczne pod hasłem: Prymasowi Tysiąclecia Zamojszczyzna z Radiem Maryja miały miejsce 19 maja na Rynku Wielkim w Zamościu. Przygotowała je Fundacja "Dom Trzeciego Tysiąclecia im. Stefana Kardynała Wyszyńskiego w Zamościu", pod kierunkiem ks. J. Ciżmińskiego. W programie obchodów znalazły się: modlitwa Anioł Pański (godz. 12.00), Msza św. celebrowana przez biskupa diecezjalnego Jana Śrutwę, podczas której kazanie wygłosił ks. prał. Zdzisław Peszkowski (godz. 13.30), występy zespołów muzycznych, instrumentalnych i tanecznych oraz prezentacja Fundacji "Dom Trzeciego Tysiąclecia". W godzinach wieczornych (21.30- 23.30) miały miejsce Rozmowy niedokończone w Radiu Maryja, z udziałem m. in. ks. prał. Z. Peszkowskiego.

Z inicjatywy członków Solidarności RI została odprawiona 20 maja, z okazji zbliżającej się 20. rocznicy śmierci kard. Wyszyńskiego, uroczysta Msza św. w kościele św. Katarzyny w Zamościu, po której odsłonięto tablicę pamiątkową. 24 maja w Jezierni koło Tomaszowa został otwarty Park im. kard. Wyszyńskiego. Znalazła się w nim grota Matki Bożej z Lourdes oraz obelisk z tablicą ku pamięci Prymasa Tysiąclecia, który w 1948 r., jako biskup lubelski, odprawił w tej miejscowości Mszę św. i udzielił sakramentu bierzmowania. Uroczystościom otwarcia i poświęcenia parku przewodniczył ks. bp M. Leszczyński, który przed grotą Matki Bożej celebrował Eucharystię i wygłosił okolicznościowe kazanie.

W Szkole Podstawowej i Gimnazjum w Sitnie wręczono 25 maja nagrody laureatom konkursu o Prymasie Tysiąclecia i otwarto wystawę fotograficzną pt. Ścieżkami Księdza Prymasa Stefana Wyszyńskiego. W niedzielę 27 maja, w przeddzień 20. rocznicy śmierci kard. Wyszyńskiego, we wszystkich kościołach i kaplicach diecezji księża głosili specjalne kazania. W tym dniu w kaplicy zdrojowej w Horyńcu uroczystą

Mszę św. o godz. 8.15 celebrował i homilię wygłosił ks. bp Leszczyński. We wnętrzu kaplicy Ksiądz Biskup poświęcił tablicę z brązu ku pamięci Prymasa Tysiąclecia, ufundowaną z inicjatywy Zarządu Związku Solidarność Polskich Kombatantów Regionu Przemyśl i społeczności. Na tablicy umieszczono podobiznę Księdza Prymasa i jego dewizę: Per Mariam-Soli Deo oraz napis: "Niech pamięć o Księdzu Prymasie będzie zawsze źródłem odnowy duchowej dla Kościoła w Polsce, dla narodu polskiego". Piękną uroczystość 29 maja przeżywały dzieci z Majdanu Wielkiego, na terenie parafii Krasnobród. W tym bowiem dniu ich szkoła otrzymała imię Prymasa Tysiąclecia oraz sztandar. Uroczystościom przewodniczył ks. bp M. Leszczyński, który w miejscowym kościele celebrował Mszę św. i wygłosił homilię. W kościołach i kaplicach na terenie całej diecezji były odprawiane w maju uroczyste nabożeństwa z czytankami na temat nauczania kard. Wyszyńskiego. W szkołach natomiast prowadzono katechezy o Prymasie Tysiąclecia, w oparciu o specjalne konspekty (Katechezy. Rok Sługi Bożego Księdza Stefana Kardynała Wyszyńskiego, Prymasa Polski), przygotowane przez diakonów Wyższego Seminarium Duchownego Diecezji Zamojsko-Lubaczowskiej, pod kierunkiem rektora-ks. dr. Adama Firosza i Wydziału Nauki Chrześcijańskiej.

cdn.