Kapitułę stanowi kolegium duchownych prałatów i kanoników, ustanowione w celu sprawowania i uświetniania kultu Bożego w kościele katedralnym (kapituła katedralna) lub kolegiackim (kapituła kolegiacka).
Jest to piąta kapituła w archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej. Wcześniej powstały kapituły w Szczecinie (katedralna) oraz w Kamieniu Pomorskim, Myśliborzu i Stargardzie Szczecińskim (kolegiackie).
Kapituły miały swój początek już w Kościele starożytnym, okres świetności przeżywały w średniowieczu. Ich zakres obowiązków, szczególnie kapituł katedralnych, był szerszy. Wspomagały biskupa w zarządzaniu diecezją, wybierały wikariusza kapitulnego podczas wakansu stolicy biskupiej. Dziś głównym ich zadaniem, zgodnie z kan. 503 Kodeksu Prawa Kanonicznego, jest sprawowanie „bardziej uroczystych czynności liturgicznych w kościele katedralnym lub kolegiackim” oraz przyczynianie się do uświetniania życia liturgicznego Kościoła, zachowania przepisów liturgicznych i gorliwego uczestnictwa wiernych.
To zadanie jest też wymienione jako pierwszoplanowe w dekrecie i statutach kapituły. Do innych zadań należy wcielanie ducha Soboru Watykańskiego II i nauczania papieskiego, umacnianie wiary i polskości w tej części archidiecezji, budzenie świadomości dziedzictwa historycznego ziemi wolińskiej, roli Kościoła katolickiego na tym terenie. Zalecana jest kapitule odpowiedzialna kontynuacja dzieła św. Ottona z Bambergu poprzez duszpasterstwo służące nowej ewangelizacji.
Ksiądz Arcybiskup przytoczył historyczne podstawy ustanowienia kapituły w Wolinie. Tutaj ustanowiona była 14 października 1140 r. przez papieża Innocentego II pierwsza siedziba biskupstwa pomorskiego, tu pochowany został jej pierwszy bp Wojciech w nieistniejącej już katedrze pw. św. Wojciecha. Zachowany kościół pw. św. Mikołaja bywał przez mieszkańców nazywany katedrą. Został on wzniesiony z powojennych ruin i poświęcony 15 października 2000 r. Dziś jest główną świątynią miasta.
Nowo powołana kapituła w Wolinie liczy obecnie 11 kanoników gremialnych, czyli rzeczywistych (statut przewiduje też możliwość nominacji kanoników honorowych). Ich strojem uroczystym jest czarna sutanna z obszywkami, guzikami i pasem koloru fioletowego, tegoż koloru mantoletem (krótką peleryną) noszonym na białej komży, czarnym biretem z fioletowym pomponem. Do tego dochodzi dystynktorium (insygnium, czyli odznaka) zawieszone na łańcuchu, wskazujące na godność. Na jego awersie widnieje św. Otton i Matka Boża Częstochowska oraz gryf pomorski i krzyż. Na rewersie znajduje się herb Wolina oraz napis: Wolin - I stolica biskupia 1140-76.
Sześciu kanoników pełni w kapitule określone funkcje. Przewodniczy jej ks. Jan Uberman jako prepozyt kapituły. Kustoszem (ekonomem) zawiadującym mieniem kapituły jest ks. Antoni Włodarski. Promotor, którym jest ks. Kazimierz Łukjaniuk, troszczyć się będzie o piękno liturgii. Jako teolog głosić lub organizować konferencje będzie ks. Ryszard Kamiński. Spowiedź św. w kolegiacie i władza rozgrzeszania to obowiązek penitencjarza - ks. Marka Kosińskego. Sekretarzuje i strzeże akt sekretarz ks. Wojciech Helak.
Uroczysta instalacja Wolińskiej Kapituły Kolegiackiej nastąpiła 15 października. Dokonał jej w zastępstwie abp. Zygmunta Kamińskiego abp. senior Marian Przykucki. Uroczystość rozpoczęto od odczytania dekretu ustanawiającego kapitułę. Następnie abp Przykucki wręczył każdemu kanonikowi dystynktorium, wymieniając braterski uścisk. Kanonicy zajęli w stallach należne im miejsca. Potem grono kanoników złożyło wyznanie wiary i na ołtarzu potwierdziło je indywidualnym podpisem.
Przedstawiciele władz samorządowych zakomunikowali o przyznaniu Honorowego Obywatelstwa Gminy i Miasta Wolin abp. Zygmuntowi Kamińskiemu. Rada Miejska kierowana przez burmistrza Eugeniusza Jasiewicza na swoim posiedzeniu podjęła o tym stosowną uchwałę 30 września.
Dalej abp Przykucki koncelebrował z nowo mianowanymi kanonikami Mszę św. Śpiewy wykonywał Chór Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego pod dyrekcją Tadeusza Buczkowskiego. Potem nadszedł czas gratulacji składanych kanonikom przez przybyłych przyjaciół i wiernych z ich parafii. Na zakończenie odbyła się agapa w gmachu miejscowego liceum.
Nasza Redakcja życzy członkom Kapituły Kolegiackiej w Wolinie pomyślnej służby Kościołowi nad Odrą i Bałtykiem.