Trwają rekolekcje dla nadzwyczajnych szafarzy Komunii św. "Niedziela Gnieźnieńska" niedawno rozmawiała jednym z nich. Chcielibyśmy ich działalność jeszcze bardziej przybliżyć.

JOANNA DOLNA: - Jak zrodziła się myśl powołania nadzwyczajnych szafarzy?

KS. FRANCISZEK JABŁOŃSKI: - W 1990 r. odbył się Kongres Eucharystyczny w Polsce. Jego owocem było powołanie nadzwyczajnych szafarzy Komunii św. w Kościele w Polsce. Rok później, w 1991 r., w naszej archidiecezji pierwsza grupa mężczyzn przeszła stosowne przygotowanie i od Niedzieli Palmowej rozpoczęła swoją posługę.

- Kto może zostać szafarzem?

- Statuty III Powojennego Synodu Archidiecezji Gnieźnieńskiej wyliczają przymioty nadzwyczajnego szafarza. Powinny być to osoby, które cechują się właściwą postawą moralną, życiem zgodnym z wyznawaną wiarą, zaangażowaniem w życie wspólnoty parafialnej i cieszą się dobrą opinią parafii. Mogą to być mężczyźni w wieku od 35 do 65 lat. Nie ma reguł, jeśli chodzi o ich stan cywilny.

Posługę nadzwyczajnych szafarzy pełnią także klerycy Seminarium Duchownego, którzy otrzymali święcenia akolitatu.

- Jakie etapy musi przejść kandydat, aby zostać szafarzem, i jak wygląda jego formacja?

- Wydział Duszpasterstw Specjalistycznych wysyła informację do księży proboszczów o organizowanym kursie na nadzwyczajnych szafarzy. Jeśli jest takie zapotrzebowanie parafii, to proboszczowie przesyłają do nas zgłoszenia z opinią o kandydacie. Zorganizowany zostaje wówczas kurs przygotowawczy. Kandydaci uczestniczą w dniach skupienia, podczas których odbywają kursy, podzielone na dwie części: ascetyczną, wykładową. Część wykładowa obejmuje tematy liturgiczne, np. Zgromadzenie liturgiczne, Obecność Chrystusa w Liturgii, Elementy Mszy św. Tematy te zostają wcześniej opracowane przez Komisję Liturgiczną AG.

Uczestnicy kursu przechodzą także formację dotyczącą życia duszpasterstwa w diecezji. Na koniec otrzymują zaświadczenie o ukończeniu kursu.

Kolejnym etapem jest odbycie wspólnych rekolekcji przyszłych szafarzy wraz z tymi, którzy pełnią już tę posługę. Po indywidualnej rozmowie kandydata z przedstawicielem Komisji Liturgicznej i ze mną, proboszcz parafii kandydata kieruje pisemną prośbę do Księdza Arcybiskupa o upoważnienie kandydata do pełnienia posługi nadzwyczajnego szafarza Komunii św. Wówczas otrzymują oni misję do pełnienia tej posługi na okres jednego roku. Jeśli po tym czasie dany proboszcz ponowi prośbę do Księdza Arcybiskupa, popartą własną prośbą szafarza, to otrzymuje on przedłużenie na okres trzech lat.

Każdy szafarz jest zobowiązany raz w roku do przeżycia rekolekcji lub dni skupienia organizowanych przez Wydział Duszpasterstw Specjalistycznych.

Część z nich należy także do grup apostolskich istniejących przy parafii, najczęściej jest to Neokatechumenat, Domowy Kościół, i tam odbywają też swoją formację.

- Ilu jest szafarzy w diecezji?

- Aktualnie pełni posługę 97 nadzwyczajnych szafarzy Komunii św. Jest 13 kandydatów, którzy po dniach skupienia, które odbyły się w lutym, mogą pełnić misję nadzwyczajnych szafarzy. Obecnie szafarze spełniają posługę w 17 dekanatach (na 33 istniejące w diecezji) . Najwięcej szafarzy jest w dekantach: Bydgoszcz V (22), Bydgoszcz IV (17), Bydgoszcz III (14). Jeśli chodzi o liczebność szafarzy w parafiach, to przedstawia się następująco: parafia pw. Matki Boskiej Królowej Męczenników w Bydgoszczy (9), pw. Chrystusa Króla w Bydgoszczy ( 9), pw. bł. Radzyma Gaudentego w Gnieźnie (7).

- Czy ich dotychczasowe posługiwanie sprawia, że wzrasta zapotrzebowanie na szafarzy?

- Ich liczba powoli, ale systematycznie rośnie. Co dwa lata, w zależności od zapotrzebowania, posługę szafarza zaczyna pełnić ok. 15 nowych osób. Kursy organizowane są w miarę zgłoszonych przez księży proboszczów potrzeb. W ostatnim kursie uczestniczyli przyszli szafarze z parafii, w których do tej pory nie była wykonywana ich posługa.

- Do jakich zadań zostają powołani nadzwyczajni szafarze i komu są najbardziej potrzebni?

- Zadaniem nadzwyczajnego szafarza jest zanoszenie Komunii św. chorym i jest to jego najważniejsze zadanie. Posługa szafarza umożliwia chorym przyjmowanie Komunii św. w niedzielę i święta. W związku z tym szafarz ma okazję do dłuższej rozmowy z osobą chorą, do częstszego z nią kontaktu. Chorzy są bardzo wdzięczni za możliwość spotkania się z człowiekiem, z którym mogą podzielić się swoimi problemami, troskami i to ich podnosi na duchu. Drugim zadaniem jest pomoc przy udzielaniu Komunii św. w kościele w momencie, gdy do Komunii przystępuje duża liczba wiernych lub gdy pojawią się trudności związane z wiekiem czy stanem zdrowia duszpasterza. Wówczas posługa ta jest prawdziwą pomocą zarówno dla kapłana, jak i dla wiernych.

- Czy są osoby, które mają wątpliwości w przyjmowaniu Komunii św. z rąk osoby świeckiej? Jeśli tak, to jak przekonałby Ksiądz je o słuszności funkcjonowania szafarzy?

- Istnieją takie osoby, choć jest ich obecnie coraz mniej. W dużych parafiach wątpliwości te zostały przełamane. Trudniej jest w małych miejscowościach, gdzie szafarz nie jest kojarzony z posługą, tylko bardziej z życiem codziennym, ale mam nadzieję, iż to tylko kwestia czasu.

Ostatnio jeden z księży proboszczów zwrócił się do mnie z prośbą, abym przyjechał w niedzielę głosić kazanie o roli świeckich w życiu i misji Kościoła, a także o posłudze nadzwyczajnych szafarzy Komunii św., ponieważ chciałby wprowadzić tę posługę w swojej parafii. Uważam, że należy wiernym najpierw wyjaśniać, na czym polega posługa szafarzy, a potem dopiero ją rozpocząć. Kiedy w danej parafii rozpoczyna po raz pierwszy posługę nadzwyczajny szafarz, wówczas Ksiądz Arcybiskup kieruje specjalny list do wiernych tej parafii, w którym wyjaśnia m.in. rolę i zadania szafarza. Oprócz tego listu powinny być głoszone kazania podkreślające zadania świeckich oraz ważność i dobrodziejstwa wynikające z tej posługi. Ważną rolę w tym względzie ma edukacja prowadzona na łamach Niedzieli Gnieźnieńskiej.

- Dziękuję za rozmowę.