Każdy, kto ma styczność z chorymi na ADHD, usłyszał nie raz wypowiedziane z przekąsem słowa „jakie żywe dziecko, czy przez sen też biega”. Zazwyczaj kąśliwe uwagi dotyczące rozpierającego brzdąca energii stanowią dopiero wstęp do tego, co następuje później. - Niech go państwo uspokoją, nie mogę się przez niego skupić! Co to za rodzice, co nie potrafią zapanować nad dzieckiem! Gdyby to było moje dziecko, to… - i choć są to bolesne krytyki, to jednak w porównaniu z tym, czego ze strony środowiska doświadcza dziecko, i tak stanowią tylko ułamek wrogości.

Zagubienie

Spychane na margines, uznawane za niegrzeczne, zakładające dodatkowy zeszyt na uwagi i obwiniane za każde złe zachowanie - takie są dzieci z ADHD. Na siłę wtłaczane w sztywne wymogi i karane za każde niepodporządkowanie się. Doskonale znają cały możliwy system kar i choć wcale nie chcą kolejny raz stać przez całą lekcję, po prostu nie mogą „usiedzieć spokojnie”. Słyszą i reflektują uwagi rodziców, dziadków, nauczycieli, ale nie stosują się do nich. Złośliwe i niegrzeczne? Nie. Raczej zagubione, bo nieposłuszeństwo nakazom wynika nie z ich woli, ale z choroby, na którą cierpią.
ADHD to choroba, która wpływa na całe otoczenie dziecka. Przez specjalistów nazywana jest zespołem nadpobudliwości z deficytem uwagi. Niegdyś jej „leczenie” skupiało się na trudnym dla obu stron „okiełznywaniu” dziecka, dziś zmierza w kierunku pomagania choremu i poszukiwania sposobów wyładowywania rozpierającej go energii.
Osoba chorująca na ADHD ma trudności ze skupieniem się na jednej czynności, szybko się nudzi i zniechęca, często nie dostrzega szczegółów. Trudnością dla chorego jest wykonanie złożonego polecenia - zwyczajnie w świecie nie jest w stanie spamiętać stawianych przed nim wymagań. Osoba taka wychwytuje wszystkie bodźce, ale nie potrafi ich sklasyfikować. Dlatego często nie potrafi dokonać wyboru pomiędzy sprawami pilnymi, potrzebnymi i tymi całkowicie zbędnymi. I choć starają się sprostać stawianym przed nimi wymaganiom, choroba znacznie utrudnia im funkcjonowanie.

Jak leczyć ADHD?

Zdaniem niektórych, problem zniknął z chwilą wejścia do obiegu refundowanych przez Ministerstwo Zdrowia leków na nadpobudliwość. Jednak leczenie farmakologiczne jest ostatecznością, którą warto omijać. Leki bowiem wpływają na dziecko uspokajająco, ale też usypiająco. „Ujarzmienie” młodego i pełnego energii człowieka jest możliwe bez żadnych tabletek (poza skrajnymi sytuacjami), ale trzeba wiedzieć, jak pomóc dziecku.
Pierwszy krok na tej drodze to uświadomienie sobie, że chory na ADHD swoim zachowaniem nie działa przeciw mnie, nie ignoruje moich próśb z czystej złośliwości - on nie umie im sprostać. Dlatego ważne jest motywowanie często zniechęconego krytyką malca do dalszego wysiłku. Trzeba chwalić dziecko, gdy coś mu się uda, albo gdy podejmuje próbę wykonania polecenia. Taka „nagroda” zdziała więcej niż niejedna zwrócona uwaga czy kara.
Dziecka z ADHD nie da się zmienić. Można i trzeba jednak pracować nad poprawą jego dotychczasowych relacji z otoczeniem. Niezwykle ważne jest pilnowanie konsekwencji nawet w najmniejszych szczegółach. Malec, który cierpi na ADHD, postrzega świat jako zagrożenie, w którym nie potrafi się odnaleźć. Pomóc mu może wyznaczenie pewnych ram i schematów. Specjaliści polecają rodzicom stosowanie „domowych grafików”, na których wyznaczane są obowiązki dziecka (jak na przykład poranna toaleta), oceniane uśmiechniętą bądź smutną buźką, w zależności od tego, jak milusiński je wykonał.
Ponieważ dzieci z ADHD mają trudności z planowaniem, należy czynność sprzątania pokoju bardzo dokładnie im określić jako listę następujących po sobie czynności: słanie łóżka, chowanie zabawek do pudełka, ustawianie książek na półkach, wieszanie ubrań w szafie itd. Oczywiście, system taki początkowo wymaga wielu zmian i cierpliwości przy jego poprawianiu czy udoskonalaniu, ale za to pozwala dziecku na poczucie bezpieczeństwa. A z czasem również rodzicom daje okazję do wytchnienia. Dziecko, które odnajduje się w „schemacie”, staje się spokojniejsze, bardziej skupione.

GDZIE SZUKAĆ POMOCY

Nadpobudliwość psychoruchowa z deficytem uwagi to trudna choroba, która znacząco wpływa na całe otoczenie osoby chorującej. Pomocą dla osób spotykających się z problemem ADHD jest przygotowana przez specjalistów platforma www.adhdonline.pl. Portal ten poza niezbędną wiedzą oferuje także rozwiązania systemowe pozwalające na łatwiejszą organizację życia z osobami nadpobudliwymi, bo lepiej jest pomagać, niż karać.