„Ojciec wiecznego świata i sama światłość niewyczerpana, Pan Bóg wszechmogący, pragnąc przejaśnienia ludzkiego, zesłał był na ziemię świętą Jadwigę, aby rozwidniała ciemności jak promień albo gorejąca pochodnia. Oważ córka margrabi badeńskiego, pana Tyrolu i księcia Meranii, a małżonka szlachetnego księcia śląskiego Henryka zwanego Brodatym, wiele dobrego przysporzyła na chwałę Bożą, zanim niebo otwarło się przed nią i godnie przyjęło ją do grona najzacniejszych niewiast”.
Józef Szczypka, „Legendy polskie”, Warszawa 1983

Święta Jadwiga Śląska urodziła się między 1178 a 1180 r. w Andechs w Bawarii, zmarła 14 października 1243 r. w Trzebnicy. Była córka Bertolda VI, hr. Andechs, i żoną Henrka I Brodatego, a także matką sześciorga dzieci, w tym Henryka II Pobożnego. Pochodziła z bardzo znanej rodziny w Niemczech, która liczyła się w Europie. Od 7. roku życia Jadwiga wychowała się w klasztorze Sióstr Benedyktynek w Kitzingen. Była popularyzatorką życia zakonnego i fundatorką klasztoru Cysterek w Trzebnicy (1202 r.). Prowadziła surowe życie pokutne, praktyki ascetyczne (m.in. przez 40 lat powstrzymywała się od pokarmów mięsnych, a w środy i piątki żyła tylko o chlebie i wodzie) i działalność dobroczynną (m.in. hospicjum dla trędowatych i wędrowny szpital). Dla ubogich i chorych była matką i opiekunką. Po 20 latach małżeństwa złożyła wraz z mężem śluby czystości, a po owdowieniu zamieszkała w klasztorze w Trzebnicy. Papież Klemens IV kanonizował ją w Viterbo w roku 1267. Od XIII wieku czczono ją jako patronkę Śląska i Polski.
Św. Jadwigę Śląską wspominał Jan Paweł II podczas II pielgrzymki do Polski: „Kiedy byłem w Polsce w 1979 r., Wrocław i Dolny Śląsk przybył na Jasną Górę, przynosząc ze sobą relikwie św. Jadwigi. Relikwie bardzo cenne i drogie, również dlatego, że przypominają mi dzień 16 października 1978 r. - liturgiczna uroczystość św. Jadwigi - kiedy z niezbadanych wyroków Bożej Opatrzności zostałem powołany na Stolicę Świętego Piotra w Rzymie. Dziś (...) dane mi jest (...) powtórzyć przy relikwiach waszej świętej Patronki: «Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, albowiem będą nasyceni». Święci są ludźmi ośmiu błogosławieństw. Pragnęła i łaknęła sprawiedliwości Jadwiga Śląska... (...) Wyraziła się w jej życiu jakby cała pełnia powołania chrześcijańskiego. Odczytała Ewangelię do końca i w całej jej życiodajnej prawdzie. (...) od początku żyła dla Boga, żyła miłością Boga” (Wrocław, 21 czerwca 1983 r.).
Diecezja świdnicka może się pochwalić aż sześcioma parafiami pod wezwaniem tej popularnej Świętej. Są to: Ostroszowice (dekanat Bielawa), Bolków (dekanat Bolków), Gilów (dekanat Piława Górna), Mokrzeszów (dekanat Świebodzice), Ząbkowice Śląskie (dekanat Ząbkowice Śląskie-Południe) oraz Przedborowa (dekanat Ząbkowice Śląskie-Północ).
Kościół parafialny w Ostroszowicach został wzniesiony w latach 1592-1600 w stylu gotyckim, w 1894 r. rozbudowano prezbiterium kościoła. Wewnątrz znajduje się barokowy ołtarz główny i kamienna chrzcielnica z rzeźbionymi herbami rodowymi fundatorów.
Powstanie świątyni św. Jadwigi Śląskiej w Bolkowie datowane jest ok. 1270 r. Założenie pierwotnego kościoła orientowanego było na planie krzyża greckiego, a jego ramiona tworzyły: nawę, transept i prezbiterium. Całość początkowo była pokryta krzyżującym się, wysokim dachem dwuspadowym. Do istniejącego korpusu dobudowano w 1. poł. XIV wieku dwie nawy boczne, a w 1846 r. po usunięciu gotyckich szczytów osadzono czterospadowy dach. W wyposażeniu wnętrza zachowała się ambona z 1619 r., a na szczycie kruchty północnej trzy kamienne rzeźby.
O świątyni w Gilowie więcej na s. 8 bieżącego numeru „Niedzieli Świdnickiej”.
Kościół parafialny pw. św. Jadwigi w Mokrzeszowie wzmiankowany był już w 1268 r., w obecnej postaci wzniesiony został w XIV wieku, przebudowano go ok. 1517 r., restaurowany na przełomie XIX i XX wieku, remontowany w 1965 r. We wnętrzu kościoła znajduje się gotycka rzeźba Madonny z Dzieciątkiem z początku XV wieku oraz pięć płyt nagrobnych z płaskorzeźbionymi postaciami zmarłych z lat 1565-1663.
Pierwsze wzmianki o istnieniu drewnianego kościoła parafialnego pw. św. Wita w Sadlnie [obecnie dzielnica Ząbkowic Śląskich, dawniej wieś] pochodzą z dokumentu bp. Tomasza I z 1240 r. Kolejne źródła informują o nowym kamiennym kościele ufundowanym w latach 1468-82 przez biskupa wrocławskiego Rudolfa z Rüdesheim. Świątyni nadano wówczas nowe wezwanie - św. Jadwigi. Po wielkim pożarze w 1682 r. gotycką budowlę rozbudowano od strony zachodniej, dodając okazałą dzwonnicę w stylu barokowym. Sam kościół z czasem rozebrano i w 1754 r. rozpoczęto wznoszenie nowej świątyni.
Pierwsza wzmianka o kościele pw. św. Jadwigi w Przedborowej pochodzi z 1290 r. Obecny kościół, murowany, wzniesiony został w 1682 r. w stylu barokowym, odbudowano po pożarze w 1773 r.
Oprócz tego w diecezji są cztery kościoły filialne pw. św. Jadwigi Śląskiej: w Targoszynie (wzniesiony na przełomie XV i XVI wieku, rozbudowany w XVIII wieku), kościół należy do parafii pw. Matki Bożej Różańcowej w Rogoźnicy (dekanat Strzegom); w Bolesławicach (pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z 1318 r.; w prezbiterium znajduje się tabernakulum kamienne z 1. poł. XVI wieku; godny uwagi jest renesansowy obraz Madonny z XVI wieku), parafia pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Wierzbnej (dekanat Świdnica-Wschód); w Szymanowie, parafia pw. św. Michała Archanioła w Dobromierzu (dekanat Świebodzice); w Rybnicy Leśnej (z połowy XVI stulecia), parafia pw. św. Franciszka z Asyżu w Wałbrzychu (dekanat Wałbrzych-Południe).
Imię św. Jadwigi, patronki Śląska, noszą dwa kościoły pomocnicze - w Walimiu, parafia pw. św. Barbary w Walimiu (dekanat Głuszyca), i w Strzegomiu, parafia pw. Świętych Apostołów Piotra i Pawła w Strzegomiu (dekanat Strzegom).
Kościół pomocniczy w Walimiu został wzniesiony w 1771 r. Jest to świątynia barokowa, murowana. Początkowo miała służyć ewangelikom. Restaurowano ją w 1962 r. i przystosowany do obrządku katolickiego. W ołtarzu głównym umieszczono obraz ze św. Jadwigą; niewiasta w książęcym płaszczu, pod którym widać habit cysterski z butami przypiętymi do pasa, klęczy nad otwartą księgą, a ponad nią w bladej chmurze unosi się wizja krwawej bitwy pod Legnicą, gdzie zginął jej ukochany syn Henryk II Pobożny.
Kościół pw. św. Jadwigi Śląskiej w Strzegomiu powstał na początku XIV wieku jako kościół Starego Strzegomia, wymieniany w 1456 r. jako kaplica szpitalna, później cmentarna. Przebudowany na początku XVI wieku, remontowany w XVIII, XIX i XX wieku. Orientowany, murowany, jednonawowy, z trójbocznie zakończonym prezbiterium, nakrytym sklepieniem krzyżowo-żebrowym w całości oskarpowanym, zachował we wnętrzu przyścienne sakramentarium i barokową ambonę.
Oprócz kościołów parafialnych, filialnych i pomocniczych pw. św. Jadwigi Śląskiej jest też kaplica szpitalna pod takim wezwaniem w Pieszycach, należąca do parafii pw. św. Jakuba Apostoła w Pieszycach (dekanat Bielawa).
Ślady kultu św. Jadwigi Śląskiej obecne są w wielu parafiach diecezji świdnickiej. Pierwsza kaplica pw. św. Marii Magdaleny w Tarnowie Śląskim powstała prawdopodobnie w momencie założenia wsi z inicjatywy św. Jadwigi Śląskiej. W Przyłęku w kościele pw. św. Anny (dekanat Kamieniec Ząbkowicki) znajduje się rzeźba św. Jadwigi z 1651 r. W wielu kościołach obecne są obrazy tej Świętej. Św. Jadwiga jest też fundatorką kościoła w Szymanowie. Kościół, który stoi do dzisiaj, został wybudowany w 1498 r. na miejscu wcześniejszego, drewnianego kościółka. Ołtarz wraz z obrazem św. Jadwigi powstał w 1886 r.
Wszyscy czciciele św. Jadwigi Śląskiej zaproszeni są do Trzebnicy, gdzie w dniach 14-16 października odbędą się uroczystości odpustowe ph. „W komunii z Bogiem na wzór świętych” ku czci św. Jadwigi. Będą one także dziękczynieniem za beatyfikację Jana Pawła II. W piątek zaplanowany jest jadwiżański dzień skupienia powołanych do kapłaństwa i życia konsekrowanego. Tego dnia będzie można pielgrzymować do grobu św. Jadwigi. Dzień zakończy się Mszą św. o godz. 18.30 oraz procesją z relikwiami św. Jadwigi. W sobotę o godz. 10 przewidziana jest konferencja diecezjalnego moderatora liturgicznej służby ołtarza i Msza św. o godz. 11. W godzinach popołudniowych przybędą uczestnicy pieszej pielgrzymki z Wrocławia do Trzebnicy. Mszy św. przy ołtarzu polowym o godz. 16.30 będzie przewodniczył biskup Kopenhagi. W niedzielę podczas Sumy odpustowej o godz. 11 nastąpi wprowadzenie relikwii krwi bł. Jana Pawła II. Po Mszy św. przewidziano procesję eucharystyczną ulicami miasta.