Reklama

Z dziejów obchodu uroczystości Bożego Ciała (1)

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Obchody uroczystości Bożego Ciała (Najświętszego Ciała i Krwi Pańskiej), niezwykle silnie zakorzenione od wielu już stuleci w tradycji Kościoła katolickiego, należą obecnie (szczególnie w Polsce) do najbardziej spektakularnych przejawów kultu eucharystycznego. Procesje urządzane z tej okazji w parafiach, wiodące ulicami miast i pomiędzy domostwami wiejskimi do czterech ołtarzy, nabierają charakteru wielkich manifestacji religijnych, gromadząc nierzadko wielotysięczne rzesze uczestników. Zamierzchłe początki tej czcigodnej tradycji sięgają XI stulecia i łączą się ściśle z rozwojem w Kościele w tamtym czasie kultu Najświętszego Sakramentu poza Mszą św. Zrodził się on jako owoc nowego nurtu pobożności, kładącego duży nacisk na adorację konsekrowanej Hostii. Była to reakcja na szerzące się wówczas w niektórych środowiskach poglądy zaprzeczające rzeczywistej obecności Chrystusa pod postaciami chleba i wina. Już przy końcu XII wieku zostało wprowadzone podniesienie Ciała Pańskiego, będące manifestacją wiary ludu w rzeczywistą obecność Chrystusa pod postaciami eucharystycznymi. Powszechne pragnienie oglądania Hostii doprowadziło do przyjęcia praktyki wystawiania Najświętszego Sakramentu w czasie Mszy św. oraz podczas różnych nabożeństw. Na gruncie tej właśnie pobożności eucharystycznej zrodziło się święto Bożego Ciała i nastąpił rozwój zewnętrznych obchodów.
Bezpośrednią przyczyną ustanowienia święta Bożego Ciała były objawienia bł. Julianny de Retine, mniszki w Cornillon z początku XIII wieku. Pod ich wpływem bp Robert ustanowił w 1246 r. taką uroczystość dla diecezji Liège w dzisiejszej Belgii. Natomiast papież Urban IV (1261-64) przygotował w roku 1264 bullę „Transiturus de hoc mundo”, która wprowadzała święto Bożego Ciała w całym Kościele (obchodzić je należało w czwartek po niedzieli Trójcy Świętej). Miało to być zadośćuczynienie za znieważanie przez ludzi Chrystusa w Najświętszym Sakramencie, błędy heretyków oraz uczczenie pamiątki ustanowienia Najświętszego Sakramentu przez Chrystusa w Wielki Czwartek. Papież nakazywał duchowieństwu, aby w niedzielę poprzedzającą święto pouczało wiernych o sposobie jego obchodu. Wierni poprzez nawiedzenie kościołów, modlitwę, jałmużnę i spowiedź mieli się przygotować do owocnego przyjęcia Komunii św. Śmierć Urbana IV w 1264 r. przeszkodziła ogłoszeniu bulli i dopiero papież Jan XXII (1316-34) ogłosił ją w 1317 r.
Po tej dacie nastąpiło powszechne przyjęcie święta Bożego Ciała w różnych krajach Europy, tym bardziej, że papież Bonifacy IX w roku 1391 polecił wprowadzić je wszędzie tam, gdzie dotąd nie było jeszcze obchodzone. Od XIV stuleciu przyjął się zwyczaj odprawiania Mszy św. w święto Bożego Ciała i w oktawie wobec Najświętszego Sakramentu, natomiast od końca XV stulecia w wielu diecezjach polskich i niemieckich wprowadzono uroczyste błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem we Mszy św. podczas śpiewu sekwencji „Chwal Syjonie”.
W Polsce po raz pierwszy wprowadził święto Bożego Ciała bp Nanker w diecezji krakowskiej w 1320 r. Nowe święto, obchodzone z oktawą, przyjęło się wkrótce również i w innych diecezjach. W diecezji przemyskiej uroczystość ta znana była już u schyłku XIV stulecia, zaś na początku XV, w ramach jej obchodu, urządzano wystawienie Najświętszego Sakramentu w puszkach, bądź też w specjalnie do tego przeznaczonych okazałych monstrancjach.
Procesja w uroczystość Bożego Ciała i w jego oktawie, tak silnie związana obecnie z obchodem, wprowadzona została w Kościele później niż samo święto a swoje źródło miała w procesyjnym uroczystym zanoszeniu Najświętszego Sakramentu do chorych. Procesja Bożego Ciała urządzana początkowo w Niemczech w Kolonii (1265-75), rozpowszechniła się w XIV stuleciu również i w innych krajach Europy. W diecezji przemyskiej taka procesja zaprowadzona została prawdopodobnie za rządów biskupa Janusza z Lubienia (1420-35) wkrótce po tym, kiedy jego staraniem diecezja uzyskała odpis bulli papieża Marcina V z roku 1429, w której zatwierdzał on i pomnażał odpusty nadane wcześniej wiernym (1264) przez papieża Urbana IV z okazji obchodu święta Bożego Ciała. Na mocy postanowienia papieskiego wierni w tym dniu mieli możliwość uzyskania odpustu za udział w procesji z Najświętszym Sakramentem, jak też za udział we Mszy św., brewiarzu oraz za przyjęcie Komunii św.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2012-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Francja: obchody setnej rocznicy kanonizacji św. Teresy z Lisieux

2025-05-16 19:57
Święta Teresa z Lisieux

Agata Kowalska

Święta Teresa z Lisieux

Jutro w Lisieux odbędą się obchody setnej rocznicy kanonizacji przez papieża Piusa XI św. Teresy od Dzieciątka Jezus, zmarłej w wieku 24 lat karmelitanki, ogłoszonej następnie patronką misji i doktorem Kościoła. Jej duchowa droga dziecięctwa Bożego inspiruje wierzących i niewierzących, a jej zapiski „Dzieje duszy” przetłumaczono na ponad 50 języków i sprzedano w ponad 500 mln egzemplarzy.

Więcej ...

Panie! Spraw, aby moja wiara przynosiła obfite owoce!

2025-05-14 16:07

Magdalena Pijewska/Niedziela

Z wielkoczwartkowej mowy pożegnalnej Jezusa w dzisiejszą niedzielę czytamy tylko wstęp. Jezus w swojej mowie do uczniów skupia się na tym, co było w danej chwili najbardziej dla nich istotne.

Więcej ...

Pierwsza beatyfikacja Leona XIV: ksiądz zaangażowany w edukację

2025-05-17 10:18

Vatican Media

W sobotę, 17 maja żyjący w XIX w. kapłan z Sabaudii, zaangażowany w edukację zostanie pierwszym beatyfikowanym za pontyfikatu Papieża Leona XIV. „Camille Costa de Beauregard to wzór działania wobec ludzkiego cierpienia” – podkreśla arcybiskup Chambéry, Thibault Verny.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Warszawa: duchowny zawieszony po zarzutach dotyczących...

Kościół

Warszawa: duchowny zawieszony po zarzutach dotyczących...

Nowenna do św. Rity

Wiara

Nowenna do św. Rity

Wiemy, jak wyglądają pierścień i paliusz, które jutro...

Kościół

Wiemy, jak wyglądają pierścień i paliusz, które jutro...

Panie! Spraw, aby moja wiara przynosiła obfite owoce!

Wiara

Panie! Spraw, aby moja wiara przynosiła obfite owoce!

Znamy herb i dewizę Papieża Leona XIV

Leon XIV

Znamy herb i dewizę Papieża Leona XIV

Pierwsza nominacja biskupia nowego papieża

Leon XIV

Pierwsza nominacja biskupia nowego papieża

Nowenna do św. Andrzeja Boboli

Wiara

Nowenna do św. Andrzeja Boboli

Niezbędnik Katolika miej zawsze pod ręką

Wiara

Niezbędnik Katolika miej zawsze pod ręką

Kard. Krajewski o chwilach przed ogłoszeniem wyboru...

Kościół

Kard. Krajewski o chwilach przed ogłoszeniem wyboru...