Mszę św. dziękczynną w intencji tych wszystkich, którzy przyczynili się do odnowienia bazyliki Mariackiej w Krakowie, odprawił kard. Franciszek Macharski 20 listopada br. Uroczystość ta zakończyła 10-letni remont kościoła.
We Mszy św. wzięli udział ci wszyscy, dzięki którym katedra mieszczan krakowskich, zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz, odzyskała swój dawny blask u progu Roku Jubileuszowego i millennium diecezji krakowskiej. Całość prac pochłonęła niemal 20 mln zł, z czego prawie 14 mln pochodziło z funduszy Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa (SKOZK). Resztę pieniędzy wyłożyła na odnowę parafia mariacka i sponsorzy, o których skutecznie zabiegał archiprezbiter kościoła Mariackiego - ks. inf. Bronisław Fidelus.
Kompleksowa renowacja bazyliki to pierwsze od niemal stu lat, podjęte na taką skalę zadanie inwestycyjne. Wśród najważniejszych prac konserwatorskich ostatniego dziesięciolecia należy wymienić konserwację XIV-wiecznych witraży w trzech wschodnich oknach prezbiterium oraz związaną z tym odnowę kamieniarki okiennej. Pod kierunkiem prof. Józefa Nykla od 1993 r. prowadzona była konserwacja wnętrza wraz z wyposażeniem, a zwłaszcza konserwacja monumentalnej polichromii Jana Matejki oraz wszystkich elementów wystroju architektonicznego i rzeźbiarskiego. Ołtarz Wita Stwosza, będący jeszcze w dobrym stanie, oczyścił zespół pod kierunkiem prof. Mariana Paciorka. Swój dawny blask odzyskały ceglane mury bazyliki oraz wieże. Stało się to możliwe m.in. dzięki pomocy Mostostalu, który wykonał specjalne rusztowanie. Odnowiono też wszystkie elementy metalowe. Efekty tych prac odsłoniły całe piękno gotyckiej budowli, które możemy dziś podziwiać w całej okazałości.
Dzięki działalności Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa - instytucji, która już na trwałe wpisała się w
historię odnowy zabytków, a która powstała w 1978 r., po wpisaniu Krakowa na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO - powstał fundusz gromadzący środki pochodzące zarówno z dotacji państwowych, jak i darowizn oraz zbiórek przeznaczonych na odnowę zabytków. SKOZK, kierowany przez prof. Tadeusza Chrzanowskiego, niemal w 100% wykonał swój plan stategiczny według hierarchii zadań, przyjętej w 1990 r.
W strategii tej naczelne miejsce zajął Wawel z zamkiem Królewskim i archikatedrą oraz z całą zabudową Wzgórza Wawelskiego. W drugiej kolejności uwzględniono historyczne centrum miasta w obrębie Plant, zwłaszcza ul. Kanoniczą, kwartał uniwersytecki, obiekty sakralne i zabudowę mieszkalną. Trzecim elementem tej strategii był Kazimierz, jako miasto dwóch kultur: chrześcijańskiej i żydowskiej. Wreszcie podkreślono konieczność odnowy zespołów zabudowy XIX-wiecznej oraz zespołów rezydencjalnych i kościelnych na obrzeżach miasta, takich jak Wola Justowska, Bielany, Tyniec, Mogiła. Dziś możemy już oglądać wiele efektów realizacji tej strategii.
Mówiono o tym na specjalnej konferencji poświęconej dziesięcioleciu działalności SKOZK. "Patrzcie - mówił do dziennikarzy ks. prał. Janusz Bielański, proboszcz archikatedralny - św. Wacława czy Zygmunta nie można było poznać. To były kukły bez oczu, bez rąk, bez miecza, a teraz, proszę popatrzeć, jak nowe! Złotem lśni kopuła kaplicy Zygmuntowskiej. Odnowione elewacje, dachy, hełmy...". Od początku XX w. katedra nie przeszła takiego remontu. I ten remont nigdy się nie skończy. Proboszcz wyrażał serdeczną wdzięczność dla SKOZK. Własnym sumptem parafia katedralna odnowiła konfesję św. Stanisława. "Żebyście państwo zobaczyli twarz Papieża, gdy wszedł do katedry i popatrzył na konfesję. Jak on się uśmiechnął! Jaka to była dla niego radość, gdy zobaczył to miejsce, gdzie spoczywa św. Stanisław, patron ojczyzny i ładu moralnego" - mówił z nie ukrywaną radością ks. Bielański. Obecnie trwają prace konserwatorskie malowideł ściennych z XV w. w kaplicy Świętokrzyskiej.
Realizowany jest program remontu Zamku Królewskiego na Wawelu. Po generalnym remoncie dachów wykonano konserwację elewacji oraz wnętrz zamkowych, a w najbliższym czasie rozpoczną się prace na dziedzińcu, który zostanie przykryty odpowiednim kamieniem.
W obrębie historycznego centrum Krakowa dobiegają końca prace w zespole budynków przy ul. Kanoniczej. W kwartale uniwersyteckim odnowiono Collegium Maius i Collegium Novum oraz kościół akademicki św. Anny. Zakończono konserwację kościołów: św. Marka, Świętego Krzyża, Świętej Trójcy, kościoła Dominikanów wraz z klasztorem, kościoła i klasztoru Franciszkanów, romańskiego kościoła św. Andrzeja, gdzie odkryto najstarsze w Krakowie romańskie malowidła ścienne, oraz wielu innych świątyń i obiektów.
Na Kazimierzu trwają kompleksowe prace w kościele św. Katarzyny i w klasztorze Augustianów, gdzie w krużgankach odkryto i odrestaurowano średniowieczne malowidła ścienne. Prowadzone są prace w gotyckim kościele Bożego Ciała i w kościele Ojców Paulinów Na Skałce. W obrębie miasta żydowskiego odrestaurowano bożnice.
Odnowie poddano także wiele cennych obiektów sakralnych i świeckich poza centrum Krakowa.
Dziedzictwo i przeszłość - mówiono w czasie konferencji - jest tym, z czym Kraków musi się najbardziej liczyć i czym może się chwalić. Nie jest rzeczą łatwą łączyć troskę o przeszłość z teraźniejszością i przyszłością. Musi więc nastąpić nowe myślenie o tych sprawach. Trzeba też odwrócić istniejącą tendencję tak, by proces niszczenia nie górował nad tendencją konserwacji i odnowy. Jest to możliwe dzięki działalności takich instytucji, jak SKOZK, który potrafił skupić wybitnych specjalistów i zespoły konserwatorskie, i który tylko w ostatnich pięciu latach na konserwację przeznaczył 145 mln zł. Dzięki pieniądzom z Narodowego Funduszu, powiększonym o wkład poszczególnych parafii, zakonów, władz lokalnych, osób prywatnych, sponsorów i przeróżnych instytucji, Kraków powita Jubileuszowy Rok 2000 w pięknej szacie odnowionych świątyń i zabytkowych budowli.