Reklama

Kościół

Kościół katolicki w Polsce w dialogu ekumenicznym

Łukasz Krzysztofka

Zatwierdzenie przez Stolicę Apostolską międzywyznaniowej deklaracji o tzw. małżeństwach mieszanych, dokończenie prac nad ekumenicznym przewodnikiem dla uczestników nabożeństw w różnych Kościołach oraz wydanie polskiego tłumaczenia watykańskiego vademecum ekumenicznego dla biskupów – takie są ekumeniczne oczekiwania na 2021 rok w Kościele katolickim w Polsce.

Początki dialogu

Pierwsze, nieoficjalne jeszcze, kontakty międzywyznaniowe z udziałem katolików zostały nawiązane w Polsce jeszcze na przełomie lat 50. i 60. XX w. z inspiracji działaczy Klubu Inteligencji Katolickiej w Warszawie. W styczniu 1962 r. z inicjatywy ks. Stanisława Mystkowskiego, za zgodą prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego, odbyło się pierwsze nabożeństwo ekumeniczne w świątyni katolickiej – w stołecznym kościele św. Marcina. Kilkanaście dni później kierowana przez tego duchownego 17-osobowa delegacja katolicka wzięła udział w nabożeństwie ekumenicznym w kościele luterańskim. W tym samym roku, tuż przed rozpoczęciem obrad soborowych, w warszawskiej kurii metropolitalnej powstał Ośrodek ds. Jedności Chrześcijan, kierowany przez ks. (późniejszego biskupa) Władysława Miziołka. Kilka lat później w podwarszawskich Laskach franciszkanki służebnice Krzyża, na czele z s. Joanną Lossow, zaczęły organizować ekumeniczne sesje naukowe oraz rekolekcje dla duchownych różnych wyznań i dla młodzieży.

Reklama

Pierwsze struktury

Tuż po zakończeniu soboru, powstała w lutym 1966 r. Komisja Episkopatu Polski ds. Ekumenizmu (z czasem przekształcona w Radę Konferencji Episkopatu Polski ds. Ekumenizmu, której obecnie przewodniczy bp Krzysztof Nitkiewicz). Przełomowy charakter miało nawiązanie przez nią na początku lat 70. oficjalnych kontaktów z Polską Radą Ekumeniczną (zrzeszającą początkowo 12, a obecnie siedem Kościołów: Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny, Kościół Ewangelicko-Augsburski, Kościół Ewangelicko-Reformowany, Kościół Ewangelicko-Metodystyczny, Kościół Polskokatolicki, Kościół Starokatolicki Mariawitów i Kościół Chrześcijan Baptystów). W 1974 r. powołano Komisję Mieszaną Komisji Episkopatu Polski ds. Ekumenizmu i PRE, w skład której wchodzili głównie teologowie różnych wyznań.

Wpływ Jana Pawła II

Reklama

Do wyraźnego ekumenicznego przyspieszenia doszło pod koniec lat 90. Niewątpliwy wpływ miał tu przykład papieża Jana Pawła II i jego zachęty kierowane do polskich chrześcijan, aby nie tylko się tolerowali, ale także kochali. W 1996 r. Komisję Mieszaną przekształcono w Komisję ds. Dialogu KEP i Polskiej Rady Ekumenicznej, składającą się z biskupów i zwierzchników Kościołów (obecnie współprzewodniczą jej: luterański biskup Jerzy Samiec i katolicki biskup Jacek Jezierski), co sprawiło, że znacznie wzrosła ranga dialogu.

W łonie KEP powstały zespoły ds. dialogu z Kościołami: prawosławnym, luterańskim, polskokatolickim, starokatolickim mariawitów i adwentystycznym, po czym utworzono z tymi wspólnotami komisje bilateralne (katolicko-mariawicka zakończyła prace w 2011 r.). Polska jest chyba jedynym krajem na świecie, gdzie istnieją tego typu wspólne gremia międzykościelne, za którymi po stronie katolickiej stoi autorytet konferencji episkopatu.

Tydzień Modlitw o Jedność

Najbardziej spektakularną inicjatywą ekumeniczną w Polsce jest obchodzony w dniach 18-25 stycznia doroczny Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan (od 1962 r. z udziałem katolików). Wierni różnych Kościołów gromadzą się na Mszach św., nabożeństwach słowa Bożego lub nieszporach w świątyniach różnych wyznań, aby razem prosić Boga o przywrócenie pełnej jedności Kościoła. „Chyba nikt na świecie nie traktuje równie poważnie tego Tygodnia jak Polska” – taką opinię wyraził kiedyś abp Alfons Nossol, przez ponad 20 lat przewodniczący najpierw Komisji, a potem Rady KEP ds. Ekumenizmu.

Polską specyfiką Tygodnia jest gościnna wymiana kaznodziejów, dlatego na Mszach św. w kościołach katolickich kazania głoszą duchowni z innych Kościołów chrześcijańskich. Praktyka ta, wprowadzona za zgodą prymasa Wyszyńskiego, jest kontynuowana, choć stoi w sprzeczności z wytycznymi Stolicy Apostolskiej. Ale, jak podkreślał abp Nossol, Kościół katolicki w naszym kraju wielokrotnie wyprzedzał oficjalne decyzje i wytyczne watykańskie, gdy chodzi o nawiązywanie kontaktów z chrześcijanami innych wyznań.

W niektórych miastach odbywa się również drugi cykl modlitw ekumenicznych przed uroczystością Zesłania Ducha Świętego, gdzieniegdzie odprawiane też są regularne comiesięczne nabożeństwa. Charakter wspólnej modlitwy Kościołów mają też majowe Ekumeniczne Dni Biblijne, organizowane od 1994 r. przez Towarzystwo Biblijne w Polsce, do którego należy także Kościół katolicki. Powstało ono na bazie protestanckiego Brytyjskiego i Zagranicznego Towarzystwa Biblijnego, zasłużonego w upowszechnianiu Pisma Świętego.

Deklaracja o wzajemnym uznaniu ważności chrztu

Wielkim ekumenicznym wydarzeniem było podpisanie w 2000 r. przez Kościół katolicki i Kościoły należące do PRE (z wyjątkiem baptystów) „Deklaracji o wzajemnym uznaniu ważności chrztu świętego”. Wprawdzie dwustronne porozumienia w tej sprawie, wypracowane przez teologów, były gotowe już 20 lat wcześniej, jednak nie miały one przedtem charakteru oficjalnej decyzji władz Kościołów. Nadal nie rozwiązany pozostaje jednak problem dopuszczania chrześcijan innych wyznań do funkcji chrzestnego w Kościele katolickim.

Ekumeniczne tłumaczenie Pisma Świętego

Rok później rozpoczęto publikację ekumenicznego tłumaczenia Nowego Testamentu i Księgi Psalmów. Przygotował je międzywyznaniowy zespół tłumaczy, złożony z przedstawicieli 11 Kościołów, a powołany przez Towarzystwo Biblijne w Polsce. W 2018 r. świętowano zakończenie przekładu całego Pisma Świętego. – Mamy Biblię Ekumeniczną. To wielkie osiągnięcie polskich biblistów i polskich Kościołów różnych wyznań – cieszył się zwierzchnik Kościoła ewangelicko-reformowanego bp Marek Izdebski. A zdaniem luterańskiego biskupa seniora Janusza Jaguckiego, ekumeniczny przekład Biblii jest wyrazem dojrzałości chrześcijan w Polsce.

2021-01-15 14:58

[ TEMATY ]

Wybrane dla Ciebie

Ekumenizm z Janem Pawłem II

Artur Stelmasiak

Ojciec Święty nauczał, że modlitwa o jedność wyznawców Chrystusa jest katolicką powinnością. Nadchodzący Tydzień Modlitw o Jedność Chrześcijan (18-25 stycznia) będzie doskonałą okazją, aby się z tego zobowiązania wywiązać

Więcej ...

PRENUMERATA TYGODNIKA KATOLICKIEGO „NIEDZIELA”

Więcej ...

Piotr Żyła mistrzem świata!!!

2021-02-27 18:16

PAP/Grzegorz Momot

Piotr Żyła mistrzem świata na normalnej skoczni w Oberstdorfie. Drugi Niemiec Karl Geiger, a trzeci Słoweniec Anze Lanisek.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

#NiezbędnikWielkopostny: Idziemy ze św. Józefem

Wiara

#NiezbędnikWielkopostny: Idziemy ze św. Józefem

#NiezbędnikWielkopostny: Rozważanie słowa Bożego

Wiara

#NiezbędnikWielkopostny: Rozważanie słowa Bożego

Józef Augustyn SJ: Czyn apostazji jest dramatyczny, a w...

Kościół

Józef Augustyn SJ: Czyn apostazji jest dramatyczny, a w...

#NiezbędnikWielkopostny: Patron dnia- św. Aleksander z...

Święci i błogosławieni

#NiezbędnikWielkopostny: Patron dnia- św. Aleksander z...

Watykan: Ojciec Święty przyjął rezygnację kard....

Kościół

Watykan: Ojciec Święty przyjął rezygnację kard....

#NiezbędnikWielkopostny: Milczenie św. Józefa

Wiara

#NiezbędnikWielkopostny: Milczenie św. Józefa

#NiezbędnikWielkopostny: Koronka do Miłosierdzia Bożego

Modlitwa

#NiezbędnikWielkopostny: Koronka do Miłosierdzia Bożego

Trzy obrazy

Sztuka

Trzy obrazy

90. rocznica pierwszego objawienia się Jezusa...

Kościół

90. rocznica pierwszego objawienia się Jezusa...