Jubileusz, pamiątka Wcielenia, jest czasem nawrócenia, odnowionej wierności dla otrzymanego daru i obiecującą szansą wejścia w trzecie tysiąclecie ze świadomością błędów popełnionych w przeszłości i gotowością podporządkowania się planom Bożym. Wszystkim ludziom dobrej woli Kościół proponuje nadzwyczajne zadanie oczyszczenia pamięci i ponownego odkrycia wartości otrzymanych darów. Zachęca do odzyskania wartości ludzkich i przywrócenia w społeczeństwie wymogów prawdy, sprawiedliwości i solidarności, gdyż one tylko są gwarancją pokoju między narodami i ich pomyślności.

Jan Paweł II
(Podczas spotkania z samorządowcami Rzymu i Lacjum)

Audiencja generalna

19 stycznia br. podczas audiencji generalnej Jan Paweł II mówił o roli Trójcy Świętej u źródeł i kresu dziejów zbawienia. Rozpoczął w ten sposób nowy cykl swych katechez, poświęconych Trójcy Świętej.
Uzasadniając wybór tematu nowego cyklu rozważań, Ojciec Święty zwrócił uwagę, że jeśli w latach przygotowujących do Roku Świętego omawiał podczas katechez poszczególne Osoby Trójcy Świętej, to dziś - w czasie Wielkiego Jubileuszu - przyszła kolej na "gorące, lecz fascynujące kontemplowanie tajemnicy Boga" w Trójcy Świętej. Punktem wyjścia do tych rozważań będą opisy biblijne, m.in. z Apokalipsy św. Jana, za którym możemy porównać poznawanie tajemnicy Trójcy do drogi pielgrzyma wzdłuż brzegów rzeki Bożej od jej źródeł do ujścia - w ten sposób obecność Trójcy Świętej w dziejach zbawienia objawiała się ludziom.
Jan Paweł II wspomniał również odprawione poprzedniego dnia nabożeństwo ekumeniczne w Bazylice św. Pawła za Murami oraz polecił pamięci wiernych Tydzień Modlitwy o Jedność Chrześcijan.
Wszystkim Polakom Ojciec Święty życzył "łask Wielkiego Jubileuszu w Rzymie i w Polsce".

"Anioł Pański" z Papieżem

16 stycznia br. w rozważaniach przed niedzielną modlitwą Anioł Pański Jan Paweł II podkreślił ekumeniczny wymiar obchodów Roku Świętego. Ojciec Święty powiedział m.in.:
"Pojutrze, 18 stycznia, rozpocznie się Tydzień Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan, który w związku z Rokiem Jubileuszowym nabiera jeszcze większego znaczenia. Wielki Jubileusz Roku 2000 ma bowiem silny charakter ekumeniczny - jako ´konkretna droga, którą podążają wierni różnych chrześcijańskich Kościołów i wspólnot kościelnych´ (bulla Incarnationis mysterium, n. 4). Aby podkreślić ten podstawowy aspekt Roku Świętego, wraz z delegacjami licznych Kościołów i wspólnot kościelnych udamy się do Bazyliki św. Pawła za Murami, aby otworzyć Święte Drzwi w czasie uroczystego nabożeństwa ekumenicznego.
(...) Temat Tygodnia Modlitw Roku 2000 czerpie natchnienie ze znanego wyrażenia św. Pawła, zawartego na początku jego Listu do Efezjan: ´Niech będzie błogosławiony Bóg, który napełnił nas wszelkim błogosławieństwem w Chrystusie´ (Ef 1, 3). Apostoł zanosi hymn chwały Bogu Trójjedynemu za Jego cudowny obraz zbawienia, obejmujący historię i wszechświat, i mający swój ośrodek w Chrystusie.
Temat ten, który rozważamy w dwutysiąclecie Wcielenia, opracowała grupa robocza z Bliskiego Wschodu, reprezentująca różne wyznania chrześcijańskie z Ziemi Jezusa. Daje mi to okazję do przypomnienia, że we Włoszech obchodzi się właśnie jutro Dzień Dialogu Religijnego między żydami a chrześcijanami: jest to inicjatywa, która choć różna od Tygodnia Ekumenicznego, w pewnym stopniu przygotowuje go, zapraszając do kroczenia ku korzeniom, czyli do Przymierza Boga z Izraelem.
Z tych korzeni narodził się Jezus przez Maryję Pannę. Prośmy Ją, aby strzegła drogi ekumenicznej. Jej macierzyńskiemu wstawiennictwu zawierzmy szczególnie chóralną modlitwę o jedność, która w najbliższych dniach wyjdzie ze wszystkich wspólnot kościelnych, aby wzbudziła wszędzie postawy i gesty prawdziwego pojednania i miłości braterskiej".

Program pielgrzymki papieskiej do Egiptu

Jan Paweł II odwiedzi Egipt w dniach 24-26 lutego. Będzie w Kairze i na górze Synaj. W oficjalnym komunikacie Biuro Prasowe Stolicy Apostolskiej podaje główne etapy tej podróży.
Ojciec Święty opuści Rzym w czwartek 24 lutego o godz. 9.49, po 3,5-godzinnym locie przybędzie do Kairu. Tam o godz. 14.00 czasu miejscowego powita go na lotnisku prezydent
Hosni Mubarak, z którym Jan Paweł II odbędzie prywatną rozmowę. Pierwszym punktem programu będzie kurtuazyjna wizyta u Jego Świątobliwości Szenudy III - koptyjskiego papieża Aleksandrii i Patriarchy Stolicy św. Marka w jego siedzibie w Kairze. Dzień zakończy spotkanie z Mohamedem Sayedem Tantawim w rezydencji Wielkiego Szejka Al Azhar.
W piątek 25 lutego Jan Paweł II odprawi Mszę św. w katedrze Najświętszej Maryi Panny Egiptu w Kairze i wygłosi homilię. Po południu weźmie udział w spotkaniu ekumenicznym w kaplicy Wyższego Seminarium św. Leona Wielkiego, gdzie przygotowują się do kapłaństwa alumni kilku obrządków; Ojciec Święty wygłosi tam przemówienie.
Ostatniego dnia wizyty, w sobotę 26 lutego, po prywatnej Mszy św. w nuncjaturze Ojciec Święty uda się na Synaj. O godz. 11.00 przewodniczyć będzie Liturgii Słowa w Gaju Oliwnym nieopodal klasztoru św. Katarzyny, gdzie wygłosi przemówienie. Po powrocie do Kairu i wypoczynku Jan Paweł II uda się na lotnisko, skąd o godz. 18.15 czasu miejscowego odleci do Rzymu. Na stołecznym lotnisku Ciampino samolot papieski spodziewany jest ok. 21.45.

Święte Drzwi w Bazylice św. Pawła za Murami

18 stycznia br. z okazji rozpoczęcia Tygodnia Modlitwy o Jedność Chrześcijan Jan Paweł II otworzył w Bazylice św. Pawła za Murami czwarte, a zarazem ostatnie Święte Drzwi w Wiecznym Mieście. W odróżnieniu od poprzednich, wykonanych względnie niedawno, te Drzwi są bardzo starym i cennym zabytkiem sztuki.
Bizantyjskie drzwi były darem szlachcica Pantaleona, wywodzącego się z rodu Mauronich z Amalfi (południowe Włochy), dla Hildebranda, arcydiakona Bazyliki św. Pawła za Murami, a jednocześnie przeora benedyktyńskiego klasztoru, który znajdował się obok świątyni (w 1073 r. Hildebrand został papieżem i przyjął imię Grzegorz VII). Zostały one odlane w Konstantynopolu w 1070 r. przez niejakiego Staurachiosa, według projektu artysty Teodora, który wykonał także grawerowane dekoracje. Wszystkie te informacje zawarte są w łacińskich, greckich i syryjskich inskrypcjach, którymi są pokryte drzwi (dlatego mają one ogromne znaczenie z punktu widzenia historycznego i epigraficznego).
Drzwi mają 5 m wysokości i 3,5 m szerokości, wykonane są ze specjalnego stopu brązu z dodatkiem cynku, dzięki czemu ma on charakterystyczny złoty kolor, który kontrastuje z dekoracjami i inskrypcjami wykonanymi ze srebra. Powierzchnia drzwi podzielona jest na 54 prostokątne, obramowane pola. Dekoracje ukazują sceny z życia Chrystusa, proroków i apostołów. Na niektórych polach znajdują się symbole chrześcijańskie oraz wspomniane już inskrypcje.
Warto dodać, że w tym samym okresie (koniec XI i początek XII w.) wykonano w Konstantynopolu podobne drzwi do świątyń w kilku innych włoskich miastach (Amalfi, Monte Cassino, Monte Sant´Angelo, Atrani, Salerno, Wenecja). Drzwi tego typu były zjawiskiem wyjątkowym w zachodniej Europie, gdyż w owym czasie monumentalne drzwi kościołów dekorowano płaskorzeźbami.
Niestety, Bazylika Apostoła Pawła spłonęła prawie doszczętnie w czasie strasznego pożaru w nocy z 15 na 16 lipca 1823 r. Poważnie uszkodzone zostały również drzwi, których zachowane elementy przeniesiono do muzeum Bazyliki. W 1965 r. postanowiono odrestaurować je i ponownie zamontować w Bazylice. Dzięki zachowanej dokumentacji pracownikom Muzeów Watykańskich udało się odtworzyć zniszczone elementy (wykonano je z metalu o nieco innym kolorze, aby różniły się od dekoracji oryginalnej). Ponieważ główne wejście do odrestaurowanej bazyliki było o wiele większe, drzwi bizantyjskie umieszczono w prawej nawie bocznej. By chronić je od szkodliwych zanieczyszczeń i innych czynników zewnętrznych, stronę pokrytą dekoracjami zamontowano wewnątrz bazyliki. Pomimo tego zabiegu niesprzyjający mikroklimat miejsca sprawił, że w krótkim czasie srebrne dekoracje ściemniały, a brązowa powierzchnia pokryła się znowu patyną.
Okazją do powtórnego przeprowadzenia prac restauratorskich stały się obchody Roku Świętego i uroczyste otwarcie Świętych Drzwi, którego dokonał osobiście Jan Paweł II (do tej pory papieże wysyłali do Bazyliki św. Pawła za Murami swego legata). Prace renowacyjne wykonali włoscy konserwatorzy zabytków Sergio Angelucci i Sante Guido.
Drzwi odrestaurowano dzięki hojności Włoskiego Komitetu Funduszu Zabytków Światowych (World Monuments Fund), któremu przewodniczy Paolo Marzotto.

Włodzimierz Rędzioch