Nie mamy wątpliwości, dlaczego w 1. niedzielę Wielkiego Postu jest Ewangelia o kuszeniu Pana Jezusa na pustyni, a w 2. niedzielę - o Przemienieniu Pańskim. Bo w Wielkim Poście mamy podjąć bardzo stanowczą walkę z grzechem i mamy się przemienić przez jak najgodniejsze przyjęcie sakramentu pokuty i Eucharystii. Ale skoro przeżywamy Rok Jubileuszowy i Ojciec Święty wzywa nas do szczerego rachunku sumienia, rozważmy dziś te słowa z Listu pierwszego papieża, św. Piotra, w nawiązaniu do arki Noego, "w której niewielu, to jest osiem dusz zostało uratowanych przez wodę. Teraz również zgodnie z tym wzorem ratuje was ona we chrzcie nie przez obmycie brudu cielesnego, ale przez zwróconą do Boga prośbę o dobre sumienie". Tę prośbę zanosi ten, kto przyjmuje albo już przyjął chrzest przez wiarę w zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. Chrztu św. udzielamy dziś zwykle dzieciom, ale tym modlącym się o dobre sumienie jest nie tylko rodzina ochrzczonego, nie tylko jego parafia, ale cały Kościół.
W określeniu "dobre sumienie" jest głęboka przestroga dla nas, że nasze ludzkie sumienie nie zawsze musi być dobre... Tak skwapliwie powołujemy się na własne sumienie i słusznie mówimy, że nikogo nie wolno zmuszać do działania wbrew jego sumieniu. Ale trzeba sobie postawić szczere pytanie: jakie jest to moje sumienie...? W języku łacińskim sumienie nazywa się conscientia, dosłownie: wspólna wiedza! Wspólna - człowieka z Bogiem! Katechizm Kościoła Katolickiego jasno mówi, że "człowiek (...) ma w swym sercu wypisane przez Boga prawo..." (1776) i za kard. J. H. Newmanem uroczyście stwierdza, że "sumienie jest pierwszym ze wszystkich namiestników Chrystusa" (1778). Aby to nasze sumienie było godne stać się Chrystusowym namiestnikiem, powinno być dobrze uformowane, a wtedy jest prawe i prawdziwe. Wychowanie sumienia jest zadaniem całego życia. "W formowaniu sumienia słowo Boże jest światłem na naszej drodze; powinniśmy je przyjmować przez wiarę i modlitwę oraz stosować w praktyce. Powinniśmy także badać nasze sumienie, wpatrując się w krzyż Pana. Jesteśmy wspierani darami Ducha Świętego, wspomagani świadectwem lub radami innych ludzi i prowadzeni pewnym nauczaniem Kościoła". Cały (1785) artykuł 6. rozdziału pt. Życie w Chrystusie jest w Katechizmie poświęcony tematowi, jak kształtować właśnie dobre sumienie!
Przypomnijmy sobie także, że Ojciec Święty swoje zwłaszcza 4 pierwsze pielgrzymki do Ojczyzny poświęcił tematowi "sumienie". Serdecznie podkreślił, że tak jak polscy żołnierze bronili Westerplatte, tak my mamy bronić swojego sumienia. I powiedział także, że Polsce bardzo potrzeba ludzi sumienia.
Wielki Post to czas, w którym szczególnie intensywnie wpatrujemy się w Krzyż Pana Jezusa. Nie tylko, gdy śpiewamy Gorzkie Żale lub odprawiamy Drogę Krzyżową. Ale możemy powiedzieć, że błogosławiony jest taki rachunek sumienia, który w sercu przeprowadzamy, odprawiając Drogę Krzyżową albo w ciszy rekolekcyjnej adorując Najświętszy Sakrament. Kiedy np. przy V stacji stawiamy sobie pytanie, kto z bliskich dla mnie osób, może chory, cierpiący, ubogi, czeka na moją posługę Cyrenejczyka. A przy VI stacji pomyślimy, kiedy i jak obetrzeć ludzką twarz oplutą, sponiewieraną. Takie pytania możemy sobie stawiać przy każdej stacji. I tak nasza Droga Krzyżowa będzie nie tylko pokutą za grzechy, ale także serdeczną prośbą o dobre sumienie.