Być człowiekiem to być kimś zagrożonym. Po grzechu pierworodnym łatwiej jest czynić zło, którego nie chcemy, niż dobro, którego pragniemy. Pismo Święte ukazuje wielkość człowieka, jego powołanie do życia w świętości i wolności, a jednocześnie uświadamia nam naszą słabość i podatność na grzech. Jednym z największych zagrożeń w naszej Ojczyźnie jest nadużywanie alkoholu i choroba alkoholowa. Brak trzeźwości uniemożliwia życie odpowiedzialne i szczęśliwe. Z tego właśnie powodu początek Wielkiego Postu łączy się z Tygodniem Modlitw o Trzeźwość Narodu.
Pierwszym zadaniem człowieka wierzącego jest zachowanie trzeźwości we własnym życiu. W odniesieniu do dorosłych oznacza to czuwanie, by nigdy nie nadużywać alkoholu. Chrześcijanin jest zaproszony do czegoś więcej: do daru dobrowolnej abstynencji dla dobra własnego i innych ludzi. Zaproszenie to odnosi się szczególnie do wszystkich wychowawców, a więc do rodziców, kapłanów, katechetów, nauczycieli. Radosny abstynent staje się prorokiem i apostołem trzeźwości.
Drugim zadaniem dorosłych jest wychowywanie dzieci i młodzieży w abstynencji. Wielu młodych przeżywa obecnie kryzys. Są oni zachęcani, by żyć na luzie i robić to, co chcą. Taka filozofia życia sprzyja sięganiu po alkohol. Ponadto alkohol jest źródłem łatwego zarobku. Stąd właśnie niektórzy producenci oraz sprzedawcy łamią prawo, reklamując alkohol i sprzedając go nieletnim, aby wzbogacić się ich kosztem. W konsekwencji coraz więcej dzieci i młodzieży sięga po napoje alkoholowe.
Ponieważ łatwiej jest demoralizować niż wychowywać, więc trzeba przyjąć zasadę: najpierw nie szkodzić. Podstawowym źródłem szkód jest kontekst społeczny, w którym żyjemy. Chodzi tu o wypaczone rozumienie demokracji i wolnego rynku, które prowadzi do dyktatury pieniądza kosztem człowieka, kosztem jego warunków życia i pracy. Chodzi tu także o systemy wychowawcze, które promują hasła o spontanicznym rozwoju, o istnieniu łatwego szczęścia, o wolności bez odpowiedzialności, o rozrywkowej wizji życia: bez miłości, bez Boga, bez zasad moralnych. Jednak samo przestrzeganie przed zagrożeniami nie wystarczy. Konieczne jest uczenie dzieci i młodzieży dojrzałej sztuki życia. Młodzi, którzy sięgają po alkohol, mają najpierw problem z życiem, a dopiero w konsekwencji problem z piciem. Uczenie sztuki życia to przede wszystkim przyprowadzanie do Chrystusa, który najlepiej zna człowieka i który jest najlepszym wychowawcą. To także tworzenie pogłębionych więzi rodzinnych.
Równie pilnym zadaniem jest pomaganie rodzinom z problemem alkoholowym. W tym celu konieczna jest pogłębiona znajomość mechanizmów choroby alkoholowej. Pierwszym z tych mechanizmów jest uzależnienie emocjonalne. Alkoholik to ktoś, kto nie wyobraża sobie życia i działania bez alkoholu. Tak silne uzależnienie emocjonalne powoduje zaburzenia w myśleniu, zwane systemem iluzji i zaprzeczeń. Alkoholik łudzi się, iż nie ma problemów z alkoholem, a jednocześnie neguje wszystkie bolesne konsekwencje nadużywania alkoholu. Trzecim mechanizmem są zaburzenia w przeżywaniu samego siebie. Pod wpływem alkoholu uzależniony czuje się pewny siebie i radosny. Trzeźwiejąc, przeżywa lęk, wstyd, rozgoryczenie, poczucie bezradności, rozpacz. Ma wtedy jedyne pragnienie: znowu sięgnąć po alkohol, by znów "poprawić" sobie nastrój. Kto rozumie te mechanizmy, ten wie, że apelowanie do rozsądku czy zasad moralnych nie wystarczy, by uzależniony przestał pić. Szansa na podjęcie terapii pojawia się wówczas, gdy rodzina i najbliższe otoczenie chorego stosuje zasadę: ty nadużywasz alkoholu, ty ponosisz bolesne konsekwencje i cierpisz. Aby było możliwe stosowanie tej zasady, rodzina alkoholika musi wyjść z ukrycia, zwracając się o pomoc do duszpasterzy, do instytucji państwowych i samorządowych. Praktyka pokazuje, że konieczne jest także włączenie się takich rodzin do grup samopomocy. Al-Anon to grupy dla współmałżonków osób uzależnionych. Al-Ateen to grupy dla dzieci i młodzieży z rodzin dotkniętych alkoholizmem. Z kolei na spotkania w Klubach Abstynenta mogą przychodzić całe rodziny. Dopiero wtedy, gdy rodzina wyjdzie z ukrycia i włączy się w ruchy samopomocy, pojawia się realna szansa, że także alkoholik zacznie chodzić na spotkania Anonimowych Alkoholików lub do Klubu Abstynenta i że podejmie abstynencję.
W Tygodniu Modlitw o Trzeźwość Narodu w sposób stanowczy i konkretny podejmijmy naszą troskę o trzeźwość osobistą oraz o trzeźwość w środowiskach, w których żyjemy. Zastanówmy się w naszych rodzinach i w czasie spotkań różnych grup parafialnych nad tym, co możemy dobrego uczynić w tym względzie.