Nie tak dawno w tym miejscu pisałam o nieporadności polskich przedsiębiorców w dziedzinie reprezentowania interesów środowiska. Spośród ok. 2,6 mln podmiotów gospodarczych jedynie nieco ponad 5% jest zrzeszonych w organizacjach gospodarczych. A tych ocenia się, że jest zarejestrowanych ponad 3,5 tys. Oznacza to, że poza kilkoma większymi organizacjami pozostałe liczą średnio niewiele ponad kilkunastu członków. Oznacza to także, że środowiska gospodarcze w Polsce nie mają wspólnej, znaczącej reprezentacji.
Istnieją 4 większe organizacje gospodarcze: Krajowa Izba Gospodarcza, Związek Rzemiosła Polskiego, Konfederacja Pracodawców Polskich oraz Naczelna Rada Zrzeszeń Handlu i Usług. Wszystkie one mają struktury lokalne (wojewódzkie) i krajowe. Uczestniczą także w organizacjach międzynarodowych. Trudno jednak mówić o tym, aby nawet ich suma skutecznie reprezentowała środowiska gospodarcze.
Potrzeba istnienia znaczącej reprezentacji środowisk gospodarczych jest oczywista. Tym większe znaczenie ma projekt posła AWS Witolda Nieduszyńskiego, wiceprzewodniczącego sejmowej Komisji Małych i Średnich Przedsiębiorstw, dotyczący utworzenia wojewódzkich sejmików gospodarczych. Oto, co o tym projekcie mówi jego Autor:
"W polskim parlamencie były jak dotąd 3 próby uchwalenia ustawy o samorządzie gospodarczym. Każdy z pomysłów opierał się na tym, by budować go na bazie organizacji gospodarczych.
Nowa koncepcja zupełnie odchodzi od tych założeń. Uważam, że środowisko gospodarcze powinno rządzić się samo, i dlatego wybrałem tworzenie samorządu gospodarczego na wzór samorządu terytorialnego.
Członkiem samorządu gospodarczego staje się każdy przedsiębiorca, który podjął działalność gospodarczą zgodnie z polskim prawem. Tak samo jak w przypadku samorządu terytorialnego, wszyscy są sobie równi i wszyscy jednakowo dysponują jednym głosem. Na tym zasadza się głównie moja koncepcja samorządu.
Przejdźmy teraz do omówienia jego struktury. Przedstawiłem koncepcję tworzenia samorządu od szczebla powiatu, ale po konsultacjach z przedsiębiorcami w terenie dochodzę do wniosku, że trzeba to robić od poziomu gminy. Zagwarantuje to liczebność przedsiębiorców, która da możliwość reprezentacji. Przedsiębiorcy ci wybiorą spośród siebie marszałka i dwóch wicemarszałków, którzy będą stanowić władzę wykonawczą. Sejmik zaś, jako gremium wszystkich przedsiębiorców, będzie miał władzę określenia zadań do wykonania dla marszałka.
Reprezentację na szczeblu wojewódzkim stanowiliby delegaci z gmin (po jednym z każdej), zaś spośród przedstawicieli wszystkich powiatów wyłoniony zostałby sejmik krajowy. Kadencja wszystkich władz byłaby 4-letnia. Jeszcze jedna ważna zasada - niełączenia funkcji, tzn. że np. marszałek nie mógłby być wybrany na delegata wojewódzkiego i odwrotnie.
Strukturą kontrolną standardowo powinna być komisja rewizyjna, a także sąd koleżeński. Marzy mi się, aby takie sejmiki uchwaliły sobie kodeks postępowania etycznego.
Jeżeli chodzi o kwestie finansowania, to każdy przedsiębiorca powinien płacić niewielkie składki. Po długich konsultacjach doszedłem do wniosku, że ich wysokość powinien stanowić ułamek promila od przychodów przedsiębiorstwa. Tak skonstruowana składka (wprowadzona do kosztów firmy) spowoduje znikome uszczuplenie budżetu państwa, da jednak samorządowi gospodarczemu całkiem pokaźne fundusze. Składki powinny wpływać centralnie, a następnie być dzielone na gminę, powiat, województwo i kraj - oczywiście - proporcjonalnie do wpływów, przy czym zdecydowana większość środków powinna trafić do gminy i powiatu, co da samorządowi możliwość realizacji różnorakich zadań, a także pomocy wzajemnej w rozwoju gospodarczym.
I jeszcze jedna kwestia: samorząd gospodarczy powinien być całkowicie niezależny. Jego zadaniem ma być bowiem opiniowanie działań rządu, parlamentu czy administracji rządowej i samorządowej, które mają wpływ na działalność gospodarczą.
Warunkiem niezależności samorządu jest zakaz przyjmowania od władz państwowych jakichkolwiek zadań zleconych, chyba że na zasadzie zapisu ustawowego.
Dyskusję nad projektem o samorządzie gospodarczym rozpocząłem od spotkania w Sejmie z organizacjami reprezentującymi środowiska gospodarcze, głównie małe i średnie przedsiębiorstwa. Wzięło w nim udział ok. 400 przedstawicieli organizacji gospodarczych.
Zapraszam wszystkich zainteresowanych tym problemem do kontaktu z moim biurem poselskim. Oto jego adres:
Biuro Poselskie Witolda Nieduszyńskiego, ul. Flory 7 m. 6, 00-586 Warszawa, tel. (0-22) 646-31-82, 646-31-83; fax (0-22) 646-31-91;
e-mail Witold.Nieduszynski@sejm.gov.pl