Czy można przecenić znaczenie Rzymu w historii Europy i obecnie? Kolebka cywilizacji, stolica jednego z najpotężniejszych imperiów starożytności, stolica świata chrześcijańskiego, miejsce rozkwitu renesansu. Rzym dawnych czasów jest dzisiaj największym na świecie skupiskiem budowli i zabytkowych dzieł sztuki. Wielu z nas odwiedzi Wieczne Miasto z okazji obchodów Wielkiego Jubileuszu Roku 2000. Znaczna grupa Polaków przybędzie do Rzymu w narodowej pielgrzymce. A jeżeli już teraz planujemy wakacyjny urlop za granicą, koniecznie wybierzmy się do Wiecznego Miasta, choć na kilka dni.
Jednym z największych tegorocznych polskich akcentów w Rzymie będzie nasza narodowa pielgrzymka, organizowana w związku z Wielkim Jubileuszem Chrześcijaństwa. Przybędzie ona do Watykanu na początku lipca. Drugi polski "najazd na Rzym", być może nawet liczniejszy niż podczas narodowej pielgrzymki, ruszy w dniach 15-20 sierpnia, z okazji Światowego Dnia Młodzieży z udziałem Ojca Świętego.
Do Rzymu możemy dotrzeć różnymi środkami lokomocji. Najszybciej i najbardziej komfortowo można to uczynić samolotem, ale niestety jest to dosyć droga podróż. Można przyjechać także z Polski pociągiem i wysiąść na jednym z najnowocześniejszych dworców kolejowych w Europie -
Termini, w samym sercu Rzymu. Na stacji jest także dworzec komunikacji miejskiej oraz krzyżują się dwie linie metra A i B. Wreszcie można skorzystać z najpopularniejszego transportu - autokaru albo przyjechać własnym samochodem. Autobusy z Polski przyjeżdżają codziennie. Należy się zdecydować, czy do Rzymu jedziemy w zorganizowanej pielgrzymce lub wycieczce z przewodnikiem, czy też korzystamy z samego przewozu biura podróży, a noclegi w Rzymie zapewniamy sobie sami i miasto zwiedzamy indywidualnie.
Znalezienie taniego pokoju w Wiecznym Mieście obecnie graniczy z cudem. Większość hoteli, a także moteli i schronisk młodzieżowych, zarezerwowano już dawno, szczególnie wtedy, gdy przypadają główne uroczystości związane z obchodami Wielkiego Jubileuszu Chrześcijaństwa. Choć trzeba przyznać, że na indywidualne zwiedzanie Rzymu w ostatnim czasie decyduje się coraz więcej Polaków.
Jeżeli przyjeżdżamy na tydzień lub na dwa tygodnie, warto od razu kupić bilet autobusowy na ten okres, dzięki czemu będziemy mogli zaoszczędzić pieniądze oraz poruszać się wszystkimi środkami komunikacji miejskiej, a więc autobusem, metrem lub tramwajem.
W okresie letnim wiele restauracji i barów w Rzymie proponuje " menu turistico", czyli obiad dla turysty. Składa się on z dwóch dań i napoju w cenie od 25 do 50 tys. lirów (50-100 zł), w zależności od lokalu. Zachęcam jednak do skosztowania włoskiej kuchni w pełnej wersji. Podczas pobytu w Wiecznym Mieście warto udać się na typowy włoski obiad czy kolację składającą się z przystawki, pysznego chleba, dwóch dań, sałatki, serów, owoców, włoskiej kawy i wina.
Jednak nie samym chlebem żyje człowiek. Rzym to najwspanialsze miejsce na świecie dla tych, którzy kochają stare kościoły, niezwykłe bazyliki, zabytki i muzea. Średnia cena za wstęp do muzeum wynosi 20 tys. lirów (40 zł), na wejście po schodach na kopułę Bazyliki św. Piotra też musimy mieć kilkanaście złotych zamienionych, oczywiście, na włoskie liry, wejście do środka Koloseum również jest płatne.
Jeżeli zwiedzamy Rzym sami, powinniśmy wcześniej zaopatrzyć się w przewodnik. Dowiemy się z niego, w jaki sposób najlepiej poruszać się po mieście, aby szybko się nie zmęczyć, na co zwrócić szczególną uwagę, jakie mogą czekać nas niespodzianki. Ostatnio nakładem wydawnictwa " Galaktyka" ukazał się przewodnik po Rzymie pt. Moja pielgrzymka do Rzymu w Roku Świętym 2000. Jest to polska edycja włoskiej wersji przewodnika wydanego przez "Bonechi". Czytelnik znajdzie w tej publikacji najważniejsze informacje o Roku Świętym, charakterystykę bazylik Rzymu, a także katakumb i Koloseum. Pozycja jest bogato ilustrowana, a co najważniejsze - posiada mapę Rzymu i kalendarium obchodów Wielkiego Jubileuszu w Watykanie. (Inne przewodniki prezentujemy na fotografiach obok.)
Podczas wycieczki po Rzymie szczególnie polecam kilka miejsc, które na mnie wywarły ogromne wrażenie. Będąc tam po raz pierwszy dotykałem wzrokiem kamieni i budowli, liczących tysiące lat. Do takich należą cztery główne Bazyliki Rzymu: św. Piotra, św. Jana na Lateranie, św. Pawła za Murami i Matki Bożej Większej. Nie możemy pominąć Panteonu z imponującym zawsze mrocznym wnętrzem, Kapitolu - najsłynniejszego spośród siedmiu przysłowiowych wzgórz rzymskich i Koloseum. Stamtąd już niedaleko do Forum Romanum. Jego dawnej wspaniałości pozwalają się dzisiaj domyślać jedynie zarysy poszczególnych antycznych budowli oraz nielicznie zachowane fragmenty świątyń i rzeźb.
W pamięci pozostanie nam widok starożytnych mostów na Tybrze, licznych fontann z tą najpiękniejszą - Fontanną di Trevi. Dalej plac Barberini z jednym z wybitnych i znanych dzieł rzeźbiarskich Berniniego - fontanną przedstawiającą Trytona siedzącego na muszli. Znajdźmy też czas na Fontannę delle Tartarughe na Piazza Matei, wykonaną w 1585 r. przez Taddeo Landini. Warto być także na Piazza Navona, któremu szczególnego uroku dodają trzy fontanny z białego marmuru, oraz na Campo dei Fiori z pomnikiem na pamiątkę śmierci Giordano Bruno, spalonego tu na stosie w 1600 r.
Kto przyjeżdża do Rzymu choćby na jeden tylko dzień, musi zobaczyć Plac Hiszpański z górującymi nad nim schodami - jedno z piękniejszych miejsc w mieście. Nad brzegiem Tybru w pobliżu Watykanu sąsiadują ze sobą Zamek św. Anioła i zbudowany w końcu XIX w. Pałac Sprawiedliwości. Warto zajrzeć też na stare Zatybrze, gdzie znajduje się słynny zabytek: Bazylika Santa Maria in Trastevere.
Stare miasto rzymskie ma bardzo żywy nurt życia, toczącego się nieraz wprost na ulicy, wśród zmurszałych murów, pamiętających czasy średniowiecza. Wędrówka wokół starego Rzymu wzdłuż antycznych murów aureliańskich, liczących kilkanaście kilometrów, pozwala odkryć wiele zaułków o niepowtarzalnym uroku.
W trakcie zwiedzania można odetchnąć w typowych dla Rzymu kawiarniach ulicznych, kupić sobie szklankę wody, kawę, zjeść lody albo kawałek pizzy. Polecam także pyszne owoce, które szczególnie w lecie kupimy na ulicznych straganach lub placach targowych. Wyjątkowo smakują tu brzoskwinie, śliwki, arbuzy i melony. Warzywa też są apetyczne, szczególnie włoskie pomidory.
A jeżeli zmęczy nas zwiedzanie, upał i gwar, wystarczy wsiąść w kolejkę podmiejską i pojechać nad morze, nawet na cały dzień. Wstęp na plażę, w zależności od miejsca, może być płatny lub bezpłatny. Szum włoskiego morza, biały piasek i gorące słońce mogą być wspaniałym dopełnieniem wakacji w Wiecznym Mieście.
Strzeżmy się naciągaczy, którzy widząc naszą nieporadność (sami w obcym państwie) i brak znajomości języka włoskiego będą próbować na nas zarobić. Nie kupujmy dewocjonaliów od przypadkowych, ulicznych sprzedawców. Koszulki pamiątkowe z napisem "Roma" (Rzym) też będzie można nabyć w innych miejscach. Teraz przy Placu św. Piotra podkoszulki oferowane są pielgrzymom po 10 tys. lirów (20 zł). Choć to niewiele, zapewniam, że za kilka miesięcy, po zakończeniu obchodów Jubileuszu, będą o połowę tańsze.
Ile czasu potrzeba, by poznać Rzym - tydzień, dwa, miesiąc, rok? Nikt chyba na to pytanie nie znalazł odpowiedzi. Każde życie okazało się na to za krótkie.