W roku ubiegłym 22 mln ludzi żyło poza swoimi domami, bo zostało z nich wcześniej wypędzonych. Taka sytuacja dotyczyła w zdecydowanej większości kobiet i dzieci. To milion więcej niż w 1998 r. Przyczyny są takie same jak zawsze: wojna, prześladowania i nędza. 120 mln emigrantów na całym świecie żyje z dala od swoich krajów ojczystych. Spotkanie jubileuszowe tych ludzi - "ludzi drogi" odbyło się w dniach 1-3 czerwca br. w Rzymie. To była prawdziwa "pielgrzymka pielgrzymów".
Jubileusz Migrantów i Podróżujących powinien być bliski nam, Polakom. W historii, szczególnie najnowszej, Polska należała bowiem do tych krajów, które "generowały" największą ilość emigrantów, wygnańców i uchodźców. Jeszcze 11 lat temu Polacy byli najliczniejszą narodową grupą, która szukała azylu na tzw. Zachodzie. Możemy powiedzieć, że znamy "ten chleb" i spora część z nas wie, że nie jest łatwy.
"Chcemy, żeby Jubileusz stał się okazją dla wszystkich, chrześcijan i niechrześcijan, katolików, i niekatolików, do przezwyciężenia rasizmu i przesadzonego nacjonalizmu" - mówił przed Jubileuszem bp Stephen Fumio Hamao - przewodniczący Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Migrantów i Podróżujących. W rzymskim Jubileuszu uczestniczyło 40 tys. ludzi, którzy z różnych powodów żyją z dala od swojej ojczyzny. Znaleźli się wśród nich m.in.: emigranci, uchodźcy, zagraniczni studenci z włoskich uczelni, marynarze, rybacy, cyrkowcy i pracownicy międzynarodowych instytucji. Najwięcej było Filipińczyków, którzy z całej Europy w liczbie 8 tys. zjechali do Rzymu. Tym, którzy spotykają się z wyobcowaniem, powiedziano dobitnie, że w Kościele nikt nie jest obcy.
Jubileusz został ściśle połączony z apelem o redukcję długów państw rozwijających się. Bo to właśnie z tych krajów, nękanych problemami ekonomicznymi, wynikającymi w dużej mierze z olbrzymiego zadłużenia, wywodzi się większość emigrantów. Według szacunków Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Migrantów i Podróżujących, 56% ze 119 mln emigrantów pochodzi właśnie z krajów rozwijających się. Tragiczna sytuacja ekonomiczna - a mówiąc wprost: bieda - zmusiła ich do opuszczenia swojej ziemi i tułaczki po świecie w poszukiwaniu chleba.
Kulminacyjnym punktem obchodów Jubileuszu Migrantów i Podróżujących była Msza św. sprawowana na Placu św. Piotra przez Jana Pawła II. Ojciec Święty - sam wędrowiec, podróżnik i imigrant - podziękował obecnym za przybycie. "Są wśród Was migranci z różnych państw i kontynentów; uchodźcy, których do ucieczki zmusiła przemoc, a którzy domagają się uznania swych podstawowych praw; zagraniczni studenci pragnący podnieść swą wiedzę; ludzie morza i przestworzy, będący na służbie tych, którzy podróżują statkiem i samolotem; turyści zainteresowani poznaniem odmiennych środowisk i obyczajów; przedstawiciele ludów koczowniczych, które od wieków przemierzają drogi świata; cyrkowcy, którzy przynoszą atrakcje i zdrową rozrywkę - wszystkich obejmuję serdecznym uściskiem! - powiedział Ojciec Święty. - Wasza obecność przypomina o tym, że i Syn Boży, zamieszkując między nami (por. J 1, 14), stał się migrantem: stał się pielgrzymem świata i historii" - dodał Jan Paweł II, podkreślając, że Jubileusz Migrantów i Podróżujących przypomina o "centralnym miejscu, jakie zajmować ma w Kościele gościnność". "Od chwili, gdy Syn Boży ´rozbił pośród nas swe namioty´, każdy człowiek stał się w jakimś sensie ´miejscem´ spotkania z Nim. Przyjąć Chrystusa w bracie czy siostrze znajdującej się w potrzebie - to warunek, by spotkać Go ´twarzą w twarz´ i w sposób doskonały u kresu ziemskiej wędrówki" - powiedział Papież. Powtórzył też wciąż aktualne wezwanie autora Listu do Hebrajczyków: "Nie zapominajmy też o gościnności, gdyż przez nią niektórzy, nie wiedząc, aniołom dali gościnę" (13, 2) oraz słowa, jakie Paweł VI wypowiedział na zakończenie Soboru Watykańskiego II: "Dla Kościoła katolickiego nikt nie jest obcy, nikt nie jest wykluczony, nikt nie jest daleki". "Niestety - dodał Papież - nie brakuje na świecie i dzisiaj przejawów braku gościnności, a nawet odepchnięcia, których przyczyną są nieuzasadnione obawy i skupienie się na własnym interesie. Taka dyskryminacja jest nie do pogodzenia z przynależnością do Chrystusa i do Kościoła".
Jubileusz Migrantów i Podróżujących stał się także okazją do kampanii uwrażliwiającej na los z pewnością najbardziej cierpiącej grupy wśród ludzi żyjących poza swą ojczyzną - uchodźców. Pod hasłem Uchodźcy Roku 2000: złudzenie pokoju przeprowadził ją Wysoki Komisarz ONZ ds. Uchodźców. Właśnie raport tej organizacji mówi o wzrastającej rokrocznie liczbie uchodźców. Każdego dnia na całym świecie ponad 2600 osób musi uciekać ze swoich domów i bez celu iść przed siebie. Nie chroni ich żadna konwencja międzynarodowa. Są w większości skazani na pomoc charytatywną przez resztę życia. Zresztą, organizacjom niosącym pomoc uchodźcom coraz trudniej dotrzeć do wszystkich, którzy jej potrzebują, tym bardziej że praca tych organizacji ostatnimi czasy staje się coraz bardziej niebezpieczna. Brakuje także pieniędzy.
Szczególnie dramatyczna sytuacja jest w Afryce, gdzie 3, 5 mln ludzi zostało zmuszonych do opuszczenia swych domów, w większości bez prawa i możliwości powrotu. Nie lepiej jest w Azji. Niedawne obrazki z Bałkanów czy Kaukazu pokazują, że i w Europie są ludzie, którym odebrano poczucie stabilności, bezpieczeństwa i resztki nadziei...