Reklama

Na 80. urodziny Ojca Świętego

"Jan Paweł II Wielki" (21)

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Ten twórczy okres duchowych doświadczeń przyniósł pierwsze utwory dramatyczne: Dawida (1939) i Hioba (1940). Ten drugi dramat wyraźnie nawiązuje do tragedii narodowej, do cierpienia Polaków. Hiob jest pierwszym ważnym utworem Wojtyły. Nie odbiega on w zasadzie od biblijnego przekazu. Celem sięgnięcia do Starego Testamentu było pragnienie ukazania sytuacji współczesnej. Jak pisze w informacji zamieszczonej po tytule: Rzecz dzieje się za Dni Dzisiejszych, Czasu Hiobowego - Polski i świata. Jest to sztuka o cierpieniu ludzkim, o niesprawiedliwości, o życiu nieszczęśliwym. Pośród czarnej okupacyjnej nocy młody aktor i pisarz sięga do postaci biblijnego Hioba, aby sobie i innym pomóc zrozumieć tragiczne doświadczenie, jakiego padł ofiarą. Utwór oscyluje między wizją świata opartego na absurdzie, będącego wytworem niesprawiedliwości, a wizją transcendentną, zasadzającą się na ładzie Bożym. Nietrudno domyśleć się, za jaką wizją opowiada się autor, który w kilkanaście miesięcy później zamieni roboczy kombinezon na kapłańską sutannę.
Jednego dnia, nagle, o czym już wspominałem, młody aktor powiedział do Mieczysława Kotlarczyka: "Już mnie nie obsadzaj! Będę księdzem". Po latach skwitował to Papież słowami: "Śp. Mieczysław Kotlarczyk uważał, że moim powołaniem jest żywe słowo i teatr, a Pan Jezus uważał, że kapłaństwo, i jakoś pogodziliśmy się co do tego".
Kiedy było już wiadome, że nie zostanie aktorem, próbował odnaleźć się w słowie pisanym, w poezji i dramacie. Pisał z pewnością dużo, publikował niewiele. Pisanie było związane zawsze z tym, co przeżywał i czego doświadczał. Kapłaństwo, problemy duszpasterskie, formacja liturgiczna, praca naukowa... owocowały także utworami poetyckimi. Wojtyła nazywał je "homiliami" poetyckimi. To prawda. Takie utwory, jak: Pieśń o blasku wody, Myśl jest przestrzenią dziwną, Profile Cyrenejczyka... powstawały w czasie lektury Pisma Świętego oraz duszpasterskiej pracy wikarego z Niegowici, potem młodego doktora UJ i KUL. W centrum tej poezji są podstawowe prawdy chrześcijaństwa: Męka, Śmierć i Zmartwychwstanie Chrystusa, Kościół i sakramenty, życie chrześcijańskie. Czy mógł pisać o czym innym, skoro w jedno złączyły się w nim dwa powołania: kapłańskie i poetyckie!?
Trzecim dramatem biblijnym, po Dawidzie i Hiobie, był Jeremiasz, napisany w 1940 r. Jest utworem znacznie dojrzalszym warsztatowo aniżeli dwa poprzednie. Podobnie jak w Hiobie, akcja utworu rozgrywa się w dwu rzeczywistościach historycznych: biblijnej, za czasów proroka Jeremiasza, oraz polskiej z 1620 r., po klęsce pod Cecorą. Motywem przewodnim jest upadek Rzeczypospolitej, o czym rozprawiają dwaj mężowie: Piotr Skarga (zmarły wcześniej) oraz hetman Stanisław Żółkiewski (poległy w bitwie).
Skarga w proroczych słowach przepowiada upadek Rzeczypospolitej w następnym stuleciu. Przyczyną miało być odstępstwo od prawd i wartości moralnych. Jeden bohaterski, pobożny i prawy rycerz, który oddaje życie za ojczyznę, nie przeważy sił zła, jakie narosły. Proroctwo Skargi, choć spełni się co do joty, nie jest jednak pozbawione perspektywy nadziei. W przesłaniu dramatu jawi się wewnętrzny imperatyw, aby podejmować walkę przeciw złu, bo tylko w ten sposób można ocalić wartości. Takiej walce Pan błogosławi.
W osobach Żółkiewskiego i Skargi autor zarysował dwa modele polskiego katolicyzmu: katolicyzm rycerski, występujący przeciw najazdowi barbarzyńskiego wschodu na Europę, oraz katolicyzm moralny, pojmowany jako prorockie wołanie o odnowę duchową rodaków. Hetman i zakonnik reprezentują dwie drogi polskiej historii. Nie ma co pytać, którą z nich Wojtyła uważał za słuszniejszą. Obydwie uważają Polskę za przedmurze chrześcijaństwa.
Upadek zewnętrzny był konsekwencją upadku moralnego, stąd odrodzenie państwa może dokonać się tylko na drodze odnowy duchowej. Piotr Skarga, Stefan Żółkiewski, św. Andrzej Bobola to w dramacie osoby - wzory postępowania. Nie rozstrzyga się, która z osób jest ważniejsza, która droga słuszniejsza. W każdym przypadku najważniejsze jest podjęcie ofiary w imię ocalenia wartości.
Pierwszym dramatem, który doczekał się wystawienia w teatrze, co prawda po 40 latach od napisania, był Brat naszego Boga. Utwór ten jest chyba najciekawszy w twórczości Karola Wojtyły, oparty na biografii znanego w Krakowie malarza końca XIX wieku - Adama Chmielowskiego, dzisiaj św. Brata Alberta.
Nie jest to jednak w pełnym tego słowa znaczeniu sztuka biograficzna. Autor na samym wstępie wyjaśnia w czym rzecz. Pisze: " Będzie to próba przeniknięcia człowieka. Sama postać jest ściśle historyczna. Niemniej pomiędzy samą postacią a próbą jej przeniknięcia przebiega pasmo dla historii niedostępne". Konkretnie chodzi o "przeniknięcie" tajemnicy narodzin nowej osobowości. Oto bowiem ceniony malarz Adam Chmielowski, porażony widokiem ludzkiej nędzy, dokonuje wyboru nowej drogi życia. W imię miłości do człowieka wybiera drogę ofiary, odkrywa szczęście w pełnieniu uczynków miłosierdzia. Przemiana jednak nie przychodzi łatwo.
"Piękno kształtem jest miłości" - słowa Norwida z Promethidionu, znajdujące się w dramacie Wojtyły, nurtują bohatera, Adama. Sztuka przestaje mu wystarczać. W scenie spowiedzi Adam dzieli się swymi rozterkami z kapłanem:
- Zacząłem znajdować brud w tym, co dawniej było ideałem.
- Być może. Oczyszczenia są dla posłannictw.
- Cóż mi powiesz na to, mój ojcze?

CDN.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2000-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Ważne zmiany w archidiecezji łódzkiej. Kard. Krajewski mianował m.in. kanclerza kurii

2026-08-15 11:08
Ks. Krzysztof Górski

Archiwum prywatne

Ks. Krzysztof Górski

Metropolita łódzki kard. Konrad Krajewski podpisał dekrety dotyczące zmian personalnych w ważnych urzędach Archidiecezji Łódzkiej. Większość nominacji i zwolnień z pełnionych funkcji wejdzie w życie 29 sierpnia br., natomiast zmiana w Trybunale Metropolitalnym Łódzkim nastąpi 1 września. W minionych dniach dekrety zostały wręczone duchownym przez metropolitę łódzkiego w domu biskupów łódzkich.

Więcej ...

Rozpoczyna się Nowenna do Matki Bożej Częstochowskiej

2026-08-17 07:24

Agata Kowalska

Jasnogórskie Śluby Narodu Prymasa Tysiąclecia stały się tematem przewodnim duchowych przygotowań do obchodzonej 26 sierpnia uroczystości Matki Bożej Częstochowskiej.

Więcej ...

USA: lekarze i szpitale promowali zmianę płci? Wiceprezydent wzywa do dochodzenia

2026-08-16 19:16

Adobe Stock

Wiceprezydent USA JD Vance zwrócił się do Departamentu Sprawiedliwości o zbadanie zarzutów dotyczących sposobu rozliczania przez szpitale i placówki medyczne świadczeń związanych z tzw. medycyną płciową. Sprawa jest następstwem raportu Departamentu Zdrowia i Opieki Społecznej (HHS), który wskazuje na ponad 225 szpitali i sieci opieki zdrowotnej.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Kard. Sarah w Gdańsku: Polsko, co robisz z wolnością,...

Kościół

Kard. Sarah w Gdańsku: Polsko, co robisz z wolnością,...

Węgry: Wypadek polskiego autokaru. Władze publikują...

Wiadomości

Węgry: Wypadek polskiego autokaru. Władze publikują...

Ważne zmiany w archidiecezji łódzkiej. Kard. Krajewski...

Niedziela Łódzka

Ważne zmiany w archidiecezji łódzkiej. Kard. Krajewski...

W Polsce ustanowiono Sanktuarium św. Rocha - patrona od...

Kościół

W Polsce ustanowiono Sanktuarium św. Rocha - patrona od...

Nakazane święta kościelne w 2026 roku

Kościół

Nakazane święta kościelne w 2026 roku

Profanacja we Włoszech: konsekrowane hostie rozrzucone w...

Kościół

Profanacja we Włoszech: konsekrowane hostie rozrzucone w...

Czy 15 sierpnia katolików obowiązuje udział we Mszy św.?

Kościół

Czy 15 sierpnia katolików obowiązuje udział we Mszy św.?

Jak rozmawiać o wierze z dorosłymi dziećmi, które...

Wiara

Jak rozmawiać o wierze z dorosłymi dziećmi, które...

Biskup skazany za nadużycia. Pomogło kościelne...

Kościół

Biskup skazany za nadużycia. Pomogło kościelne...