Zgodnie z myślą Kościoła, osoba jest nierozerwalnie związana ze społeczeństwem, w którym się rozwija. Stwarzając człowieka, Bóg umieścił go w porządku relacji, które pozwalają mu realizować swoją istotę. Do rozumu należy odkrywanie tego porządku, który my nazywamy porządkiem naturalnym. Prawami człowieka nie mogą być roszczenia sprzeczne z jego własną naturą. One z niej wypływają.

Jan Paweł II
(Z przemówienia do przewodniczących parlamentów Unii Europejskiej - 23 września 2000 r.)

"Anioł Pański" z Papieżem

24 września br. pod koniec Mszy św. sprawowanej na Placu św. Piotra z okazji zamknięcia XX Międzynarodowego Kongresu Mariologiczno-Maryjnego i obchodów Jubileuszu Sanktuariów, przed odmówieniem modlitwy Anioł Pański Jan Paweł II zwrócił się do obecnych w następujących słowach:
"Przed zamknięciem dzisiejszych maryjnych obchodów jubileuszowych pragnę skierować serdeczne podziękowanie do wszystkich Was, najdrożsi Bracia i Siostry, przybyłych tutaj z całego świata. Wśród licznych delegacji włoskich pozdrawiam zwłaszcza delegację Stowarzyszenia Mariologicznego oraz delegacje sanktuariów, wśród których odznaczają się reprezentacje Loreto i Pompei.
Szczególne pozdrowienie kieruję do mieszkańców Lecco: do znacznej grupy obecnych tu pielgrzymów i tych, którzy słuchają nas bezpośrednio z centralnego placu miasta. Dziękuję Wam za dary ofiarowane na Kongres i za Wasz wielkoduszny wkład w odbudowę Narodowego Sanktuarium w La Vang w Wietnamie.
Pozdrawiam wszystkich mówiących po francusku obecnych na modlitwie Anioł Pański, zwłaszcza członków Międzynarodowego Kongresu Maryjnego. Moją modlitwą obejmuję wiernych zgromadzonych w sanktuariach maryjnych, by powierzyć się Matce Bożej, zwłaszcza w Lourdes, Banneux, La Vang, Poponguine. Podzielam radość diecezji Puy-en-Veley, sławnego miejsca pielgrzymek do Dziewicy Maryi, która będzie gościć najbliższy Międzynarodowy Kongres Maryjny.
Z Placu św. Piotra obejmuję myślą sanktuaria maryjne świata anglojęzycznego i serdecznie pozdrawiam wiernych zgromadzonych w tych świętych miejscach dla uczczenia Matki Bożej. Wśród wielu maryjnych miejsc pielgrzymkowych wymienię zwłaszcza: Walsingham w Anglii, Knok w Irlandii, sanktuarium Niepokalanego Poczęcia w Waszyngtonie w Stanach Zjednoczonych, Matki Bożej od Dobrej Podróży w Antipolo na Filipinach, Velankanni w Indiach. Niechaj w tym Roku Jubileuszowym wszyscy z nas mocniej odczują macierzyńską obecność i ochronę.
W myślach moich udaję się do sanktuariów maryjnych obszaru języka niemieckiego. Myślę przy tym szczególnie o Altoatting i Kevelaer, o Einsiedeln i Mariazell. W ramach moich podróży pasterskich w tych miejscach łaski miałem możliwość modlitwy za sprawy Kościoła i świata. Za wstawiennictwem Matki Bożej proszę Boga o obfite błogosławieństwo dla Was.
W tym maryjnym dniu Wielkiego Jubileuszu pozdrawiam serdecznie wiernych języka hiszpańskiego, którzy nawiedzają sanktuaria maryjne na swojej ziemi. W sposób szczególny pamiętam o reprezentowanych tutaj: Guadalupe w Meksyku, Lujan w Argentynie, Chiquinquira w Kolumbii, Pilar w Hiszpanii, Merced w Ekwadorze, Monserrat w Hiszpanii, Matki Boskiej od Aniołów w Kostaryce. Wszystkich Was oddaję w opiekę Dziewicy Maryi.
Jest to dla mnie odpowiednia okazja, aby przypomnieć sanktuaria Aparecida w Brazylii i Matki Boskiej Fatimskiej w Portugalii, którego szczególną pamięć zachowuję, gdyż w tych latach pontyfikatu znajduję się pod szczególną opieką Najświętszej Panny. Drodzy pielgrzymi języka portugalskiego, którzy nawiedzacie te i inne sanktuaria maryjne, zawsze módlcie się do Boga przez Maryję, Matkę naszego Zbawiciela Jezusa Chrystusa.
Kończąc ten Międzynarodowy Kongres Maryjno-Mariologiczny, pielgrzymuję myślą na Jasną Górę oraz do drogiej sercu Kalwarii i wszystkich innych sanktuariów maryjnych w Polsce. Nawiedzam w duchu sanktuarium SvataM Hora u PiMbrami w Czechach i Matki Boskiej Siedmiu Boleści w Szasztynie na Słowacji; sanktuaria w Maria Bistrica w Chorwacji, w Ostrej Bramie na Litwie, w łotewskiej Anglona, w Zarwanycia na Ukrainie, a także sławną cerkiew w rosyjskim Kazaniu i inne miejsca w Europie Środkowej i Wschodniej, uświęcone szczególną obecnością Matki Bożej i modlitwą tych, którzy się do Niej uciekają. W dniu Jubileuszu Sanktuariów w sposób szczególny pragnę być tam obecny, by zawierzać Kościół i cały świat Jej Matczynej opiece.
Maryjo, Matko Chrystusa i Kościoła, módl się za nami!
Udając się myślą i sercem do sanktuariów w Mariapocs, Mariagyud i Mariremete na Węgrzech, pozdrawiam Prezydenta Państwa Węgierskiego i liczną delegację węgierską obecną dzisiaj na Placu św. Piotra.
Najdrożsi, w tym klimacie żywego nabożeństwa maryjnego odmówmy teraz razem modlitwę Anioł Pański. Matko Słowa Wcielonego, pomagaj wszystkim w hojnej współpracy w dziele Odkupienia".

Ambasador Urugwaju u Ojca Świętego

25 września br. Papież Jan Paweł II przyjął ambasadora Urugwaju przy Stolicy Apostolskiej - Julio Cesara Lupinacci, który przedstawił listy uwierzytelniające.
W przemówieniu do przedstawiciela Urugwaju, Ojciec Święty wezwał do budowy pokoju opartego na sprawiedliwej zgodzie społecznej. Podkreślił też, że w najważniejszych kwestiach, takich jak podstawowe prawa człowieka, solidarność międzyludzka czy też promowanie kultury życia, istnieje zgodność poglądów i stanowisk między Stolicą Apostolską a Urugwajem.
Papież przypomniał też zaangażowanie Kościoła w Urugwaju w działalność wychowawczą i edukacyjną, służącą całemu społeczeństwu. Wychowanie młodego pokolenia w oparciu o wartości moralne powinno być wspólnym zadaniem Kościoła i państwa - stwierdził Ojciec Święty.
Spośród ok. 3,5-milionowej ludności Urugwaju, katolicy stanowią 68% ludności, a protestanci - 2%. Szacuje się, że 31% określa się jako bezwyznaniowcy i ateiści.

Audiencja dla przewodniczących parlamentów Unii Europejskiej

"Prawami człowieka nie są roszczenia sprzeczne z naturą człowieka, przeciwnie - one z niej wypływają" - powiedział Jan Paweł II podczas audiencji, jakiej udzielił 23 września br. w Sali Klementyńskiej Pałacu Apostolskiego przewodniczącym parlamentów krajów członkowskich Unii Europejskiej. Nawiązując do tematu ich spotkania w tych dniach w stolicy Włoch - a jest nim przyszła konstytucja Wspólnoty - Papież wiele uwagi poświęcił sprawie dobra wspólnego, jego związku z prawami człowieka i ich natury. Zaczął jednak od wyrażenia poparcia dla rozszerzenia UE.
"W dobiegającym końca stuleciu - mówił - moi poprzednicy i ja sam nie omieszkaliśmy wspierać realizacji wielkiego planu zbliżenia i współpracy państw i narodów Europy. Wy, którzy stoicie na czele zgromadzeń ustawodawczych Waszych narodów, jesteście świadkami ścisłej zbieżności interesów Waszych krajów oraz szerszej wspólnoty, jaką stanowi Europa".
Papież zgodził się, iż nadszedł czas opracowania syntezy tego, co już osiągnięto, i zawarcia tego w strukturze zarazem uproszczonej i energicznej. "Unia Europejska z pewnością znajdzie odpowiednią formułę, która zadowoli dążenia jej obywateli i zapewni służbę dobru wspólnemu" - dodał Jan Paweł II, przypominając, że w nauce społecznej Kościoła dobro wspólne obejmuje wszystkie szczeble organizacji społecznej.
Nawiązując do dyskusji na temat przyszłej konstytucji UE, Papież zauważył, że Wspólnota stanie w związku z tym wobec wyboru systemu rządów, jaki zamierza przyjąć. "Kościół uważa, że system rządów zależy od geniusza narodu, jego historii i jego pragnień. Podkreśla jednak, że wszystkie systemy powinny mieć na celu służbę dobru wspólnemu".
Jan Paweł II zwrócił następnie uwagę, że "do niepodlegających przedawnieniu wymogów dobra wspólnego należy obrona praw człowieka". "W duchu otwarcia i uwagi na sugestie stowarzyszeń i obywateli Unia Europejska podjęła się trudnego zadania opracowania ´Karty podstawowych praw´ - przypomniał Ojciec Święty. - Już w 1950 r. kraje założyciele rady Europy przyjęły konwencję obrony praw człowieka i podstawowych swobód, a w 1961 r. Europejską Kartę Socjalną. Unia Europejska nie może zapominać, że jest kolebką idei osoby i wolności i że idee te wypływają z tego, że od dawna jest przeniknięta chrześcijaństwem".
Na zakończenie swego przemówienia Papież wyraził nadzieję, że Unia Europejska zdoła wpisać na listę swych "najszczytniejszych ideałów obronę życia, poszanowanie drugiego człowieka, wzajemną służbę oraz braterstwo bez dyskryminacji". "Za każdym razem, gdy Europa czerpie ze swych chrześcijańskich źródeł wielkie zasady światopoglądu, wie, że może z pogodą patrzeć w przyszłość" - stwierdził Jan Paweł II.

Kontakty Watykanu z władzami w Pekinie

20 września br. kard. Roger Etchegaray, jeden z najbliższych współpracowników Jana Pawła II, zakończył tygodniową wizytę w Chinach. Umożliwiła ona Stolicy Apostolskiej zapoczątkowanie dialogu na wysokim szczeblu z Kościołem katolickim, podporządkowanym władzom komunistycznym. Dokonało się to, pomimo napięć we wzajemnych stosunkach, w czasie ostatnich miesięcy.
Ksiądz Kardynał spotkał się z członkami rządu oraz z głównymi przedstawicielami tzw. Kościoła patriotycznego - podporządkowanego władzom - który nie utrzymywał dotąd kontaktów ze Stolicą Apostolską od 1958 r.
Oprócz dyskusji z biskupami "patriotycznymi" - Fu Tieshanem z Pekinu i Aloysusem Jinem Luxianem z Szanghaju, jak również z przewodniczącym Konferencji Episkopatu - bp. Liu Yuanshanem, spotkał się z dwoma ważnymi członkami rządu: radcą stanu - Ismailem Amatem i dyrektorem biura ds. religijnych - Ye Xiaowenem.
Watykański dostojnik odwiedził też seminarium w Sheshan, 40 km od Szanghaju, gdzie przemawiał do 80 kleryków, którzy mają stać się księżmi w Kościele "patriotycznym".
W Chinach współistnieją dwa Kościoły. Tzw. Kościół patriotyczny, podporządkowany władzom komunistycznym, liczy ok. 4 mln wiernych i nie uznaje autorytetu Papieża. Kościół działający w podziemiu, wierny Papieżowi i Stolicy Apostolskiej, liczy od 6 do 10 mln wiernych.
Wizyta Księdza Kardynała - który odwiedzał prywatnie Pekin w 1980 i w 1993 r. - nigdy jednak na zaproszenie Kościoła " patriotycznego" - pozostaje bez precedensu w historii napiętych stosunków między Chinami a Stolicą Apostolską, które utrzymywały do tej pory jedynie nieformalne stosunki.
Kwestia biskupów mianowanych bez zgody Papieża oraz prześladowanie Kościoła podziemnego przez władze komunistyczne, pozostają głównymi kwestiami spornymi pomiędzy Stolicą Apostolską a Chinami. Należy do nich również utrzymywanie przez Watykan stosunków z Tajwanem, uznawanym przez Pekin za część niepodzielnych Chin.
Tuż przed odlotem do Rzymu, kard. Etchegaray podkreślił, że uznaje wizytę jako fakt pozytywny sam w sobie, stwierdzając zarazem, że jego kontakty nie powinny być interpretowane jako "uznanie istniejących struktur kościelnych" w Chinach.
Rząd chiński ze swej strony stawia dwa warunki normalizacji: zerwanie przez Watykan stosunków z Tajwanem oraz "nie ingerowanie w wewnętrzne sprawy Kościoła katolickiego w Chinach".

Narodowa Pielgrzymka Szwajcarów

25 września br. Jan Paweł II spotkał się w Watykanie z prawie 4 tys. pielgrzymów szwajcarskich, przybyłych do Rzymu w swej Jubileuszowej Pielgrzymce Narodowej. Uczestnicy Szwajcarskiej Pielgrzymki Jubileuszowej wzięli udział we Mszy św. odprawionej w Bazylice Watykańskiej, po której odbyła się papieska audiencja.
Większość pielgrzymów pochodziła z dwóch diecezji: Sion i Lugano. Inne diecezje szwajcarskie organizują swe jubileuszowe pielgrzymki do Wiecznego Miasta w różnych terminach.
"Dzisiejszy ´Dzień Szwajcarów´ to dla mnie dogodna sposobność, by wyrazić uznanie gwardzistom szwajcarskim. Dziękuję im za ich wierną i troskliwą służbę, która właśnie w czasie Wielkiego Jubileuszu Roku 2000 wymaga szczególnego nakładu sił. Gwardia szwajcarska jest żywą wizytówką Watykanu" - powiedział Jan Paweł II.
Ojciec Święty stwierdził, że Szwajcarzy mogą być dumni, mając tak godnych przedstawicieli w domu Następcy Piotra. Pielgrzymów wezwał do modlitwy, aby w ich kraju nigdy nie zabrakło młodych gotowych oddać się do dyspozycji Papieżowi i Kościołowi.
"Zachęcam Was szczególnie, byście skierowali swój wysiłek na formację moralną i duchową młodych. Macie pomóc im w dojrzewaniu osobowym i przygotować ich, by byli rzetelnymi chrześcijanami, gotowymi odpowiedzieć z radością na powołanie. Może to być - dla powołanych przez Boga na tę drogę - poświęcenie się kapłaństwu czy życiu konsekrowanemu".