Reklama

Patrząc w niebo

Cefeusz

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Na wieczornym niebie widzimy jeszcze "spadające gwiazdy". Są to Orionidy, których najwięcej przypada zawsze ok. 21 października. Wydaje się, że wszystkie meteory nadlatują z jednego wspólnego punktu nieba, zwanego radiantem roju. Radiant Orionidów znajduje się w gwiazdozbiorze Oriona, który wschodzi teraz przed północą (szukamy go nisko nad południowo-wschodnim horyzontem). Meteoroidy są niewielkimi kawałkami skał lub ziaren pyłu, których bardzo dużo krąży pomiędzy planetami. Wpadają w naszą atmosferę z olbrzymią prędkością i dzięki tarciu rozgrzewają się i zaczynają świecić. Na niebie widzimy właśnie świecący ślad takiego niewielkiego obiektu i nazywamy go wówczas meteorem. Najczęściej tarcie powietrza spala te malutkie cząstki jeszcze zanim spadną na Ziemię. W czasie swej wędrówki wokół Słońca atmosfera Ziemi pochłania tysiące ton skał i pyłu z kosmosu. Większość tej materii krąży całymi strugami po orbitach wokół Słońca. Kiedy Ziemia natrafia na jeden z takich strumieni, oglądamy wspaniałe widowisko nazywane deszczem meteorów. Co roku nasza planeta natrafia na te same strumienie w tych samych dniach, więc nie zapomnijmy o Orionidach za rok.
Wieczorem Trójkąt Letni (Deneb-Wega-Altair) zniża się już do zachodniego horyzontu, a wysoko na południowym niebie widzimy znajome gwiazdozbiory Pegaza oraz Andromedy. Nisko nad północnym horyzontem Wielki Wóz, przy pomocy którego w znany nam już sposób znajdujemy Gwiazdę Polarną. Gdy "zadrzemy" głowę jeszcze wyżej, natrafimy na ciekawy gwiazdozbiór Cefeusza. Znajdziemy go obok znanej nam pięknej Kasjopei, której charakterystyczny kształt (literka "W") jest prawdziwą ozdobą październikowego nieba. Kasjopea była żoną Cefeusza, dlatego obydwa gwiazdozbiory są ze sobą związane nawet mitologicznie. Gwiazdozbiór Cefeusza nazywany również bywa "Domkiem Baby-Yagi". Faktycznie, gdy spojrzymy na mapkę "do
góry nogami", stwierdzimy podobieństwo do domku narysowanego niewprawną ręką. Dolna część Cefeusza sięga Drogi Mlecznej i znajduje się zawsze po przeciwnej stronie Gwiazdy Polarnej niż Wielka Niedźwiedzica. Ponieważ gwiazdozbiór ten nigdy nie zachodzi w naszych szerokościach geograficznych, możemy go obserwować (podobnie jak Kasjopeę) przez cały rok. Nad ranem Cefeusz znajdzie się już nisko nad północnym horyzontem, Wielki Wóz świeci zaś na niebie bardzo wysoko.
Najjaśniejszą gwiazdą w Cefeuszu jest Alderamin (tłum. z arabskiego - prawe ramię). Ta świecąca białą barwą gwiazda odległa jest od nas o 52 lata świetlne. Najciekawszą jednak gwiazdą jest " Delta Cefeusza" - jasny olbrzym, odległy o 652 lata świetlne od nas i posiadający nawet swojego towarzysza (można go zobaczyć przez lornetkę). Jest to pierwsza poznana gwiazda zmienna, od której ten typ gwiazd nazywamy cefeidami. Cefeidy są nawet 10 razy masywniejsze niż Słońce i tysiące razy od niego jaśniejsze. Puchną i kurczą się z określoną częstotliwością, zmieniając swoją powierzchnię i temperaturę, co jest właśnie przyczyną obserwowanych okresowych zmian ich jasności. Cefeidy służą do wyznaczania
odległości obiektów znajdujących się w naszej Galaktyce. Im jaśniejsza w rzeczywistości jest cefeida (tzn. im większą ma absolutną wielkość gwiazdową), tym okres jej zmienności jest dłuższy. Obserwując gwiazdę, obliczamy ten okres zmian i wówczas możemy podać jej absolutną wielkość gwiazdową. Tak wyznaczoną prawdziwą jasność porównujemy z jasnością przez nas obserwowaną, co pozwala nam wyznaczyć odległość do badanej gwiazdy. W naszej Galaktyce znamy ponad 600 cefeid, które zawsze już kojarzyć się będą z konstelacją Cefeusza. Od dzisiaj adres zamieszkania "Baby-Yagi" również przestał być dla Czytelników tajemnicą.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2000-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Gdynia: W kościele pw. św. Antoniego odsłonięto pomnik św. Maksymiliana Marii Kolbego

2026-10-11 13:05
Maksymilian Kolbe

Domena publiczna

Maksymilian Kolbe

W kościele pw. św. Antoniego w Gdyni z okazji 55. rocznicy jego beatyfikacji odsłonięto pomnik św. Maksymiliana Marii Kolbego.

Więcej ...

Włochy: życzenia powrotu do zdrowia dla papieża od władz państwowych i Kościoła

2026-10-11 16:04

Ks. Tomasz Podlewski

Zapowiedź papieża Leona XIV, że w najbliższych dniach będzie musiał poddać się operacji płuc, wywołała falę życzeń powrotu do zdrowia. Do pierwszych osób, które zareagowały w niedzielę, należała premier Włoch Giorgia Meloni.

Więcej ...

Potrójne świętowanie na rzeszowskiej Drabiniance

2026-10-12 13:53
Uroczystej sumin przewodniczył ks. Bogdan Kadłuczka

fot.archiwum parafii

Uroczystej sumin przewodniczył ks. Bogdan Kadłuczka

Tegoroczna uroczystość odpustowa ku czci Najświętszej Maryi Panny Częstochowskiej na rzeszowskiej Drabiniance miała szczególny charakter - wspólnota świętowała 20-lecie istnienia parafii, 40-lecie kapłaństwa wywodzącego się z niej ks. Bogdana Kadłuczki MS, a także poświęcenie i „wybudzenie” nowych organów.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Leon XIV: Wykryto guzek w płucach, udam się na operację

Kościół

Leon XIV: Wykryto guzek w płucach, udam się na operację

W twoim domu brakuje pokoju? Maryja wie, co zrobić

Wiara

W twoim domu brakuje pokoju? Maryja wie, co zrobić

Papież wobec choroby. Jan Paweł II: to dar konieczny

Kościół

Papież wobec choroby. Jan Paweł II: to dar konieczny

Rzym: lekarz wyjaśnia, czym jest guzek płuca

Zdrowie

Rzym: lekarz wyjaśnia, czym jest guzek płuca

Odmawiam różaniec, ale myślę o wszystkim oprócz...

Wiara

Odmawiam różaniec, ale myślę o wszystkim oprócz...

Najnowszy komunikat Policji nt. sytuacji w szkołach i...

Wiadomości

Najnowszy komunikat Policji nt. sytuacji w szkołach i...

Policja ze Szczytna zatrzymała 16-latka, który...

Wiadomości

Policja ze Szczytna zatrzymała 16-latka, który...

Atak w szkole pod Wyszkowem; zmarła pracownica zaatakowana...

Wiadomości

Atak w szkole pod Wyszkowem; zmarła pracownica zaatakowana...

Jurków: W wypadku samochodowym zginął kapłan

Wiadomości

Jurków: W wypadku samochodowym zginął kapłan