Dwie godziny po zachodzie Słońca wschodzą dwie piękne i jasne planety: Jowisz i Saturn. Widzimy je na tle gwiazdozbioru Byka, z którego Plejadami tworzą mały trójkąt. W niedzielę Księżyc w pełni znajduje się właśnie w tym trójkącie. Już w sobotę te trzy obiekty ułożą się w jednej linii, a od prawej strony widzimy wówczas kolejno: Księżyc, Saturn i Jowisz. Mamy okazję zaobserwować, jak każdego dnia Księżyc zmienia względem nich swoje położenie, bowiem w niedzielę znajdzie się pomiędzy obydwiema planetami, a w poniedziałek minie już Jowisza. Saturn i Jowisz są obecnie ozdobą naszego nieba aż do rana, poświęćmy więc trochę czasu na ich obserwacje. Zwłaszcza, że jako wielkie planety posiadają one sporo pięknych księżyców.
W całym Układzie Słonecznym istnieje bardzo dużo księżyców krążących wokół swoich planet. W ostatnim odcinku napisałem np. o Jowiszu, przy którym znajdziemy największy księżyc naszego Układu Słonecznego - Ganimedes. Bardzo znane są jeszcze pozostałe księżyce galileuszowe: Kalisto, Europa i Io, które sami możemy zobaczyć przez dużą lornetkę.
Dziś opowiem o Saturnie, którego na fotografiach wyróżniają charakterystyczne pierścienie. Składają się one z miliardów drobnych brył lodu lub kawałków skał, których rozmiary najczęściej nie przekraczają jednego metra (ale zdarzają się też i większe). Dla obserwatora z Ziemi ich wygląd zmienia się powoli: czasem prawie znikają (ustawione są wówczas krawędzią do nas), by w ciągu następnych 15 lat rozszerzyć się i ukazać nam w pełnej krasie, tak jak teraz. Związane jest to z tym, że pierścienie nachylone są do orbity pod stałym kątem, zaś jedno okrążenie Saturna wokół Słońca trwa aż 29,5 roku. Najjaśniejsze pierścienie Saturna mają w sumie ok. 65 tys. km szerokości, lecz ich grubość wynosi zaledwie kilka kilometrów. Tylko niektóre planety posiadają pierścienie. Mają je wszystkie "gazowe olbrzymy": Jowisz, Saturn, Uran i Neptun. Pierścienie mogły powstać np. w wyniku rozerwania księżyca przez macierzystą planetę. Ale możliwe też, że są tylko materią pozostałą po tworzeniu się kiedyś planet i księżyców. Saturn posiada aż osiemnaście satelitów! Ponieważ jest 95 razy cięższy od Ziemi, więc jako planeta-olbrzym posiada silniejsze pole grawitacyjne i z łatwością może utrzymywać większą ilość księżyców wokół siebie. Niektóre ich nazwy brzmią bardzo ładnie: Mimas, Enceladus, Tethys, Dione, Rhea. Prawie wszystkie posiadają na powierzchni liczne kratery i są dla nas jeszcze, ze względu na znaczną odległość, bardzo tajemniczymi obiektami. Ale największym i najbardziej intrygującym księżycem jest Tytan, który jest większy nawet od Merkurego. Prawdopodobnie zbudowany ze skał oraz lodu, posiada cienką atmosferę. Żaden inny księżyc w Układzie Słonecznym nie posiada atmosfery! Co prawda składa się ona głównie z metanu, ale zabarwiona jest na pomarańczowo. Tytan może być podobny do Ziemi pomimo panującego tam zimna (temperatura osiąga zaledwie minus 180oC), dlatego w odległej przyszłości wylądują pod tym pomarańczowym niebem kosmonauci. Musimy tylko uporać się z problemem pokonania odległości Ziemi do niego, niewielkiej zresztą we wszechświecie. Na razie ludzie wysłali sondę, która za parę lat opadnie na powierzchnię Tytana, przekazując nam informacje o tamtym świecie.
Niestety, dla nas jest to bardzo odległa perspektywa. Ale już dziś wieczorem możemy wyjść poza miasto, ustawić teleskop i podziwiać piękne pierścienie Saturna, przy okazji marząc o zdobywaniu jego licznych i tajemniczych księżyców.