Stanisław "Orsza" Broniewski Przyrzeczenie harcerskie złożył w 1928 r.: "Mam szczerą wolę całym życiem pełnić służbę Bogu i Polsce, nieść chętną pomoc bliźnim i być posłusznym Prawu Harcerskiemu". Tak rozpoczęła się jego służba harcerska w Polsce Niepodległej i w Polsce Podziemnej, którą pełnił do końca życia. Czyż jedna z jego ostatnich książek - Całym życiem - nie jest pieczęcią jego służby i umiłowania idei harcerza?
Jego służba przypadła najpierw na czasy dojrzewania naszego Narodu do pełnej wolności, suwerenności, krzepnięcia po długiej niewoli, a później na okres próby jedynej, dziejowej - podczas II wojny światowej, okupacji, w Polsce Podziemnej. W trakcie całej tej służby był rozważny, akuratny, pracowity, twórczy, rozumiejący etos Narodu i wierny znakowi krzyża harcerskiego. Jako instruktor harcerski i wychowawca, został do końca życia dla wszystkich DRUHEM. Do tego dochodziły określenia wszystkich funkcji, które w czasie służby harcerskiej piastował, aż po miano Druh Naczelnik - i to Naczelnik Szarych Szeregów. W najbliższej więzi był z tymi, którzy stali się bohaterami Kamieni na szaniec.
Kiedy przybyłem do Polski po raz pierwszy, aby spotkać się z Kardynałem Wyszyńskim, odnalazłem w Warszawie umiłowanego przeze mnie Druha Harcmistrza "Kamyka" Kamińskiego. Chciałem mu zdać raport z mojej służby, bo u niego właśnie rozpoczynałem próbę na stopień podharcmistrza. Zapytałem go - jako kapelan naczelny Harcerstwa Polskiego poza Granicami Kraju - komu mam zaufać i jak w tym rozgardiaszu, spowodowanym niszczeniem organizacji harcerskiej przez komunistów szukać dróg jedności, możliwości współpracy? Padło wówczas wśród nazwisk osób pewnych nazwisko "Orszy" Broniewskiego. W ten sposób zaczęła się moja więź z legendarnym Naczelnikiem Szarych Szeregów.
Jasne było, że harcerstwo tak popularne i umiłowane przez młodzież, stanowiące najszlachetniejszą część naszego jestestwa narodowego, było dla władz komunistycznych nie do przyjęcia. Uderzenie w harcerstwo stało się z punktu widzenia bolszewizowania Polski uderzeniem najważniejszym. Nad polską młodzieżą stanęło przekleństwo "pioniera bolszewickiego". Powstała pseudoharcerska organizacja pionierów-walterowców. Zamiast służby Bogu ślubowali służbę Polsce socjalistycznej oraz przyjaźń i przywiązanie do Związku Radzieckiego. Komuniści starali się zmasakrować wszystko, co najlepsze, najszlachetniejsze, łącznie ze zniszczeniem takich instruktorów, jak np. Grzesiak "Czarny" z wileńskiej "Czarnej Trzynastki". Ofiarą tych niszczących działań padł także "Kamyk" Kamiński i wielu, wielu innych.
Jako kapelan Harcerstwa Polskiego poza Granicami Kraju - ze zgrozą patrzyłem na to, co się działo z umiłowanym Związkiem Harcerstwa Polskiego. Podczas tych wszystkich zmagań osoba Naczelnika Szarych Szeregów była szczególnie atakowana. Później nawet, w czasie obrad Okrągłego Stołu, harcerstwo zostało oddane na żer. Prawdą jest, że uczestnicy Okrągłego Stołu na swój sposób sprzedali Harcerstwo za cenę złudnych korzyści. Spisali je na straty. W tym czasie przyszło Druhowi Naczelnikowi ratować jego umiłowany ruch harcerski.
Pochylając się nad dziejami jego życia, jako harcerz, pragnę dać mu jeszcze jedno miano: BRATERSTWO. Ile wysiłku, ile zabiegów, ile prób podejmował, aby naprawić manipulacje, krętactwa, oszustwa związane z umiłowaną organizacją jego życia - Harcerstwem! Niezapomniany był udział jego i najwierniejszych instruktorów harcerskich w pracach na rzecz jedności, jakie miały miejsce podczas Światowego Zlotu Harcerstwa poza Granicami Kraju w Raising Sun niedaleko Waszyngtonu. Polskie Harcerstwo do końca było dla niego terenem zmagań, walki i troski. A on nieustannie zabiegał i mówił o jedności i braterstwie.
Jeszcze jedna więź, która nas do głębi łączyła, to sprawa Golgoty Wschodu. Stanisław "Orsza" Broniewski był odpowiedzialny za Radę Pamięci Walk i Męczeństwa. Było to ogromne wyróżnienie i zadanie, wielka odpowiedzialność, jaką Druhowi Stanisławowi - legendarnemu Naczelnikowi - dała Polska. Łączyła nas w tej sprawie żarliwa troska i ciągła modlitwa. Niech dobry Bóg wynagrodzi jego wielki trud i każde działanie dla uczczenia pamięci moich najbliższych z Kozielska, Ostaszkowa, Miednoje i z całego świata.
Teraz - kiedy odszedłeś na wieczną wartę - w tajemnicy Świętych Obcowania oddaję Cię, mój umiłowany Druhu, w najgłębszy sposób Miłosiernemu Bogu, któremu całym życiem służyłeś.
Czuwaj!

Kapelan Związku Harcerstwa Polskiego poza Granicami Kraju