Reklama

Mieszkać w Wielkanocy

URSZULA KOPER
Niedziela Ogólnopolska 15/2001

W Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego przypomina się polinezyjską, wulkaniczną Wyspę Wielkanocną na Oceanie Spokojnym, znaną z ogromnych posągów kamiennych. Tymczasem w Polsce mamy również miejscowość Wielkanoc, jedną z trzech w świecie.
Wieś Wielkanoc nad rzeką Gołeczką, prawym dopływem Szreniawy, leży w odległości 40 km na północ od Krakowa i 12 km na zachód od Miechowa. W domach z numerami od 1 do 67 mieszka blisko 300 ludzi. Należą do parafii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Gołczy, w diecezji kieleckiej, a w województwie małopolskim.
Nazwa miejscowości wywodzi się prawdopodobnie od nazwiska jej właściciela - Wielkanocki lub - jak twierdzą niektórzy mieszkańcy - od bitwy, rozegranej tutaj właśnie w Wielkanoc.
- Jak w Krakowie na Wawelu dzwon "Zygmunt" bije, to go słychać aż w Wielkanocy - mówią w podkrakowskiej wsi, jednocześnie chwaląc tu czyste powietrze i wodę źródlaną.
Wzmianki o Wielkanocy znajdujemy w księgach sądowych z 1382 r., ale też wymieniają ją Liber beneficiorum kronikarza Jana Długosza i Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich z 1866 r., pod redakcją Bronisława Chlebowskiego.
Poznajmy niektóre fakty historyczne... J. Długosz podaje, że z Wielkanocy 20 grzywien dziesięciny trafiało do plebana w Gołczy. W połowie XVI wieku wieś należała do dziedzica Jana Wielkanockiego herbu Piaskostki (Piakostki). Były w niej: folwark, zagrody i łany kmiece oraz karczma. W XVII wieku właściciele, a co za tym idzie i pozostali mieszkańcy, przeszli na kalwinizm, o czym dziś przypominają pozostałości ich cmentarza. Był tutaj także zbór kalwiński. Potem wieś znów była katolicka.
Informacje o Wielkanocy można również przeczytać w kronice, oprawionej na zielono, z żółtym napisem "WIELKANOC", gdzie są też ważne dokumenty i zdjęcia, ale - oczywiście - te nowsze. Dzieje miejscowości liczącej sześć wieków zostały spisane na jej jublileusz 600-lecia, obchodzony w 1969 r.
Wielkanocczanie szczycą się swoimi i przodków dziełami, o czym chętnie opowiadają potomkowie rodów Dudów, Orczyków, Robakowskich, Sęków, Szymborskich. W 1905 r. założyli szkołę i teatr amatorski. W latach czterdziestych mieli we wsi elektryczność, natomiast w 1959 r. - wodociąg. W tym czasie powstały kamieniołomy, dziś zamknięte, a dawne lata przypomina już tylko tablica z nazwą zakładu. W 1961 r. zdobyli pierwszą nagrodę w konkursie na najczystszą wieś. Ludowe Zrzeszenie Sportowe "Spartak" powstało w 1969 r. Kiedyś na miejscu znajdowali pracę dodatkową - oprócz zajęcia w gospodarstwach rolniczych - w Mineralnej Spółdzielni Pracy, tartaku, młynie wodnym i przedsiębiorstwie " Bakutil". Ten ostatni zakład kupili Niemcy. Mieszkańcy mówią, że w ten sposób został im sprzedany kawałek polskiej ziemi w Wielkanocy. Twierdzą, podobnie jak rolnicy w całej Polsce, że wieś dziś ubożeje i z rolnictwa trudno jest wyżyć, zwłaszcza gdy w domu nie ma rencistów i emerytów.
Wierni w Wielkim Tygodniu jeżdżą do swojego kościoła parafialnego w Gołczy, a wielkanocną Rezurekcję świętują rodzinnie.
W opowiadaniach przywołują dawne czasy, gdy ich przodkowie w Wielki Piątek o wschodzie słońca przemywali się w źródle, co podobno miało gwarantować zdrowie na cały rok. Z kolei w Wielką Sobotę krzyże ze zbóż stawiali - i nadal stawiają - na polach i w zagrodach, aby zapewnić urodzaj i otrzymać Boże błogosławieństwo dla ich rolniczego trudu.
W Wielką Sobotę mieszkańcy zawsze gromadzili się przy krzyżu, gdzie ksiądz święcił pokarmy wielkanocne. Od ubiegłego roku przybywają do kaplicy-wotum pw. Matki Bożej Fatimskiej, która jest darem mieszkańców 67 domów w Wielkanocy na Wielki Jubileusz Roku 2000 i wyrazem ich wdzięczności za Pontyfikat Ojca Świętego Jana Pawła II. O inicjatywie budowy poinformowali Papieża. Papież-Polak podziękował za dar i przekazał błogosławieństwo w liście z Watykanu, który mieszkańcy wsi przechowują w kronice Wielkanocy.

Wybrane dla Ciebie

Reklama

Najpopularniejsze

Radość życia! - Marsz dla Życia i Rodziny

Radość życia! - Marsz dla Życia i Rodziny

Kierunek lekarski na częstochowskim UJD

Kierunek lekarski na częstochowskim UJD

Pierwsza komunia Święta

Pierwsza komunia Święta

Sesja Europa Christi

Sesja Europa Christi

Koniec Kościoła?

Koniec Kościoła?

Uczyłam się miłości od Jana Pawła II

Uczyłam się miłości od Jana Pawła II

Dzień Strażaka w Centralnej Szkole PSP w Częstochowie

Dzień Strażaka w Centralnej Szkole PSP w Częstochowie

Peregrynacja w parafii Matki Bożej Rokitniańskiej w Kostrzynie nad Odrą

Peregrynacja w parafii Matki Bożej Rokitniańskiej w Kostrzynie nad Odrą

Msza św. w intencji matek w Makowiskach

Msza św. w intencji matek w Makowiskach

Najnowsze

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem