Gdy jesienią 1941 r. Karol Wojtyła i jego przyjaciele wystawili w Krakowie, w prywatnym mieszkaniu przy ul. Komorowskiego 7, Króla Ducha Słowackiego, Teatr Rapsodyczny (1941-67) - nazywany wtedy Pracownią 39, a później Teatrem Naszym - rozpoczął swoje istnienie. Zespół tworzyło wówczas 6 osób: Mieczysław Kotlarczyk, Krystyna Dębowska, Halina Królikiewicz, Danuta Michałowska, Tadeusz Ostaszewski i Karol Wojtyła. Teatr Rapsodyczny to "teatr istotny, ascetyczny, święty, żeby nie powiedzieć misyjny. Takim właśnie teatrem ´pomyślane´ były i napisane dramaty Wojtyły" (Jan Ciechowicz, Wojtyła i teatr w: Świat teatru Karola Wojtyły, opis wystawy, Kraków 1988 r.). Teatrze Rapsodycznym i o twórczości Karola Wojtyły napisano już wiele, ale na pewno opracowania te nie wyczerpują fenomenu spuścizny Ojca Świętego, która intryguje coraz to nowe pokolenia miłośników literatury, krytyków czy reżyserów teatralnych i filmowych - w Polsce i poza jej granicami. Np. samo przedstawienie Przed sklepem jubilera - oprócz realizacji w kraju - wystawiane było m.in. w Londynie, Paryżu, Budapeszcie, Los Angeles. fascynacji twórczością Karola Wojtyły i Teatrem Rapsodycznym w 1997 r. - ponad pół wieku od jego założenia - powstał w Krakowie Teatr Wizualny, którego twórcami są młodzi aktorzy, muzycy i plastycy, wywodzący się z krakowskich uczelni artystycznych, a na co dzień pracujący w różnych teatrach w Polsce. Członkowie Teatru podkreślają, że w czasie, gdy Karol Wojtyła jako biskup i kardynał mieszkał w Krakowie, mieli szczęście uczestniczyć w spotkaniach z nim. Zrozumieli wówczas to jego przesłanie, przypominane później przez Ojca Świętego, by łączyć tradycję z potrzebą tworzenia nowego: "Byście na nowo odkryli głęboki wymiar duchowy i religijny sztuki". Teatr przygotowuje spektakl oparty na dramacie Karola Wojtyły pt. Jeremiasz, który w ambitnych zamierzeniach twórców Teatru miał być wystawiony na scenach wielu miast polskich, w ośrodkach polonijnych na świecie, na europejskich festiwalach teatralnych i w samym Watykanie. Ta inicjatywa kulturalna objęta jest patronatem Marszałka Województwa Małopolskiego i tygodnika Niedziela. Niestety, plany te napotykają duże trudności, do tej pory udało się tylko artystom doprowadzić do prezentacji fragmentów dramatu Karola Wojtyły. Pierwsza prezentacja miała miejsce w ub.r. w Śródmiejskim Ośrodku Kultury w Krakowie i spotkała się z dużym zainteresowaniem prasy i publiczności. Ponadto o Ojcu Świętym opowiadał o. Leon Knabit, a twórców i działalność Teatru Rapsodycznego wspominała prof. Halina Kwiatkowska. Przy okazji odbyła się także promocja reportażu dokumentalnego pt. Kremówka, zawierającego fragmenty homilii, wiersze i humorystyczne wypowiedzi Jana Pawła II, zarejestrowane podczas ubie-głorocznej wizyty papieskiej w Polsce.Druga prezentacja fragmentów Jeremiasza odbyła się 24 kwietnia 2001 r. w Centrum Kultury w Siemianowicach Śląskich, w ramach spotkania pt.: Bo piękno na to jest, by zachwycało...

*
O TEATRZE WIZUALNYM, JEGO NADZIEJACH I PROBLEMACH Z ZENONEM OLECHEM - REŻYSEREM PRZYGOTOWYWANEGO "JEREMIASZA" I AUTOREM REPORTAŻU DOKUMENTALNEGO "KREMÓWKA" - ROZMAWIA TERESA MAŁKIEWICZ.

TERESA MAŁKIEWICZ: - Jak doszło do powstania Teatru Wizualnego?

ZENON OLECH: - Powstaliśmy z potrzeby przedstawiania spektakli związanych z kulturą chrześcijańską. Bezpośrednią inspiracją dla naszego Teatru - także obecnej pracy nad spektaklem Jeremiasz - jest twórczość Karola Wojtyły. Chcielibyśmy w przyszłości sięgnąć po utwory innych pisarzy chrześcijańskich, teologów, Doktorów Kościoła ( np. po dzieła św. Jana od Krzyża) i przenieść je w interesujący sposób na deski.

- Twórczość Karola Wojtyły inspirowana była w dużym stopniu jego doświadczeniami artystycznymi w Teatrze Rapsodycznym...

- Moi koledzy z Teatru Wizualnego byli uczniami twórców Teatru Rapsodycznego - m.in. prof. Haliny Kwiatkowskiej i prof. Danuty Michałowskiej. Nasza fascynacja Teatrem Rapsodycznym wynika z relacji mistrz-uczeń. Korzystamy z doświadczenia takich mistrzów teatru, jak Mieczysław Kotlarczyk, ale także z doświadczenia Tadeusza Kantora i innych twórców. Jednocześnie chcemy pozostać sobą i mówiąc górnolotnie - "wychodzimy w przyszłość".

- Jaki jest stosunek twórców Teatru Rapsodycznego do Waszego Teatru?

- Jak wspomniałem, twórcy Teatru Rapsodycznego są profesorami Szkoły Teatralnej aktorów biorących udział w spektaklu Jeremiasz. Prof. Halina Kwiatkowska zna ideę naszego Tea-tru i spektaklu Jeremiasz. Uczestniczyła w ubiegłorocznym spotkaniu pt.: Bo piękno na to jest, by zachwycało..., gdzie zaprezentowane zostały fragmenty Jeremiasza. Mówiła o dramatycznych dziejach Teatru Rapsodycznego.

- Jakie do tej pory udało Wam się wystawić sztuki teatralne?

- Niestety, do tej pory poza fragmentami Jeremiasza nie udało nam się wystawić w całości żadnego dramatu Karola Wojtyły. Udało się natomiast zrealizować dla Telewizji Niepokalanów 3 programy, gdzie recytowana jest poezja Karola Wojtyły.
Dodam od siebie, że kaseta Zenona Olecha - "Pieśń o słońcu niewyczerpanym" bardzo mnie urzekła. Poezję Ojca Świętego recytuje jeden z aktorów Teatru Wizualnego w kościele Franciszkanów w Warszawie. Reżyser świetnie uchwycił wpływ, jaki na twórczość Karola Wojtyły wywarli romantycy - recytacja wierszy Papieża ma miejsce w scenerii wykreowanej w "duchu romantycznym".

- Dlaczego do tej pory "Jeremiasz" nie został wystawiony w całości, jedynie w formie tzw. prezentacji?

- Zainteresowanie spektaklem jest duże, na co wskazuje liczba osób uczestniczących w prezentacji jego fragmentów. Nie udało nam się jednak pozyskać sponsorów, a bez nich nie może dojść do sfinalizowania zamierzenia i wystawienia Jeremiasza także w innych ośrodkach. Przy okazji podajemy więc konto, na które można wpłacać pieniądze, by wesprzeć działalność Teatru Wizualnego: Millennium Big Bank SA, nr konta: 11601303-0016873990 - Teatr Wizualny, z dopiskiem: spektakl " Jeremiasz".

- Jaka jest koncepcja Teatru od strony, nazwijmy to, formalnej?

- Ja nazywam ten Teatr "społecznym" czy "ideowym" - nie spodziewamy się żadnych zysków, nie zarabiamy pieniędzy, natomiast mamy nadzieję, że w przyszłości Teatr rozwinie się i będziemy mogli realizować swoje plany. Jeśli chodzi o lokum - niedawno przenieśliśmy się z ul. Józefa do siedziby przy Centrum Sztuki Współczesnej, mieszczącym się w dawnym "Solway-u" (gdzie notabene w czasie okupacji pracował Karol Wojtyła), przy ul. Zakopiańskiej 62.
Przypomnijmy, że reżyser spektaklu "Jeremiasz" - Zenon Olech jest również autorem filmu dokumentalnego pt. "Kremówka", z pobytu Ojca Świętego w Polsce w ubiegłym roku.

- Rejestracja historycznej już pielgrzymki Ojca Świętego - Kremówka jest dostępna na rynku. Dochód ze sprzedaży chcemy przeznaczyć na realizację spektaklu Jeremiasz.
Drugi film dokumentalny o Ojcu Świętym jest w przygotowaniu ( Pielgrzym świata w ojczyźnie) - nawiązuje do 8 błogosławieństw, o których Ojciec Święty mówił w trakcie pielgrzymki w 1999 r. w Polsce. Wraz z s. Jolantą Glapką - współautorką scenariusza podążaliśmy za Ojcem Świętym po Polsce jako dziennikarze akredytowani, reprezentując również Teatr Wizualny.
Twórcy Teatru Wizualnego wysłali Ojcu Świętemu do Rzymu życzenia i dowody pamięci z okazji jego 80. urodzin, wraz z informacją o swoich działaniach. W odpowiedzi Ojciec Święty przesłał Zespołowi swoje błogosławieństwo.
Przypomnieć trzeba, że tygodnik Niedziela objął nad spektaklem Jeremiasz patronat medialny i jest również zainteresowany całokształtem działalności Teatru. Chciałem przy okazji podziękować Niedzieli za jej otwarcie na naszą działalność - na łamach tygodnika ukazało się wiele artykułów informujących o naszej pracy.