Reklama

"Cyprian Norwid nasz współczesny"

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Tomikiem tym, który ukazał się w "Bibliotece Książek ´Niepoprawnych Politycznie´", wracam po ponad 16 latach do Norwidowskiej tematyki, znowu nawiązując do przesłania, ukazanego przeze mnie w bardzo subiektywnym wyborze myśli Norwida: Gorzki to chleb jest polskość, który wydałem w 1984 r. Tamten - dużo szerszy, parusetstronicowy wybór rozszedł się w nakładzie 50 tys. egzemplarzy w ciągu zaledwie kilku tygodni w 1984 r. Pamiętajmy jednak, że były dość specyficzne czasy, gdy w dusznej, przygnębiającej atmosferze rządów Jaruzelskiego tym żywiej reagowano na przypomnienie trwałych wartości i ideałów wyrażanych tak stanowczo w twórczości Norwida. W czasach triumfującego zła, za rządów generałów toczących wojnę z Narodem, tym silniej do czytelników docierała myśl Norwida, głosząca potrzebę nieustannej walki o Dobro, piętnująca lokajstwo i tchórzliwe pogodzenie się z rządami "czynowników". Do ówczesnych czytelników mojego wyboru Norwida musiały tym mocniej trafiać również niektóre akcenty mego wstępu, jakoś przemycone pomimo cenzury (która wcześniej ścinała mi je gdzie indziej, a "puściła" w pozornie dotyczącym XIX-wiecznej przeszłości tomie Norwida). Choćby cytat z tekstu słynnego pozytywisty Aleksandra Świętochowskiego, głoszącego w 75 lat po upadku powstania listopadowego, iż powstania polskie nie miały wprawdzie żadnej szansy militarnej, ale czyż można się dziwić, że "ciągle burzymy chlew, który nam budują rządy: czy jednak żyjąc spokojnie w tym chlewie - możemy zachować naszą istotę? Po rozbiorach Polacy mieli do wyboru dwie drogi: albo wynaturzyć się, znikczemnieć, posłużyć za karm dla swych zaborców, albo nie bacząc na wszystkie straty, porażki, ruiny - ratować swoje życie ciągłym buntem przeciw gwałtom... Być może, iż bez rewolucji roku 30. i 63. naród nasz doskonale by się utuczył i ważyłby dużo, ale prawdopodobnie byłby dziś tylko spasionym wieprzem...".
Obecny tomik wydaję w jakże odmiennych czasach niż poprzedni wybór, ale są to czasy, w których równie mocno potrzebne jest przypomnienie niewzruszonych ideałów chrześcijańskich i patriotycznych, tak mocno wyrażanych w twórczości Norwida, gdy tak bardzo potrzeba nam Norwidowskiej otuchy, jego niewzruszonej wiary w potrzebę ciągłej walki przeciw panoszącemu się złu. Norwida głoszącego: "Cierpieć nie jest to gnuśnieć, ale w znanym kierunku ze świadomością rzeczy walczyć!". Norwida piszącego: " Upadek, który pozostawia po sobie następstwa - żywotne, jest zwycięstwem ( lubo mniej lub więcej dopełnionym, ale zwycięstwem!). Niechże po żadnym upadku, jaki ktokolwiek lub cokolwiek w sprawie spotka, nie zostawia następstw bez-żywotnych". Norwida powołującego się na słowa francuskiego poety J. Reboula: "Każdy naród, który wyraża swe oburzenie, zyskuje prawo do nadziei. Biada temu jednak, który gnije w milczeniu". Norwida apelującego: "Walczmy, od wschodu do zachodu słońca".
W nowym tomiku chciałbym przede wszystkim obalić tak częste w ostatnim dziesięcioleciu próby zafałszowywania wymowy poglądów Norwida przez różnych współczesnych przeciwników patriotyzmu. Ludzi, którzy jakże chętnie i cynicznie sięgają po wyrwane z kontekstu Norwidowskie krytyki polskich wad narodowych i słabości XIX-wiecznego polskiego patriotyzmu dla atakowania patriotyzmu i polskości jako takich. Tego typu manipulacje są absolutnym zaprzeczeniem tego, co jest najistotniejsze w myśli Norwida, który kochając swój Naród, w "gryzących sercem" tekstach krytykował z pasją to wszystko, co mogło osłabić i opóźnić jego "wybicie się na Niepodległość". Norwida, który niezwykle ostro atakował wszelkich targowiczan swojej epoki i tych, którzy zniesławiali Polskę i Polaków za granicą. Norwida, który jakże mocno przeciwstawiał się wszelkim małpowaniom zagranicznych wzorców i byłby dzisiaj, gdyby żył, nieubłaganym pogromcą różnych naszych pseudo-Europejczyków z Gazety Wyborczej, Wprost czy Polityki. Norwida, który nie znosił konformizmu, układów, salonów, "warszawki" jego czasów. Norwida, który nie miałby dość słów potępienia dla dzisiejszych wrogów narodu i tradycji. Bo przecież to on właśnie jakże stanowczo akcentował w Garstce piasku w 1858 r., że bez tradycji jest się tylko zwierzęciem.

Fragment wstępu do nowej książki prof. Jerzego Roberta Nowaka: " Cyprian Norwid nasz współczesny", wydanej w "Bibliotece Książek ´Niepoprawnych Politycznie´" przez Wydawnictwo MaRoN.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2001-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Watykan: 22 maja dowiemy się więcej o pierwszej encyklice Leona XIV

2026-05-15 20:35

Vatican Media

Pierwsza encyklika papieża Leona XIV, ma zostać podpisana i opublikowana dopiero pod koniec bieżącego miesiąca. Według doniesień niemieckiej katolickiej agencji informacyjnej KNA miała ona zostać podpisana 15 maja. Jednak Matteo Bruni, dyrektor Biura Prasowego Stolicy Apostolskiej, poinformował dziennikarzy, że oświadczenie dotyczące tego dokumentu zostanie wydane 22 maja.

Więcej ...

Leon XIV pożegnał kard. Tscherriga: Chrystus był jego nadzieją

2026-05-15 17:16
2026.05.15 Uroczystości pogrzebowe kard. Tscherriga

@Vatican Media

2026.05.15 Uroczystości pogrzebowe kard. Tscherriga

Papież Leon XIV przewodniczył uroczystościom pogrzebowym kard. Paula Emila Tscherriga. W homilii Ojciec Święty przypomniał jego wieloletnią posługę w dyplomacji Stolicy Apostolskiej. Podkreślił również, że chrześcijańska nadzieja, której zmarły kardynał poświęcił całe swoje życie, ma źródło w zwycięstwie Chrystusa nad grzechem i śmiercią.

Więcej ...

Rozmowa z Ojcem: Uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego

2026-05-16 10:40

Karol Porwich/Niedziela

Jak wygląda życie codzienne Kościoła, widziane z perspektywy metropolii, w której ważne miejsce ma Jasna Góra? Co w życiu człowieka wiary jest najważniejsze? Czy potrafimy zaufać Bogu i powierzyć Mu swoje życie? Na te i inne pytania w cyklicznej audycji "Rozmowy z Ojcem" odpowiada abp Wacław Depo.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Nowenna do Ducha Świętego

Wiara

Nowenna do Ducha Świętego

Oświadczenie: siostry kanoniczki reagują na oskarżenia

Kościół

Oświadczenie: siostry kanoniczki reagują na oskarżenia

Policja wtargnęła do domu Sakiewicza

Wiadomości

Policja wtargnęła do domu Sakiewicza

Nowenna do św. Rity

Wiara

Nowenna do św. Rity

Neapol: Cud św. Januarego powtórzył się w obecności...

Kościół

Neapol: Cud św. Januarego powtórzył się w obecności...

Zmiany kapłanów 2026 r.

Kościół

Zmiany kapłanów 2026 r.

Czy Pierwsza Komunia św. musi być „teatrem”?  Coraz...

Wiara

Czy Pierwsza Komunia św. musi być „teatrem”? Coraz...

Niezbędnik Katolika miej zawsze pod ręką

Wiara

Niezbędnik Katolika miej zawsze pod ręką

Nowenna do św. Andrzeja Boboli

Wiara

Nowenna do św. Andrzeja Boboli