Reklama

Patrząc w niebo

Dziwny teleskop

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Godzinę po zachodzie Słońca na południowym niebie możemy obserwować czerwoną planetę Mars. Szukamy go nisko nad horyzontem, więc w mieście należy wybrać do jego wygodnej obserwacji odpowiednie miejsce. W ciągu następnych paru godzin Mars zajdzie pod horyzont. Na wieczornym niebie widać też wielki Trójkąt Letni. Najniżej rozpoznajemy gwiazdę Altair w konstelacji Orła, wysoko w zenicie Deneb w Łabędziu oraz Wegę w Lutni. Ustawiając się w stronę zachodu, rozpoznajemy gwiazdozbiór Herkulesa, jasną Perłę w maleńkiej Koronie Północnej oraz olbrzymią konstelację Wolarza z nisko świecącym na czerwono Arkturem. Na południowo-wschodnim niebie Ryby oraz wielki gwiazdozbiór Pegaza. Obok gwiazdozbiory Andromedy, Kasjopei (w kształcie literki W) oraz Perseusza. Nisko nad horyzontem odznacza się jasna Capella w Woźnicy. Pod Herkulesem znajdziemy opisaną tydzień temu dużą konstelację Wężownika. Od niego pochodzi znany symbol medycyny kaduceusz, czyli znana powszechnie laska opleciona dwoma wężami. Głowę w tej konstelacji oznacza biała gwiazda Ras Alhague, zaś wyraźną żółtą barwą świeci Cebalrai, znajdująca się na prawym ramieniu postaci. Ta wielka konstelacja jeszcze przed północą zniknie, niestety, pod horyzontem. 40 lat temu odkryto prawie nieuchwytne i bardzo tajemnicze cząstki elementarne, zwane neutrinami. Nie posiadają ładunku elektrycznego, a materia jest dla nich prawie przezroczysta. Gdybyśmy np. chcieli zatrzymać takie neutrino, musielibyśmy na jego drodze ustawić ołowianą barierę grubości roku świetlnego! Nic dziwnego, że wcześniej ludzie nie mieli o tych cząstkach najmniejszego pojęcia. One po prostu w nieodczuwalny dla nas sposób przeszywały wszystko na wskroś. Dlaczego jednak te nieszkodliwe cząstki są takie ważne dla naukowców? Otóż przy ich pomocy można by zajrzeć w sam środek rozgrzanych do milionów stopni gwiazd i przyjrzeć się dokładniej największym kosmicznym fajerwerkom, czyli wybuchającym supernowym. Można by też obejrzeć najbliższe otoczenie tajemniczych czarnych dziur! Neutrina podróżują przez przestrzenie kosmosu z prędkością bliską prędkości światła, niosąc cenne informacje o procesach, w których brały udział. Jakże jednak schwytać tak bardzo nieuchwytne cząstki, które jako sygnał SOS wysyłają np. przyszłe supernowe? Na świecie działa wiele detektorów neutrin, ale dopiero teraz powstaje pierwszy międzynarodowy neutrinowy teleskop, nazwany Amanda. Dziwny to teleskop, bowiem zamiast w górę patrzy w dół. Składa się z kilkunastu detektorów światła umieszczonych do dwóch kilometrów pod lodami Antarktydy. Na tych wielkich głębokościach lód jest krystalicznie czysty, a więc przezroczysty dla tzw. promieniowania Czerenkowa. Pojedynczego neutrina nie można tak po prostu zatrzymać. Kiedy jednak ich gromada dociera do Ziemi, to niektóre z nich zderzają się z jądrami ziemskich atomów. Czasami wywołuje to reakcję, w której powstają inne cząstki, zwane mionami. Rozpędzone miony emitują błysk błękitnego światła, czyli właśnie promieniowanie Czerenkowa, a te potrafi zarejestrować nasza Amanda. Wskazuje ona wówczas precyzyjnie miejsce na niebie, gdzie zaszło jakieś gwałtowne kosmiczne zdarzenie. Ten dziwny teleskop patrzy w dół i rejestruje tylko te miony, które nadlatują od wnętrza Ziemi, bowiem tylko one posiadają neutrinowy rodowód. Tylko neutrina potrafią bowiem przelecieć przez wnętrze kuli ziemskiej, zderzyć się od dołu z cząsteczkami lodu i wytworzyć lecące w górę miony.
Naukowcy mają różne sposoby na obserwacje kosmosu. Niektórzy patrzą w niebo gołym okiem, inni przez lunetę lub teleskop. A jeszcze inni patrzą w dół, co po przeczytaniu dzisiejszego odcinka nie powinno nas już dziwić.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Podziel się:

Oceń:

2001-12-31 00:00

Wybrane dla Ciebie

Tłum Polaków zaśpiewał powstańcze pieśni na placu Piłsudskiego. Wśród zgromadzonych Karol Nawrocki wraz z żoną

2026-08-02 07:25

PAP/Radek Pietruszka

W 82. rocznicę wybuchu Powstania Warszawskiego mieszkańcy stolicy przy wsparciu profesjonalnych muzyków zaśpiewali powstańcze pieśni. Na placu marsz. Józefa Piłsudskiego wybrzmiały m. in. „Pałacyk Michla”, czy „Stare Miasto” zespołu Lao Che. Wysłuchano również świadectw uczestników powstania.

Więcej ...

Odpust Porcjunkuli: łaska szczególna, na życzenie św. Franciszka, którą dziś można otrzymać

Justyna Galant

Odpust Porcjunkuli jest szczególny: każdy może z niego skorzystać niezależnie miejsca zamieszkania. Kiedy 2 sierpnia 1216 roku św. Franciszek go ogłosił, był zupełnie nową formą odpustu. „Bracia moi – mówił Franciszek do zgromadzonych – Chcę was wszystkich wysłać do raju!”.

Więcej ...

Ostrzeżenie przed nowym sposobem wyłudzania danych przez WhatsApp

2026-08-02 15:40

Adobe Stock

Przestępcy przejmują konta WhatsApp i w imieniu ich właścicieli rozsyłają wiadomości informujące o rzekomym konkursie, prosząc o oddanie głosu - ostrzega rzeczniczka MSWiA Karolina Gałecka. Chodzi o nowy sposób wyłudzania danych. Konto m.in. wiceszefa MS Arkadiusza Myrchy zostało tak zaatakowane.

Więcej ...

Reklama

Najpopularniejsze

Wizerunek świętego Jana Pawła II sprofanowany podczas...

Wiadomości

Wizerunek świętego Jana Pawła II sprofanowany podczas...

Odpust Porcjunkuli: łaska szczególna, na życzenie św....

Kościół

Odpust Porcjunkuli: łaska szczególna, na życzenie św....

Na Madagaskarze masowo znikają dzieci

Wiadomości

Na Madagaskarze masowo znikają dzieci

Odpust Porcjunkuli

Święta i uroczystości

Odpust Porcjunkuli

Medjugorie: Polak aresztowany za profanacje i podpalenie

Kościół

Medjugorie: Polak aresztowany za profanacje i podpalenie

Medjugorie: Wielka i skandaliczna profanacja figury Matki...

Kościół

Medjugorie: Wielka i skandaliczna profanacja figury Matki...

Papież Leon XIV przyznaje polskiej parafii wyjątkowe...

Niedziela Świdnicka

Papież Leon XIV przyznaje polskiej parafii wyjątkowe...

Księża z diecezji świdnickiej w TVP 1. Znamy nazwiska i...

Niedziela Świdnicka

Księża z diecezji świdnickiej w TVP 1. Znamy nazwiska i...

Nowenna do św. Jana Marii Vianney’a

Wiara

Nowenna do św. Jana Marii Vianney’a