"NIEDZIELA": - 17 listopada br. mija 10. rocznica kanonizacji św. Rafała Kalinowskiego, a 20 listopada przypada jego liturgiczne święto. "Niedziela" pragnie odnotować tę wymowną rocznicę. Czy Ojciec Prowincjał może podzielić się z naszymi czytelnikami swoimi refleksjami nad tą niezwykłą postacią?

O. DR SZCZEPAN T. PRAŚKIEWICZ: - Sądzę, że sama postać naszego świętego Współbrata zakonnego, byłego powstańca i sybiraka, rzekłbym nawet - bohatera narodowego, jest znana większości polskiego społeczeństwa. Rocznica jego kanonizacji, dziesiąta z kolei, zachęca nas raczej do refleksji nad jego przesłaniem. Podczas gdy cieszymy się, że wzrasta w naszym kraju jego kult, powstają kościoły i kaplice pod jego wezwaniem,
jego imieniem nazywa się ośrodki modlitwy, szkoły, szpitale, punkty pomocy charytatywnej, stawiamy pytanie: czy Polacy potrafili przyjąć i wcielić w życie duchowe przesłanie nowego Świętego? Kościół, przez apostolską posługę Ojca Świętego Jana Pawła II, postawił św. Rafała u progu dziejów III Rzeczypospolitej jako Patrona i Orędownika, ukazującego swym życiem ogromne wartości duchowe, umysłowe, patriotyczne i etyczne. Polska przeżywa dziś niełatwy okres swej historii. Budowanie demokracji po latach zniewolenia społeczeństwa, odebrania mu podmiotowości, rujnowania kultury i ekonomii - nie jest rzeczą łatwą. Wyzwania trzeciego tysiąclecia nie są też czymś błahym... Ale spójrzmy na naszego Świętego. Żył w czasach o wiele trudniejszych niż nasze: w szkole nie mógł się uczyć w języku ojczystym, na ulicach swego miasta od najmłodszych lat widział wojskowe oddziały zaborcy; gimnazjum, w którym się kształcił, znajdowało się naprzeciw klasztoru zamienionego na więzienie polityczne, z którego wychodziło się albo na szubienicę, albo na Sybir. Sam doświadczył prawie dziesięcioletniej katorgi syberyjskiej...

- Słowem, trudne czasy wymagają mocnych ludzi...

- Otóż to właśnie. Św. Rafał należał do ludzi mocnych duchem. Gdzie znajdował siłę? Sam to wyjaśnił: w ucieczce do sakramentów świętych i w modlitwie. W wirze dzisiejszego świata, zalewu liberalizmu, permisywizmu, pornografii, oportunizmu, prowadzących wielu Polaków do zagubienia, indyferentyzmu, konsumizmu i znieczulicy społecznej, innych zaś do skrajnego ubóstwa, ta nadprzyrodzona motywacja, jaką oferuje nasz Święty, jawi się nader aktualna. Zresztą, już u schyłku XIX wieku podkreślił on stanowczo, że większą wartość posiada wyniszczenie się przez pokutę blisko Jezusa niż przez światowe szaleństwa, i bardzo ubolewał nad tym, że w społeczeństwie polskim wartość ofiary i wszechpotęga modlitwy - są to jego słowa - mało są znane, a więc i mało cenione. Ludzie różnego pokroju, wieku, stanowiska -
wojskowy i profesor, człowiek świecki i ksiądz - mogą znaleźć w przykładzie św. Rafała to, czego im potrzeba - napisał ktoś. I słusznie. Nasz Święty uczy wszystkich rzetelnej, nie romantycznej, służby Bogu, Kościołowi i Ojczyźnie, w obecnym, konkretnym okresie jej niełatwej historii, bez biernego oczekiwania na nadejście "lepszych czasów".

- Św. Rafał Kalinowski uważany jest za odnowiciela Zakonu Karmelitańskiego w Polsce. Prosimy zatem o kilka słów na temat Karmelu w naszej Ojczyźnie.

- Polski Karmel Reformowany, który dzięki wysiłkom św. Rafała Kalinowskiego dźwignął się w początkach XX wieku z upadku spowodowanego kasatami w czasach zaborów, przeżywa obecnie w Polsce szczególny okres rozkwitu. Począwszy od 1983 r., tj. od beatyfikacji Ojca Rafała, wzrosła znacznie liczba powołań do Zakonu. Młodzież widzi w świętym karmelicie, powstańcu i sybiraku, doskonały wzór służby Bogu, Kościołowi i Ojczyźnie. Liczba zakonników przekracza w bieżącym roku 400. A jeszcze w 1980 r. było nas zaledwie 160. Sióstr karmelitanek bosych, których w 1980 r. było 236, jest dzisiaj prawie 450, nie licząc polskich fundacji w Islandii, w Norwegii, na Ukrainie, na Słowacji i w Kazachstanie. W ostatnich latach powstały klasztory Karmelitanek Bosych w Tarnowie i w Osinach k. Mińska Mazowieckiego. Ten rozkwit Zakonu sprawił, że w kwietniu 1993 r. Prowincja Polska podzieliła się na dwie: krakowską i warszawską, z własnymi nowicjatami i domami formacyjnymi.

- Jakie są główne sektory działalności Zakonu w Polsce?

- Karmel, zakon kontemplacyjno-czynny, zarówno w Polsce, jak i na całym świecie pragnie dzielić się z otoczeniem tym, co sam przeżywa na modlitwie. Karmel Polski stara się zatem być szczególnie obecny na polu duchowości i teologii życia wewnętrznego.
Oprócz pracy duszpasterskiej, posługi wobec pielgrzymów w szkaplerznych sanktuariach maryjnych i specyficznego apostolstwa karmelitańskiego prowadzimy działalność dydaktyczną i wydawniczą. Dzieła klasyków literatury duchowej ukazują się w Wydawnictwie Karmelitów Bosych w Krakowie. W Poznaniu istnieje Wydawnictwo "Flos Carmeli" . Należy wspomnieć też karmelitańskie czasopisma poświęcone duchowości, tj. Karmel, wydawany w Krakowie, i Zeszyty Karmelitańskie, wychodzące w Poznaniu. W Krakowie działa nadto Karmelitański Instytut Duchowości, otwarty dla osób zakonnych i świeckich. Ośrodek Duchowości "Carmelitanum" istnieje też przy klasztorze Karmelitów Bosych w Poznaniu. Kilkunastu zakonników obydwu Prowincji, zgodnie z duchowym testamentem św. Rafała Kalinowskiego, pracuje na Białorusi i na Ukrainie oraz na Słowacji i na Syberii. Do Prowincji Krakowskiej przynależy Wikariat Misyjny w Burundi i w Rwandzie w Afryce, obchodzący w tym roku 30-lecie istnienia, natomiast Prowincja Warszawska podjęła pracę w Ameryce Łacińskiej, w Argentynie. Polonii Amerykańskiej, zwłaszcza z okolic Chicago, znane jest karmelitańskie sanktuarium w Munster, założone przez polskich karmelitów bosych. W ostatnich latach powstał
ponadto polski klasztor Karmelitów Bosych w Koronie na Florydzie. Nowością z ostatnich dni jest przejęcie przez polskich karmelitów jednego z klasztorów naszego zakonu w Rzymie, a także jednej z parafii w Monachium. W bieżącym roku, z racji jubileuszu 750-lecia szkaplerza karmelitańskiego, którego ogólnopolskie uroczystości odbyły się właśnie w Czernej, przy grobie św. Rafała, odżyły karmelitańskie bractwa szkaplerzne...

- Czy może Ojciec przybliżyć nam temat karmelitańskiego laikatu czy też stowarzyszeń lub środowisk eklezjalnych zainspirowanych maryjną duchowością karmelitańską?

- Z Karmelitami Bosymi współpracują dwa czynne zgromadzenia zakonne, powstałe w Polsce, mianowicie Karmelitanki Dzieciątka Jezus i Siostry św. Teresy od Dzieciątka Jezus, oraz dwa zgromadzenia hiszpańskie, które osiedliły się ostatnio w naszym kraju: Karmelitanki Misjonarki i Karmelitanki Misjonarki Terezjanki. W Czernej, w cieniu grobu św. Rafała, powstał i rozwija się w całej Polsce Świecki Instytut Życia Konsekrowanego "Elianum". Liczne są szeregi członków Świeckiego Zakonu Karmelitańskiego, wspomnianych bractw szkaplerznych i karmelitańskich grup modlitewnych. We Wrocławiu działa od kilku lat Towarzystwo im. św. Edyty Stein, karmelitanki bosej, męczennicy Oświęcimia, a Polski Związek Sybiraków obrał sobie za orędownika św. Rafała Kalinowskiego, który patronuje też Stowarzyszeniu Charytatywnemu Świeckiego Zakonu w Krakowie. Jest wiele innych drobniejszych inicjatyw, których nie sposób wyliczyć, chociaż nie można pominąć powstałego w Przemyślu Karmelitańskiego Ruchu Modlitewno-Ewangelizacyjnego, skupiającego wiele osób, czy Kręgu Przyjaciół św. Teresy od Dzieciątka Jezus, działającego w Lublinie...

- Na koniec prosimy o informację nt. planowanych uroczystości rocznicowych...

- W dziękczynienie Bogu za kanonizację św. Rafała Kalinowskiego włączy się cały Karmel w Polsce, ale nabierze ono szczególnej wymowy w naszych klasztorach w Czernej, gdzie spoczywają relikwie Świętego, i w Wadowicach, tj. w miejscu jego śmierci. Kulminacyjnym punktem uroczystości w
Wadowicach będzie Msza św. w sobotę 17 listopada o godz. 17.00, odprawiona pod przewodnictwem bp. Kazimierza Nycza z Krakowa. Z kolei dziękczynienie w
Czernej uwieńczy Eucharystia w niedzielę 18 listopada o godz. 11.00, pod przewodnictwem bp. Adama Śmigielskiego z Sosnowca. Dziękczynne triduum, z udziałem abp. Tadeusza Kondrusiewicza z Moskwy, odbędzie się w dniach 23-25 listopada w polskim kościele pw. Ducha Świętego w Wilnie - rodzinnym mieście Świętego. Zapraszamy!