Jeszcze o wizycie Putina w Polsce Prasa zachodnia

Większość krajowych środków przekazu, z telewizją publiczną na czele, poświęciła wiele uwagi wizycie w Polsce rosyjskiego prezydenta Władimira Putina. W podawanych z tej okazji informacjach można było często spotkać się z twierdzeniem, że prasa zagraniczna wiele pisze o tej wizycie i że znalazła się ona w centrum zainteresowania zagranicznej opinii. Nie jest to twierdzenie prawdziwe: w czołowych dziennikach europejskich poza obszarem języka niemieckiego wizyta Putina w Polsce zaledwie została dostrzeżona, a ogłoszone na jej temat komentarze były raczej stereotypowe, nie przynosząc ciekawszych spostrzeżeń. Nieco dokładniej informowały o wizycie gazety niemieckiego obszaru językowego, obejmującego Niemcy, Austrię i większą część Szwajcarii. Stosunkowo najciekawszy komentarz ukazał się 17 stycznia br. w konserwatywnym dzienniku szwajcarskim Neue Zuacher Zeitung, jako korespondencja z Warszawy sygnowana inicjałami "flua". Tytuł jej - Pragmatyzm rosyjsko-polski. Zagadnienia gospodarcze w centrum wizyty Putina świadczy o dobrej orientacji autora w opisywanym przedmiocie. Zwraca on uwagę na fakt, że razem z Putinem przyjechali do Polski rosyjscy ministrowie spraw zagranicznych, energetyki i transportu oraz stu pięćdziesięciu działaczy gospodarczych i przedsiębiorców. Temat i atmosfera rokowań zostały zdeterminowane przez kilka istotnych faktów ekonomicznych, jak: zamiar Unii Europejskiej podwojenia importu gazu rosyjskiego; związana z tym konieczność budowy biegnącego przez terytorium Polski nowego rurociągu tranzytowego o odpowiedniej mocy przesyłowej; potrzeba ogólnej poprawy warunków tranzytu przez Polskę na linii wschód-zachód ( drogowego i kolejowego) i deficyt handlowy Polski wobec Rosji, wynoszący obecnie 4 miliardy dolarów.
Ważnym tematem, jaki może nabrać znaczenia w najbliższej przyszłości, jest - wobec zamiaru Polski wejścia do Unii Europejskiej - sprawa rosyjskiego Okręgu Kaliningradzkiego (byłych północnych Prus Wschodnich).
Szwajcarski dziennik stwierdza, że na tym tle zagadnienie oceny przeszłości stosunków rosyjsko-polskich, do którego Polacy przywiązują dużą wagę, oczekując od Rosji jakiegoś aktu ekspiacji za zbrodnie okresu stalinowskiego, schodzi zdecydowanie na drugi plan. Zarysowała się w tym punkcie dość daleko idąca zbieżność poglądów między prezydentami Rosji i Polski.
Podobne w tonie i perspektywie spojrzenia oceny ważności poszczególnych zagadnień w stosunkach polsko-rosyjskich można było także przeczytać w komentarzach niektórych dzienników niemieckich. Dodajmy w tym miejscu, że główny serwis informacyjny publicznej telewizji niemieckiej ARD - wieczorna audycja Tagesschau nie informowała w ogóle o wizycie Putina w Warszawie. Krótkie wzmianki o wizycie Putina w Warszawie i Poznaniu podał natomiast anglojęzyczny telewizyjny serwis informacyjny Euronews; jego komentarze były jednak bardzo lakoniczne.
Podobnie jak niemiecka telewizja, tak też i czołowe dzienniki amerykańskie nie uznały obecności w Polsce rosyjskiego prezydenta za fakt godny tego, aby zaprzątać nim uwagę swoich czytelników. Podobnie jak w dniach poprzednich, tak też 16 i 17 stycznia br. czołowe miejsca w ponadregionalnych gazetach USA zajmowała wojna w Afganistanie i inne działania przeciw islamskiemu terroryzmowi oraz konflikty: izraelsko-palestyński i pakistańsko-indyjski.

Prasa rosyjska

Rosjanie ze zrozumiałych względów poświęcili wizycie swego prezydenta w Polsce więcej uwagi. Jednak wbrew temu, co mówiono i pisano na ten temat u nas, wizyta ta nie była specjalnie eksponowana ani tym bardziej prezentowana jako temat główny w gazetach, jakie ukazały się w dniach 16 i 17 stycznia. Staraliśmy się przejrzeć dzienniki moskiewskie różnych orientacji politycznych i wyłowić ze znalezionych tam tekstów najważniejsze elementy wspólne. Takie elementy były: zarówno postkomunistyczna Prawda, jak liberalna, lecz od niedawna umiarkowanie proputinowska Niezawisimaja Gazieta, jak wreszcie związany z tzw. kołami gospodarczymi Kommiersant podkreślały, każdy na swój sposób, widoczne wysiłki prezydenta Kwaśniewskiego, aby pozyskać życzliwość Władimira Putina i wywrzeć na nim korzystne wrażenie. Kommiersant opisywał szczegółowo, jak polski prezydent nerwowo zdejmował i wkładał rękawiczki, czekając na pojawienie się prezydenta Rosji, oraz jak zdjęto w Warszawie z gmachu rządowego flagę NATO i zastąpiono ją flagą rosyjską. W tymże dzienniku dość obszernie omówiono tę wypowiedź Putina, w której zastrzegł się on, żeby nie stawiać na jednej płaszczyźnie represji stalinowskich i hitlerowskich wobec Polaków; zaznaczono też, że w rozmowie z dziennikarzami prezydent Kwaśniewski przyjął ten rosyjski punkt widzenia.
Tytuł komentarza Ludmiły Romanowej w Niezawisimoj Gazietie zabrzmiał ironicznie: Warszawa to nie Paryż. Dziennikarce rosyjskiej chodziło o to, że w odróżnieniu od Francuzów Polacy (tj. prezydent i premier - uw. J.W.S.) w rozmowie z Rosjanami nie będą poruszać takich tematów, jak Czeczenia i ostatnie ograniczenia wolności słowa w Rosji.
Prawda w komentarzu Olega Artiukowa wymieniła wszystkie istotne punkty stosunków gospodarczych rosyjsko-polskich. Położony został jednak przy tym większy nacisk na aspekt polityczny tych stosunków. Tak np. ustalanie trasy przebiegu tranzytowego rurociągu gazowego rzutuje na stan wzajemnych relacji między Rosją, Polską i Ukrainą i nie może być rozstrzygnięte bez uwzględnienia uwarunkowań politycznych. Podobnie jest ze sprawą Kaliningradu.
Ogólne wrażenie z lektury gazet rosyjskich z czasu wizyty Władimira Putina w Polsce jest takie, że Rosjanie czują się dziś znacznie pewniej, niż to miało miejsce kilka lat temu: wiedzą, że w odniesieniu do niektórych przynajmniej spraw mogą zajmować stanowisko nieustępliwe, a nawet dyktować warunki.