Diecezja tarnowska nadal zajmuje pierwsze miejsce w Polsce pod względem liczby posyłanych misjonarzy. W 2001 r. na misjach pracowało 256 misjonarzy urodzonych w tej diecezji. Było wśród nich 49 księży diecezjalnych, 119 zakonników, 9 braci zakonnych, 5 kleryków, 68 zakonnic, 3 księży diecezjalnych pochodzących z Tarnowa, a należących do innych diecezji i 3 osoby świeckie. Takie dane zawiera najnowszy raport Referatu Misyjnego Kurii Diecezjalnej w Tarnowie, podsumowujący pracę tarnowskich misjonarzy za 2001 r.

Misyjna statystyka

Najwięcej kapłanów diecezjalnych pochodzących z diecezji tarnowskiej pracuje w Ameryce Południowej (33) i w Afryce (14). Na misjach reprezentowanych jest 30 zakonów i zgromadzeń męskich, do których należą ojcowie i bracia zakonni pochodzący z diecezji tarnowskiej. Najliczniejsze grupy stanowią redemptoryści (40), werbiści (13), jezuici (9) i sercanie ( 8). Wśród 21 zakonów i zgromadzeń żeńskich najliczniej reprezentowane są siostry józefitki (14), służebniczki dębickie (10), służebniczki starowiejskie (7) i albertynki (6). W Kamerunie i Republice Środkowoafrykańskiej pracują też 3 osoby świeckie. W Afryce najwięcej misjonarzy i misjonarek pracuje w Zambii (17), w Republice Demokratycznej Konga (dawny Zair - 12), w Republice Środkowoafrykańskiej i Kamerunie (po 11) oraz na Madagaskarze i w Republice Konga (po 7). Natomiast w Ameryce Południowej - w Brazylii pracują 42 osoby z diecezji tarnowskiej, w Boliwii - 31, w Argentynie - 18 i w Peru - 15. W Oceanii 5 tarnowskich misjonarzy pracuje w Papui-Nowej Gwinei.
Raport Referatu Misyjnego Kurii Diecezjalnej w Tarnowie podaje także dekanaty diecezji tarnowskiej, z których pochodzi najwięcej misjonarzy. Pod względem liczby posłanych misjonarzy na pierwszym miejscu wymienia się Czchów, a następnie Nowy Sącz i Ołpiny, Limanową i Stary Sącz, Lipnicę, Tarnów, Tymbark i Ujanowice, Grybów, Zakliczyn i Żabno.

Od Konga wszystko się zaczęło

Pierwszych księży diecezjalnych posłał na misje do Konga-Brazzaville w Afryce 29 lat temu ówczesny biskup tarnowski Jerzy Ablewicz. Był to początek tzw. eksperymentu tarnowskiego. Wtedy pojechało czterech księży. Wszyscy zostali posłani na zaproszenie bp. Forta Rousseta. Do 1979 r. posłania dokonywały się co roku. Później, po czteroletniej przerwie, do Konga dotarło kolejnych czterech kapłanów, w 1985 r. - trzech, dwa lata później - kolejnych trzech i w 1989 r. - dwóch. Ostatnich dwóch księży przyjechało do Konga w 1990 r.
W 1976 r., a więc cztery lata po wyjeździe pierwszych księży diecezjalnych do Konga, biskup tarnowski Jerzy Ablewicz na zaproszenie bp. Desiderio Elso Collino z diecezji Lomas de Zamora posłał pierwszych dwóch księży do Argentyny. Po śmierci abp. Jerzego Ablewicza jego następca -
bp Józef Życiński otworzył placówkę misyjną w Republice Południowej Afryki oraz nowe placówki w Ameryce Łacińskiej. W 1991 r. do Peru posłał pierwszych dwóch kapłanów. Ich misja dokonywała się w trudnym momencie historycznym, ponieważ zamordowanie dwóch polskich franciszkanów, w tym jednego z diecezji tarnowskiej, przez komunistyczną bandę terrorystów "Świetlistego Szlaku" wytworzyło atmosferę niepewności i wrogości wobec duchownych. Później do tarnowskich księży dołączyli następni. W 1993 r. pierwsi tarnowscy księża pojechali na misje do Boliwii. Natomiast w 1998 r. biskup tarnowski Wiktor Skworc posłał pierwszego kapłana na misje do Brazylii.

Współpraca misyjna

Posłanie na pracę misyjną zakłada więź posyłającego z posłanym - mówi ks. Krzysztof Czermak, wikariusz biskupa tarnowskiego do spraw misji. - Stąd też potrzebna była zorganizowana pomoc tym kapłanom, którzy podejmowali pracę na innych kontynentach. W ten sposób zrodziło się Diecezjalne Dzieło Misyjne - pierwsza w Kościele polskim instytucja pomagająca swoim diecezjalnym kapłanom. Jest ona owocem IV Synodu Diecezji Tarnowskiej. Sekretariatem Dzieła został Referat Misyjny utworzony w 1982 r. jako agenda Kurii Diecezjalnej w Tarnowie.
Przejawem troski o ducha współpracy misyjnej w diecezji były organizowane co roku od początku lat 80.
XX wieku rekolekcje w Domu Rekolekcyjnym w Ciężkowicach oraz Diecezjalne Dni Misyjne, przekształcone następnie w Dni Formacji Misyjnej. Materialna pomoc diecezji, zwłaszcza dla misjonarzy w Kongu, była prowadzona od początku. Kroniki Koła Misyjnego w
Wyższym Seminarium Duchownym w Tarnowie odnotowały setki paczek wysłanych misjonarzom.
Jedną z form współpracy misyjnej jest wydawany od 1983 r., jako kwartalnik, diecezjalny biuletyn misyjny Głoście Ewangelię. Pismo dostarcza materiały księżom i świeckim, jest pomocą duszpasterską we współpracy misyjnej z misjonarzami.

Diecezja tarnowska nie zapomina

Wierni diecezji tarnowskiej nie zapominają o swoich misjonarzach. Wspierają ich modlitwą oraz ofiarami pieniężnymi. W ubiegłym roku tarnowscy misjonarze otrzymali wsparcie materialne w wysokości 1 mln 187 tys. zł. - Pieniądze pochodziły z różnych akcji i zbiórek, przeprowadzonych w diecezji tarnowskiej - wyjaśnia ks. Czermak. - Ofiary te przeznaczono m.in. na zakup kilku samochodów, niezbędnych do pracy w górzystych i niedostępnych terenach, oraz na bieżącą działalność poszczególnych placówek misyjnych.
W ubiegłym roku diecezja tarnowska wsparła również Papieskie Dzieła Misyjne. Do dyspozycji Ojca Świętego przekazano z Tarnowa ponad 454 tys. zł.
Pieniądze te pochodziły ze składki
prowadzonej w Niedzielę Misyjną w październiku ub. r., a także ze składek członków Papieskiego Dzieła Rozkrzewiania Wiary oraz Papieskiego Dzieła Misyjnego Dzieci. Najmłodsi zbierali pieniądze najczęściej podczas kolędy misyjnej. Ofiary na misje złożyły też dzieci pierwszokomunijne.
Najbardziej zaangażowana w pomoc misjom i misjonarzom jest nadal parafia w Tylmanowej na Sądecczyźnie. W ubiegłym roku każdy wierny z tej parafii przekazał na cele misyjne 14,62 zł. Dla porównania, każdy mieszkaniec diecezji tarnowskiej przekazał na cele misyjne w ubiegłym roku średnio 1,79 zł.

Misjonarze męczennicy

Diecezja tarnowska ma również swoich misjonarzy męczenników. W
1991 r. w Peru terroryści ze "Świetlistego Szlaku" zamordowali o. Zbigniewa Strzałkowskiego, franciszkanina z Zawady k. Tarnowa. Kolejnym misjonarzem męczennikiem diecezji tarnowskiej jest kleryk Robert Gucwa ze Stowarzyszenia Misji Afrykańskich. Zginął on w 1995 r. podczas napadu rabunkowego w Bimbo w Republice Środkowoafrykańskiej. Miał 25 lat. Ciało Roberta sprowadzono z Afryki do Polski i pochowano na cmentarzu komunalnym w Tarnowie-Mościcach. Natomiast w 1998 r. zamordowano pracującego w Kongu-Brazzaville ks. Jana Czubę, pochodzącego ze Słotowej. Misjonarz zginął z rąk żołnierzy.

Misyjna formacja w diecezji

Wielką rolę we wzroście świadomości misyjnej w Kościele tarnowskim odgrywa diecezjalny Dom Formacji Misyjnej w Czchowie. Został on poświęcony 3 maja 1998 r., a 29 czerwca 2000 r. otrzymał imię ks. Jana Czuby. W Domu zarówno w zimie, jak i w lecie organizowane są tygodniowe Szkoły Animacji Misyjnej, całoroczne spotkania dla róż różańcowych, a także dla różnego rodzaju grup i stowarzyszeń. W okresie letnim 12-dniowe Misyjne Wakacje z Bogiem spędzają tam dzieci i młodzież. Dom dysponuje 47 miejscami. Służy również celom rekolekcyjnym oraz koleżeńskim spotkaniom kapłanów.