Przegląd sytuacji na świecie

Amerykańska Komisja do Spraw Wolności Religijnej (USCIRF) opublikowała doroczne sprawozdanie o sytuacji religijnej w świecie wraz z politycznymi zaleceniami dla Prezydenta, Sekretarza Stanu i Kongresu Stanów Zjednoczonych. Równocześnie skrytykowała bezczynność rządu wobec naruszania wolności religijnej w ponad 20 krajach. Według USCIRF, np. Birma "systematycznie narusza wolność religijną buddyjskich mnichów i etnicznych mniejszości chrześcijańskich i muzułmańskich", które nie mogą uzyskać zezwolenia na budowę świątyń lub na publikację tekstów religijnych.
Sprawozdanie zwraca uwagę na "poważne pogorszenie sytuacji religijnej" w Chinach. "Pomimo międzynarodowej presji, Chiny nadal dokonują poważnych wykroczeń przeciwko wolności religijnej" - stwierdza Komisja i wzywa rząd Chińskiej Republiki Ludowej do istotnej zmiany systemu prawnego, polityki i zasad praktycznych, które kierują życiem organizacji religijnych. Sprawozdanie podaje długą serię zaleceń dla urzędników Stanów Zjednoczonych do uwzględnienia ich w negocjacjach z Chinami.
Jako "kraj problematyczny" pod względem wolności religijnej ocenia się Indonezję, gdzie w niektórych regionach wojsko i służby bezpieczeństwa wspierają muzułmanów przeciwko chrześcijanom.
Nie ma też wolności religijnej w Korei Północnej, gdzie istnieje niewielka grupa ludzi wierzących jedynie na pokaz dla zagranicy.
W Iraku "rząd Saddama Husajna przez dziesięciolecia prowadził brutalną kampanię przeciwko religijnym przywódcom i wiernym szyitom, przeciwko chrześcijańskiej mniejszości asyryjskiej i chaldejskiej, uciekając się do morderstw i masowych egzekucji, aresztowań i więzienia bez wyroku". Systematyczne więzienia i egzekucje na tle religijnym zarzuca się też Iranowi i Arabii Saudyjskiej.
USCIRF zaleca władzom Stanów Zjednoczonych, aby zatroszczyły się o przeznaczenie dochodów Sudanu ze sprzedaży ropy naftowej na rozwój północy i południa kraju i aby przeciwdziałały wojnie z Sudanem Południowym, prowadzonej na tle religijnym.
Sprawozdanie zawiera bardzo surowe słowa potępienia dla Uzbekistanu, gdzie przez całe lata władze "aresztowały, torturowały i więziły tysiące muzułmanów odrzucających państwową kontrolę nad religią". Rząd ten "nadal stosuje nadmierną kontrolę nad wszelką praktyką religijną w tym kraju".
Według USCIRF, Turkmenistan jest "jednym z najbardziej totalitarnych krajów". Prezydent Saparmurad Nijazow zaprowadził " silny kult jednostki". Oficjalnie uznaje się tylko islam sunnicki oraz rosyjskie prawosławie, ale "także te wspólnoty odczuwają restrykcje ze strony państwa".
Nawet Europa pod względem wolności religijnej nie jest bez grzechu. Niektórym krajom KBWE, zwłaszcza Francji i Belgii, zarzuca się ustawy antysekciarskie (www.zenit.org).

Memorandum dla Rosji

Rada Europy jest zaniepokojona wzrostem wpływów Patriarchatu Moskiewskiego, który ogranicza prawa innych organizacji religijnych. " Państwo pozwoliło Rosyjskiemu Kościołowi Prawosławnemu na dominującą rolę w życiu społecznym i politycznym kraju" - stwierdza memorandum.
"Rosyjski Kościół Prawosławny stawia jakby znak równości między Rosją a prawosławiem. W wielu regionach Rosji władze zmuszają członków innych organizacji religijnych do uzyskania zgody ze strony miejscowych przedstawicieli Patriarchatu Moskiewskiego na budowę meczetu czy kościoła".
W memorandum ubolewa się, iż państwo rosyjskie czasami ingeruje w życie religijne. Tak było m.in. z nominacją Berla Lazara na naczelnego rabina Rosji. Ponadto lokalne władze odmawiają powtórnej rejestracji wielu organizacjom religijnym. Przedstawiciel Rosji w Strasburgu powiedział, że Rosyjski Kościół Prawosławny "usilnie zmierza do odzyskania statusu Kościoła państwowego, do którego się przyzwyczaił w ciągu wieków" (www.religion.ng.ru).

"Biała księga"

W odpowiedzi na "Białą księgę" Komisji Europejskiej, dotyczącą reformowania systemu zarządzania, Patriarchat Moskiewski stwierdził: " Ważne jest, ażeby w Europie Zachodniej uświadomiono sobie, że kraje prawosławne Europy Wschodniej mają prawo do wniesienia pełnowartościowego wkładu we wspólny europejski dom. W europejskim projekcie winna znaleźć odzwierciedlenie specyfika światopoglądu prawosławnego. Tylko wówczas będzie on atrakcyjny dla wschodniochrześcijańskiego świata".
"Rosyjski Kościół Prawosławny - zapewnia Patriarchat - gotów jest uczestniczyć w zagwarantowaniu harmonijnego współistnienia różnych religii w Europie, w opracowywaniu ustawodawstwa dotyczącego statusu związków religijnych w Europie. Ten kierunek współpracy może wymagać włączenia Kościołów prawosławnych do dyskusji nad podstawowymi aktami prawnymi Europy. Możliwa jest nasza współpraca z organami, których zadaniem jest wnoszenie wkładu do skarbca wartości zjednoczonej Europy" (www.ng.ru).