Najpierw Sejm 26 lipca br. w nocy uchwalił ustawę o zmianach w kodeksie pracy, obecnie Senat 8 sierpnia przyjął ustawę bez poprawek. Mimo że senatorowie opozycji zgłosili 68 poprawek do sejmowej wersji ustawy, w tym Związek "Solidarność" - 35, SLD zdyscyplinowało swoich członków, aby o niczym nie dyskutować, tylko uchwalać. Nie pomogły naciski central związkowych, nie wystarczyło też senatorom SLD zdrowego rozsądku, po prostu wykonali swoje polityczne zadanie. Pracodawcy mogą być zadowoleni, pracobiorcy, a głównie związkowcy, uważają, że ustawa nie wpłynie na tworzenie nowych miejsc pracy, a jedynie przyczyni się do powiększenia zysków pracodawców. Prezydent zapowiedział, że ustawę podpisze.
Co wprowadzono, co zmieniono? Spróbujmy krótko to ująć.
1.Sprecyzowano, czym jest stosunek pracy (pracownik wykonuje określoną pracę na rzecz pracodawcy pod jego kierownictwem oraz w wyznaczonym przez niego miejscu i czasie); jeśli te warunki będą spełnione, pracodawca nie będzie mógł zastąpić umowy o pracę umowami cywilnoprawnymi.
2.Do czasu wejścia Polski do UE pracodawcy będą mogli dowolnie długo zatrudniać pracownika na czas określony (dziś trzecią umowę muszą podpisać na czas nieokreślony).
3.Przy zwolnieniach lekarskich trwających do 6 dni - pierwszy dzień "chorobowego" będzie bezpłatny (nie będzie to dotyczyło osób, które uległy wypadkom przy pracy, kobiet w ciąży i matek na zwolnieniach opiekuńczych); jeśli jednak w pierwszym dniu choroby pracownik zdecyduje się wziąć urlop, wówczas otrzyma za niego wynagrodzenie; na taką zamianę w ciągu roku każdy będzie mógł wykorzystać 4 dni ze swojego urlopu.
4.O dwa zmniejszono liczbę dni zwolnienia lekarskiego, za które zapłaci pracodawca (dziś płaci za 35).
5.Wprowadzono umowę o pracę na zastępstwo.
6.Wprowadzono nowe dodatki za pracę w godzinach nadliczbowych: 50 proc. za pracę w dni powszednie oraz 100 proc. za pracę w nocy oraz w niedziele i święta (dziś za 2 pierwsze godziny w dzień powszedni płaci się 50 proc., a za każdą kolejną - 100 proc.).
7.Obowiązek tworzenia regulaminów pracy i wynagradzania będą mieć pracodawcy zatrudniający co najmniej 20 pracowników (dziś - 5), a obowiązek tworzenia służb bhp - zakłady zatrudniające więcej niż 100 pracowników (dziś - 10). Nie zmieniono układów zbiorowych.
Co najbardziej nie podoba się pracownikom? Niedopuszczalne jest niepłacenie za pierwszy dzień zwolnienia chorobowego; oznacza to odebranie pracownikowi godności. Także obniżenie wynagrodzenia za nadgodziny i wprowadzenie zasady, że pracodawcy - do czasu wejścia Polski do UE - będą mogli dowolnie długo zatrudniać pracownika na czas określony - uderza w pracownika. Również pozbawienie ochrony prawnej reprezentacji związkowej jest w zasadzie wypowiedzeniem wojny związkowcom. Tu jednak trzeba dodać, że związki zawodowe nie mówiły jednym głosem. Dobrze ocenia nowelizację OPZZ. Natomiast Związek " Solidarność" zamierza zaskarżyć nowelizację do Trybunału Konstytucyjnego, skieruje też protest do Międzynarodowej Organizacji Pracy. Można przypomnieć, że "Solidarność" złożyła już 1 sierpnia protest podpisany przez 200 tys. osób i wystawiła pikietę Komisji Krajowej przed Senatem w dniu debaty nad nowelizacją. Wśród zebranych podpisów było wiele od osób, które do Związku "Solidarność" nie należą, ale popierają stanowisko Związku w sprawie zmian w kodeksie pracy. Związek był także zaskoczony tempem, jakie narzucił rząd, a przyjął parlament przy pracach nad ustawą zmieniającą kodeks pracy, ustawą o zwolnieniach grupowych oraz ustawą o związkach zawodowych.
"Zmiany te w zdecydowany sposób odbiegają od wcześniejszych przedłożeń rządu oraz dokumentów będących przedmiotem opiniowania i uzgodnień stron dialogu; w ostatniej chwili wprowadzono niekorzystne dla pracowników zmiany, które uderzają w nich głównie finansowo" - czytamy w stanowisku Prezydium Komisji Krajowej "S". Proponowane zapisy są w znacznej części sprzeczne z prawodawstwem UE, z zasadą równości podmiotów wobec prawa, a także z konstytucją. Zmiany te nie prowadzą do obniżenia kosztów pracy poszczególnych pracodawców, natomiast zdecydowanie obniżają prawne i socjalne bezpieczeństwo pracowników. Obniżają też rangę związków zawodowych, czyli reprezentacji pracowniczych. Rząd w ten sposób wywiązuje się z deklaracji wyborczych wobec organizacji pracodawców. Nadal bez zmian pozostają podatki oraz inne obciążenia podwyższające koszty pracy.
Oceniając te oraz inne działania rządu, sądzę, że na dobrą sprawę nie podjęto jeszcze ani jednej trudnej decyzji, która mogłaby przyczynić się do wzrostu gospodarczego i zmniejszenia bezrobocia. Chciałbym przypomnieć, że po roku rządów AWS miał już cztery wielkie reformy. A co ma SLD? Całą listę błędów i pobożnych życzeń ministra G. Kołodki. Nie pojawiły się żadne pomysły na jakieś zmiany strukturalne, na rozwój. Pogłębił się chaos w szkolnictwie i w służbie zdrowia. Szpitale są tak zadłużone, że minister wpadł na pomysł, aby stworzyć sieć szpitali publicznych, a reszta niech upada. Nie poprawi niczyjego samopoczucia obietnica lekarstw za złotówkę. To, co dzieje się na wsi, woła o pomstę do nieba. Zapewne jesienią scenariusz będzie następujący: PSL przegra z kretesem wybory samorządowe, zmiany w tej partii doprowadzą do wyjścia z koalicji, na krótko gabinet L. Millera będzie rządem mniejszościowym, a potem sprawę weźmie w ręce prezydent, który tylko czeka, aby na bazie SLD, UW i PO zbudować partię prezydencką i przejąć rządy. Z premierem M. Belką, oczywiście. To także Polski nie uzdrowi, a jedynie odda wszystko w ręce socjaldemokratów i liberałów.