Szafarka Bożych łask

30 km na wschód od Częstochowy, na terenie parafii Przyrów leży niewielka osada zwana Świętą Anną. Swą nazwę i sławę zawdzięcza cudownej figurze św. Anny Samotrzeciej, znajdującej się w kaplicy tutejszego kościoła klasztornego.

Podanie głosi, że wkrótce po sprowadzeniu cudownego obrazu Matki Bożej na Jasną Górę, a więc około 1383 r. - na odludnym miejscu k. Przyrowa, wśród lasów, moczarów i pastwisk, okoliczna ludność miała nadzwyczajne widzenia. Tu, gdzie obecnie stoi kaplica św. Anny, widziano trzy osoby. Starsza niewiasta siedziała na pniu drzewa, jedną ręką podtrzymywała na kolanach Dzieciątko, a drugą obejmowała dziewczynkę. Wieść o objawieniach doszła do ówczesnego proboszcza w Przyrowie, ks. Węgierskiego. W grupie wiernych ksiądz udał się na miejsce objawień. Tutaj wygłosił kazanie i polecił postawić krzyż, zwany "Bożą męką św. Anny Samotrzeciej". Niedługo potem starosta olsztyński i dzierżawca Przyrowa, Paweł ze Szczekocin Odrowąż Czerny, zbudował tu drewniany kościół i umieścił w nim figurę św. Anny z Maryją i Dzieciątkiem Jezus. Do 1609 r. kościołem opiekowali się księża z Przyrowa. Widząc ciągły napływ pobożnych pielgrzymów, dla posługi duszpasterskiej i opieki nad cudowną figurą Joachim Ocieski, kasztelan sądecki i starosta z Olsztyna, sprowadził tu ojców bernardynów. Za pozwoleniem Zygmunta II i biskupa krakowskiego Piotra Tylickiego w 1634 r. rozpoczęto budowę nowego kościoła i klasztoru. 27 września 1864 r., w związku z kasatą kościoła i klasztoru zakonników wywieziono na Kujawy. Sanktuarium zajęły wojska rosyjskie. W pięć lat później rząd usunął wojsko, a miejsce święte oddał siostrom dominikankom, przeniesionym ze skasowanego klasztoru w Piotrkowie Tryb. Odtąd siostry dominikanki klauzorowe przez kult św. Anny szerzą chwałę Jezusa i Maryi.

Kroniki klasztorne notują szereg próśb do św. Anny, napływających z różnych stron kraju. 26 lipca i 2 sierpnia przybywają tu liczni wierni z całej Polski. Całonocna adoracja Najświętszego Sakramentu, wielka liczba rozdzielanych Komunii św. świadczy o właściwym chrystocentrycznym pojmowaniu kultu św. Anny.

Trudno się oprzeć wzruszeniu, klęcząc w cudownej kaplicy. Łaskami słynącą figurę pośród rokokowych złoceń głównego ołtarza osłania piękny obraz św. Anny. W kopule łacińskie napisy sławią godność św. Anny: "Szafarka Bożych łask" - oto kim jest św. Anna dla wiernych.

Kaplicę od kościoła oddziela metalowa XIX-wieczna krata. Przed kratą klęczą grupy rozmodlonych wiernych. Wyrażając żywą wiarę w orędownictwo św. Anny, polecają Panu Bogu szczególnie żyjących pośród nas starszych, samotnych ludzi. Św. Anna, Babcia Pana Jezusa i Matka Najświętszej Maryi Panny uczy nas szacunku dla ludzi starszych.

Patronka rodzin, dzieci i wychowawców

Rokokowy ołtarz w kaplicy otaczają rzeźby świętych spokrewnionych ze św. Anną. Pięknie polichromowane figury przedstawiają świętych Joachima i Elżbietę z lewej, a Zachariasza i Jana Chrzciciela z prawej strony. W centrum ołtarza ozdobiona złoconą ramą z kwiatowym ornamentem znajduje się niezbyt głęboka wnęka. W niej umieszczono cudowną figurę św. Anny Samotrzeciej. Jest to polichromowana, późnogotycka rzeźba w drzewie. Pochodzi prawdopodobnie z połowy XV w. Sama św. Anna jest przedstawiona jako starsza, poważna i dostojna niewiasta. Dzieciątko na Jej kolanach trzyma królewskie jabłko. Sposób przedstawienia Pana Jezusa wskazuje, że właśnie On jest ostateczną przyczyną chwały wszystkich świętych. Postać młodziutkiej Matki Bożej umieszczona po stronie prawej jest zaledwie naszkicowana. Nie widać nawet dokładnie twarzy, uwagę skupia jedynie błękit okrywającego Ją płaszcza. Według księgi zachowanej w zbiorach klasztoru, cudowną figurę znaleziono w lesie podczas początkowych objawień. Ich historię ukazuje fresk nad wejściem do kaplicy. W dużym owalu widzimy objawienie św. Anny w lesie na pniu ściętego drzewa, wśród trzech płonących świec. Obok widać pielgrzymów zdążających na miejsce nadzwyczajnych wydarzeń. W głębi zatknięty krzyż zwany "Bożą Męką św. Anny Samotrzeciej". Scena plastycznie ukazuje wszystkie szczegóły objawień, przechowane w tradycji ustnej do czasów dzisiejszych.

Św. Anna od wieków słynie z licznych łask, hojnie udzielanych wiernym. Świadczą o tym wota, składane przy jej ołtarzu. Większość z nich w czasie kasaty i rozbiorów zginęła, zachowała się jedynie część.

Św. Anna jest patronką rodzin katolickich. Jest także patronką dzieci i młodzieży. Zazwyczaj każdy odpust w sanktuarium roi się od małych dzieci przywożonych czy przyprowadzanych przez rodziców i opiekunów na specjalne błogosławieństwo. Św. Anna patronuje wychowawczyniom w zakładach pedagogicznych i zgromadzeniach zakonnych. Nazywana jest także Patronką Żniw, które zwykle przypadają w pobliżu jej święta.

Niech św. Anna będzie wzorem dla naszych rodzin. Szanujmy nasze babcie, tak jak Pan Jezus i Jego Matka szanowali św. Annę. Niech św. Anna uprasza u swojego Boskiego Wnuka, Jezusa Chrystusa, radość i pociechę z tego, że wszystkie dzieci w naszych rodzinach rosną w lata i łaskę u Boga i ludzi.