Św. Cecylia - patronka muzyki kościelnej

22 listopada Kościół obchodzi wspomnienie św. Cecylii, dziewicy, mieszkanki Rzymu, która - według tradycji - poniosła męczeńską śmierć za wiarę przed IV wiekiem. Ciało jej odnaleziono w katakumbach św. Kaliksta. Na Zatybrzu natomiast jest wspaniała poświęcona jej świątynia. Wzrusza i budzi podziw znajdująca się tam wyrzeźbiona w białym marmurze przez Stefano Maderno postać Świętej. Od XVI wieku wzrasta popularność Cecylii, a ludzie muzyki kościelnej obierają ją sobie za patronkę.
Jakże piękne i bogate w treść są tradycyjna muzyka i śpiew kościelny, dostosowane do poszczególnych okresów kalendarza liturgicznego, uwzględniające kulturę i ducha narodu oraz specyfikę języka. Niestety, melodie i śpiew niektórych współczesnych grup religijnych są niekiedy monotonne i jednolite przez cały rok.
Korzystając ze środków audiowizualnych, można też dziś usłyszeć muzykę zdeformowaną w swej formie i treści, która jest raczej karykaturą śpiewu. Przez nią człowiek zamiast uwznioślać ducha ku temu, co wielkie i piękne, doprowadza się do wewnętrznego niepokoju, chaosu, a nawet depresji. A przecież śpiew ma porządkować wnętrze człowieka, przemieniać i hartować ludzkie serce, koić nerwy, pomagać mężnie przetrwać przeciwności losu oraz łączyć ludzi między sobą i z Bogiem.

Śpiewają od 50 lat

Wyjątkowo wspomnienie św. Cecylii będzie przeżywał w tym roku w Nowym Targu mieszany Miejski Nauczycielski Chór "Gorce", który z tym dniem złączył złoty jubileusz swego istnienia. By zrozumieć okoliczności powstania tego chóru, trzeba sięgnąć do początku XX wieku. Wtedy to w kościele św. Katarzyny w Nowym Targu rozpoczął pracę młody wówczas organista Wincenty Apostoł (1886-1960). To on w 1909 r. założył w tym mieście amatorski zespół chóralny, zapoczątkowując w ten sposób ruch śpiewaczy na Podhalu, a więc wśród ludzi gór, którzy słyną z dobrego słuchu i śpiewu. Śpiew w języku polskim był w tamtym czasie szczególnym wyrazem patriotyzmu i tęsknot narodowowyzwoleńczych, a żyjący jeszcze w tym czasie Jerzy Żuławski (1874-1915) pisał:
Bo pieśń rodzi i pieśń wskrzesza,
pieśń moc daje, pieśń ocala;
na głos pieśni ludu rzesza...
wznosi czoło, wznosi ducha
i jak dzwon, tak sercem bije!
I zauważa:
Świat zasnął? Dobrze! Więc go zbudzić trzeba!
Gdy pieśń nim wstrząśnie, ocknie się i wstanie!
Śpiewaczy zespół założony przez Wincentego Apostoła przetrwał do II wojny światowej i został reaktywowany po jej zakończeniu. Wincenty Apostoł kierował chórem do 1949 r., ale ze względu na zły stan zdrowia przekazał kierownictwo nad nim dr. Józefowi Grzybkowi (1909-66), historykowi, dyrektorowi nowotarskiego Liceum Ogólnokształcącego i wielkiemu miłośnikowi muzyki.
Z powodu nacisków politycznych i odmowy występu chóru licealnego na akademii z okazji 70-lecia urodzin Józefa Stalina zwolniono go z pracy w Liceum. Jednak ten niestrudzony dyrygent nie załamał się trudną sytuacją życiową, ale zaczął gromadzić wokół siebie dawnych chórzystów, tworząc w ten sposób chór "Gorce", działający początkowo pod patronatem Cepelii. Za datę powstania chóru przyjmuje się 1952 r. Po zwolnieniu z pracy w Liceum dr Józef Grzybek został w 1951 r. organistą w nowo wybudowanym w Nowym Targu kościele pw. Najświętszego Serca Jezusowego i tu założył chór parafialny, który obecnie nosi nazwę "Echo Gorczańskie".
W dziejach chóru "Gorce" odbija się sytuacja gospodarczo-społeczno-polityczna miasta, bowiem funkcjonowanie chóru uzależnione było od finansowych dotacji władz miejskich. W latach sześćdziesiątych chór liczył ponad 50 osób. Jednak jak każda wspólnota przeżywał dni swojej chwały i kryzysu. By nie dopuścić do jego rozpadu, 15 października 1966 r. chór "Gorce" połączono z powstałym rok wcześniej chórem nauczycielskim. Inicjatorkami tego były: Anna Dworska, Janina Glińska i Maria Pałys. Te połączone chóry przyjęły wspólną nazwę: Miejski Nauczycielski Chór "Gorce". Chór ten liczy obecnie ok. 50 osób, a jego śpiewacy to zarówno amatorzy, jak i osoby z wykształceniem muzycznym, lecz wszyscy lubiący śpiewać. Repertuar chóru stanowi muzyka Podhala, pieśni patriotyczne i religijne na różne okresy roku liturgicznego, pastorałki, a także inne śpiewy.
Zewnętrznym wyrazem przynależności do gór i umiłowania tej ziemi są stroje górali podhalańskich, w których chórzyści występują i prezentują się imponująco. Przez udział w różnorakich uroczystościach patriotycznych i społecznych, a nade wszystko religijnych, ubogacających liturgię kościelną, propagują kulturę góralską w Polsce. Chórzyści dostąpili łaski, by śpiewać Ojcu Świętemu w czasie jego pielgrzymek do Ojczyzny w Nowym Targu (1979), Zakopanem i Ludźmierzu (1997) oraz na powitanie w Krakowie (2002), a także w Watykanie (1994, 2000). Śpiewali w czasie Mszy św. transmitowanej z kościoła Świętego Krzyża w Warszawie i przez Radio Watykańskie. Bardzo często ubogacają śpiewem uroczystości maryjne w Ludźmierzu, a także w wielu innych mniejszych czy większych parafiach, m.in. kilkakrotnie byli w Ochotnicy Dolnej. Koncertowali też na różnorakich krajowych i międzynarodowych festiwalach, m.in. w Teatrze Narodowym w Warszawie (1996), w czasie Pierwszego Światowego Zjazdu Górali i przy wielu innych okazjach. Otrzymali liczne nagrody i wyróżnienia, m.in. pierwsze miejsce na Ogólnopolskim Festiwalu Chórów w Poznaniu (1987) i Międzynarodowym Festiwalu w Modling (Austria, 1998). Występowali także w czasie wycieczek czy pielgrzymek za granicą, m.in. na Węgrzech, w byłym Związku Radzieckim, we Francji, Austrii, Włoszech, Hiszpanii, Grecji, Portugalii, Bośni (Medjugorie), Czechach, Słowacji i na Litwie (Ostra Brama). W latach 1966-97 chórem dyrygował, zmarły niedawno, niezapomniany mgr Jan Szostek, a od 1997 r. dyryguje nim mgr Janina Glińska. Prezesem jest Zofia Sokołowska.

Jubileuszowa pielgrzymka chórzystów

Wśród gorczańskich górali znana jest taka pieśń:
My, górole z Gorców,
Coz Ci, Boze, domy,
Śpiywonie i granie -
Bo to ino momy.
Tak jak w słowach tej pieśni, chórzyści w czasie Mszy św. dziękczynnej w kościele św. Katarzyny w Nowym Targu 22 listopada o godz. 18.00 odśpiewają uroczyste Magnificat za 50 lat chóru, a następnego dnia w nowotarskim Miejskim Domu Kultury chór wyśpiewa jubileuszowy koncert.
Przygotowaniem do tego jubileuszu była pielgrzymka chórzystów w dniach 16 września - 1 października br. śladami Papieża i wielu świętych do maryjnych sanktuariów Europy. W czasie tych niezwykłych dni, które były rekolekcjami przygotowującymi do jubileuszu, chór śpiewał w dniu odpustu w sanktuarium Matki Bożej Płaczącej w La Salette, we Francji. Następnie w Lourdes, w łączności z wielotysięczną rzeszą pielgrzymów z różnych krajów świata, wzbogacił modlitwę różańcową śpiewem Bogurodzicy, a przedstawiciele chóru prowadzili jeden dziesiątek Różańca w języku polskim. Po zakończeniu nabożeństwa różańcowego i procesji ze światłem śpiewali inne polskie pieśni, które zgromadziły obecnych tam naszych rodaków, przybyłych z różnych stron świata, a melodie te i góralskie stroje wzruszały ich serca. Z Lourdes pielgrzymi szlak zaprowadził chórzystów do Fatimy w Portugalii, by uświetnić liturgię Mszy św., odprawionej w języku polskim przez piszącego te słowa - opiekuna grupy. W Fatimie dane było chórowi także zaśpiewać podczas modlitwy różańcowej Gaude Mater Polonia. Dalsza podróż zaprowadziła pielgrzymów do sanktuarium hiszpańskiej Czarnej Madonny w opactwie benedyktyńskim w Montserrat, aż w końcu do przytulonego do skały kościółka i sanktuarium Ukoronowanej Piety w Spiazzi w północnych Włoszech. Byliśmy też u św. Antoniego w Padwie, a także w innych uświęconych miejscach.
Miejskiemu Nauczycielskiemu Chórowi "Gorce" - Złotemu Jubilatowi życzymy wzniosłych jak Gorce lotów ducha, wytrwałości i wierności oraz radosnego śpiewania, bo jak mówi góralska pieśń:
Śpiywomy Ci, Boze,
Słudzy łask niegodni,
Bo fto gro i śpiywo,
Dwa razy się modli.