Kobiecie, która ma urodzić dziecko pozamałżeńskie, prawo zapewnia ochronę.
Każdy mężczyzna, który jest ojcem lub nim będzie, jest zobowiązany do troski o dziecko i jego matkę. Dotyczy to również ojca dziecka, który nie jest mężem matki. Prawo mówi, że jest on zobowiązany przyczynić się do pokrycia wydatków związanych z ciążą i porodem oraz kosztów trzymiesięcznego utrzymania matki w okresie porodu - art. 141k.r.o. Z ważnych powodów okres ten można przedłużyć, np. gdy nastąpiły powikłania poporodowe lub stan zdrowia dziecka wymaga stałej opieki matki. Roszczenie to przysługuje matce także w przypadku, gdy dziecko urodzi się nieżywe, ale przedawnia się z upływem trzech lat od dnia porodu.
Sąd Najwyższy orzekł w 1976 r., że korzystanie przez matkę z bezpłatnego urlopu w celu sprawowania pieczy nad dzieckiem może stanowić ważną przyczynę żądania udziału ojca dziecka w kosztach jej utrzymania przez czas dłuższy niż trzy miesiące.
Dobrze, jeśli mężczyzna poczuwa się do ojcostwa. A co począć, gdy tak nie jest? Realizacja roszczeń matki wymaga upływu czasu, bo wiąże się z ustaleniem ojcostwa, co - jak pamiętamy - w przypadku sądowego ustalenia może nastąpić dopiero po urodzeniu dziecka z uwagi na przeprowadzenie dowodu z krwi i podobieństwa fizycznego. Matka dziecka, którego ojcostwo zostanie uwiarygodnione, może jeszcze przed narodzinami dziecka zażądać pomocy materialnej - może zwrócić się do sądu z pozwem przeciwko wskazanemu mężczyźnie. Termin i sposób zapłaty określi wówczas sąd. Może zarządzić złożenie pieniędzy do depozytu sądowego. Jeżeli natomiast ojcostwo nie zostanie nawet uprawdopodobnione, roszczenia można dochodzić dopiero wraz z dochodzeniem ustalenia ojcostwa. Gdy dziecko urodzi się nieżywe, nie będzie to możliwe.

Nazwisko dziecka

Dziecko, co do którego istnieje domniemanie, że pochodzi od męża matki - nosi jego nazwisko. Jeśli matka zachowała swoje nazwisko lub dodała do niego nazwisko męża, dziecko może nosić nazwisko matki pod warunkiem, że małżonkowie zdecydowali o tym, biorąc ślub.

Jeżeli nastąpi prawomocne zaprzeczenie ojcostwa, że dziecko pochodzi od męża matki, traci wówczas jego nazwisko i nabywa nazwisko matki, które nosiła w chwili jego urodzenia. Jeśli było to nazwisko męża, dziecko nadal będzie tak się nazywać, chyba że biologiczny ojciec je uzna - wówczas automatycznie otrzymuje ono nazwisko ojca; wyjątkiem jest sytuacja, kiedy rodzice dziecka zdecydują inaczej - to znaczy, że będzie ono nosiło nazwisko matki.

W przypadku unieważnienia uznania dziecka powraca ono do nazwiska, które nosiło przed uznaniem.

Sądowe ustalenie ojcostwa nie powoduje automatycznie (z mocy prawa) nabycia przez dziecko nazwiska ojca. Będzie je nosić, jeśli sąd tak orzeknie na wniosek matki (w wyroku ustalającym ojcostwo lub później jako postanowienie sądu opiekuńczego).

Dziecko, w odniesieniu do którego nie nastąpiło ustalenie ojcostwa, nosi nazwisko matki. Może nosić nazwisko męża matki, jeśli zgodzi się on nadać dziecku swoje nazwisko.

Dziecko ma prawo głosu w sprawie swojego nazwiska po ukończeniu 13 lat.

Jeśli chodzi o imię, dziecko może mieć nie więcej niż dwa imiona, a urzędnik ma prawo odmówić wpisania do aktu urodzenia imienia ośmieszającego, nieprzyzwoitego, formy zdrobniałej lub nie pozwalającego odróżnić płci dziecka. W ciągu 6 miesięcy od dnia sporządzenia aktu urodzenia rodzice mogą złożyć kierownikowi USC pisemne oświadczenie o zmianie imienia swojego dziecka.